Zespół jelita drażliwego (IBS) to przewlekła choroba przewodu pokarmowego (GI). Objawia się bólem brzucha, wzdęciami, zaburzeniem czynności jelit (zaparciami i/lub biegunką). Przyczyny jej powstania nie są do końca wyjaśnione, wyróżnia się kilka czynników, należą do nich m.in. przebyte biegunki infekcyjne, zaburzenie osi mózgowo-jelitowej, nadwrażliwość trzewna, zaburzenie funkcji motorycznej jelita.

 

SPIS TREŚCI:

1. IBS zaburzenia przewodu pokarmowego

2. Jak działa produkt FODMAP w chorobie jelita drażliwego?

3. Zasady diety z małą ilością produktów FODMAP

4. Jakie są objawy nietolerancji produktów FODMAP?

5. Przykłady żywności bogatej w FODMAP i ich alternatywnych odpowiedników

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 


1. IBS zaburzenia przewodu pokarmowego

Prawie dwie trzecie pacjentów z IBS łączy objawy ze strony przewodu pokarmowego z żywnością. Nieprawidłowo wchłaniane węglowodany znajdujące się w żywności, m.in. w produktach mlecznych, warzywach roślin strączkowych, warzywach kapustnych, a także produkty ciężkostrawne, potrawy tłuste, pikantne oraz popularne używki takie jak kawa, alkohol mogą wywołać lub pogłębić objawy. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Monash wykazały, że niektóre węglowodany określane skrótem FODMAP mogą przyczynić się do nasilenia objawów.


2. Jak działa produkt FODMAP w chorobie jelita drażliwego?

Dieta o małej zawartość produktów z grupy FODMAP łagodzi objawy zespołu jelita drażliwego. Mimo że wyraźnie podkreśla się pozytywny wpływ diety ograniczającej, warto zaznaczyć, że nie wszystkie produkty należące do grupy FODMAP mogą nasilić objawy z jamy brzusznej. Obecność i poziom nasilenia objawów z jamy brzusznej są indywidualne – uzależnione od stopnia zaburzeń wchłaniania. Wyróżnia się dwa główne mechanizmy odpowiedzialne za wywołanie objawów u pacjentów z IBS.

 

W pierwszym mechanizmie FODMAP są słabo wchłaniane przez jelito cienkie, wywołują efekt osmotyczny (ściągający płyny do przewodu pokarmowego). Nadmiar płynów wywołuje objawy ze strony przewodu pokarmowego. Drugie działanie opiera się na szybkiej fermentacji poprzez mikroflorę okrężnicy, co prowadzi do rozdęcia okrężnicy oraz powstania gazów, które przyczyniają się do bólu i wzdęć.


3. Zasady diety z małą ilością produktów FODMAP

Dieta FODMAP to dieta o małej zawartości fermentujących oligo-, di- i monosacharydów oraz polioli (fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols – FODMAP). Pozwala zidentyfikować produkty wywołujące dyskomfort. Rekomendacje pochodzące z Uniwersytetu Monash sugerują eliminację produktów bogatych w FODMAP przez 6–8 tygodni, a następnie po okresie 8 tygodni stopniowe wprowadzanie ich pod okiem dietetyka.

 

Stopniowe wprowadzenie ma na celu zidentyfikowanie produktów wywołujących dyskomfort. Dla dokładnej identyfikacji produktów żywności powodujących dyskomfort zaleca się wprowadzenie dzienniczka żywieniowego. Zasady prowadzenia opierają się na zanotowaniu każdego posiłku spożytego w ciągu dnia (składu, ilości) oraz ewentualnych objawów (pojawiających się po spożyciu danego posiłku). Objawy warto ocenić w skali 1–10, gdzie 1 oznacza duże uczucie dyskomfortu, a 10 bardzo dobry stan bez objawów. Fabryka Siły Sklep


4. Jakie są objawy nietolerancji produktów FODMAP?

Objawy po spożyciu produktów mogą wystąpić niemal natychmiast lub pojawić się po jakimś czasie. Najczęstsze objawy po spożyciu FODMAP to ból brzucha, biegunki lub/i zaparcia, przelewania, wzdęcia.


5. Przykłady żywności bogatej w FODMAP i ich alternatywnych odpowiedników

 

TYPŻywność bogata w FODMAPAlternatywa
oligosacharydy

Zboża: pszenica, żyto, jęczmień oraz produkty oparte na ich produkcji

 

Owoce: arbuz, brzoskwinie, śliwki, nektarynki i większość suszonych owoców

 

Warzywa: cebula, czosnek, karczochy, por, burak, kapusta, groszek

 

Rośliny strączkowe: czerwona fasola, soja

Zboża: pieczywo bezglutenowe, mąka orkiszowa, chleb orkiszowy na zakwasie, płatki ryżowe, mąka owsiana, płatki owsiane, makaron bezglutenowy, ryż, komosa ryżowa


Owoce: banan, większość owoców jagodowych (z wyjątkiem malinojeżyn, jeżyn), winogrona, cytryny, limonki, mandarynki,

pomarańcze, kiwi, ananas, marakuja, rabarbar


Warzywa: papryka, kapusta chińska, zielona fasola, pomidory, cukinia, ziemniaki, bataty, ogórek, marchew, seler, sałata

dwucukryProdukty mleczne: krowie i kozie mleko, jogurt
Produkty mleczne: mleko bez laktozy, napoje roślinne (migdałowe, ryżowe), masło, ser brie, ser camembert
monosacharydyOwoce: jabłka, gruszki, arbuz, mango, wiśnie, jeżyny

Miód, syrop glukozowo-fruktozowy


Warzywa: szparagi i groszek

Owoce: banany, winogrona, melon, kiwi, cytryna, limonka, mandarynka, pomarańcza, marakuja, paw-paw,

Substancje słodzące: syrop klonowy

poliole

Sorbitol

 

Owoce: jabłka, gruszki, morele, awokado, jeżyny,

nektarynki, brzoskwinie, śliwki, arbuzy

 

Warzywa: słodkie ziemniaki, grzyby, kalafior, groszek

Syrop klonowy i cukier (sacharoza): słodziki

 

Owoce: banany, winogrona, melon spadziowy, kiwi, cytryna, mandarynka, pomarańcza, marakuja, papaja

Źródło: Monash University. Low FODMAP Diet Application.

 

 

1 / 4
A jaki Ty masz cel? Nie trać czasu i zacznij już dziś! Skorzystaj z profesjonalnej opieki.
Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.

Bibliografia

What is IBS? International Foundation for Functional Gastrointestinal Disorders website, http://www.aboutibs.org/what-is-ibs/what-is-ibs.html (2.05.2018).

Judith C., Thalheimer R.D., Fiber & Irritable Bowel Syndrome — Strategies for Counseling Patients, „Today's Dietitian” 18(8), 34.

Nanayakkara W.S., Efficacy of the low FODMAP diet for treating irritable bowel syndrome: the evidence to date, „Clinical and Experimental Gastroenterology” 2016, 9, 131–142.