Łuszczyca jest chorobą, na którą w Polsce choruje około 1 mln osób, a na świecie ok. 2–3% populacji. Jest to więc wbrew pozorom schorzenie dość częste w naszym społeczeństwie. Na szczęście dostępne metody leczenia, odpowiedni styl życia oraz dieta mogą pomóc w efektywnym niwelowaniu objawów choroby.

 

SPIS TREŚCI:

1. Czym jest łuszczyca?
2. Co wywołuje zaostrzenia choroby?
3. Jak wygląda leczenie?
4. Co należy zmienić w swoim stylu życia?
5. Jak powinna wyglądać dieta?

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc


Zobacz więcej na www.dieta.pl 

 

1. Czym jest łuszczyca?
Łuszczyca, z łacińskiego psoriasis, jest przewlekłą chorobą zapalną skóry oraz stawów o podłożu autoimmunologicznym. Choroba ta jest zaliczana do schorzeń dziedzicznych, ale sam mechanizm dziedziczenia nie jest do końca poznany. Schorzenie przebiega z fazami remisji (załagodzeń) oraz zaostrzeń. Choroba może ujawnić się w każdym wieku, jednak szczyt zachorowań występuje po 5. roku życia aż do 60., niezależnie od płci.
U około 2/3 pacjentów choroba ma przebieg łagodny.


Należy pamiętać, że łuszczycą nie można się zarazić! Błędne założenie wynika z faktu, że jeszcze 200 lat temu łuszczycę nagminnie mylono

z trądem, a chorych izolowano. Dopiero wraz z rozwojem nauki schorzenie to prawidłowo opisano i przebadano. Nie ma zatem żadnych powodów do unikania kontaktu z osobami dotkniętymi zmianami łuszczycowymi. Warto jednak pamiętać o zachowaniu należytej higieny, aby naruszona i wrażliwa skóra chorego nie stała się miejscem wnikania do jego organizmu drobnoustrojów.


2. Co może wywołać zaostrzenia choroby?

Istnieje kilka czynników, które wyodrębniono jako mające wpływ na zaostrzenie zmian chorobowych. Jednym z nich są infekcje, zwłaszcza:

– infekcje dróg górnych oddechowych, np. angina;
– przewlekłe zapalenie przewodu pokarmowego;
– niewyleczone ogniska zapalne, np. w obrębie migdałków, zębów,
– wirusy, np. brodawczaka, HIV;
– drożdżaki.

 

Kolejnym istotnym czynnikiem są leki:

– niesteroidowe leki przeciwzapalne;
– beta-blokery używane przy nadciśnieniu;
– blokery kanału wapniowego;

– sole litu;
– leki przeciwmalaryczne;
– pochodne kwasu salicylowego.

 

Dlatego tak istotne jest poinformowanie lekarza prowadzącego

o przyjmowanych lekach, również tych stosowanych na własną rękę.

 

Inne czynniki, które mogą mieć wpływ na zaostrzenie objawów:

– styl życia –  stres, palenie papierosów oraz nadużywanie alkoholu, jak wskazują badania, przyczyniają się do ujawnienia oraz zaostrzenia już istniejących zmian łuszczycowych;

 

– choroby metaboliczne – łuszczyca zaostrza się w przypadku występowania dny moczanowej oraz zaburzeń w zakresie gospodarki tłuszczowej organizmu. Dodatkowo w przypadku osób cierpiących na łuszczycę zwiększa się ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II;

 

– długotrwały ucisk na skórę, np. w wyniku noszenia zbyt ciasnych ubrań, plecaków, toreb;

 

– urazy mechaniczne skóry, np. zadrapania, tatuaże, szczepienia czy oparzenia mogą powodować wtórne ujawnienie się łuszczycy w miejscu urazu;

 

– inne choroby skóry w przeszłości, np. łojotokowe zapalenie skóry, odczyny zapalne po ukąszeniu owadów również mogą wyzwalać objawy łuszczycy;

 

– nieprawidłowa dieta bogata w produkty wysokoprzetworzone, cukry

rafinowane, mięso oraz nabiał zwłaszcza u osób z nietolerancjami.

 

3. Jak wygląda leczenie?
Aktualnie stosowanych jest wiele metod mających na celu złagodzenie objawów choroby.

 

Należą do nich:

– szeroko pojęta farmakoterapia obejmująca leczenie zewnętrzne, złuszczające łuskę skórną oraz redukujące jej powstawanie, które leczą objawy miejscowo. W przypadku ciężkiej łuszczycy stosuje się leczenie ogólne w postaci immunosupresji:
– fototerapia;
– fotochemioterapia;
– fotofereza;
– inne metody, np. leczenie biologiczne, balneoterapia, psychoterapia;
– odpowiednia dieta i zdrowy styl życia.

 

4. Co należy zmienić w swoim stylu życia?
Styl życia jest kwestią, dzięki zmianie której pacjenci niewątpliwie mogą zaznać dużej ulgi w dolegliwościach chorobowych.

 

Bardzo ważne jest, aby:

– rzucić palenie papierosów – nikotyna powoduje wzrost uwalniania interleukiny-1, co finalnie nasila reakcję zapalną;


– ograniczyć picie alkoholu – alkohol stymuluje uwalnianie histaminy, co

w konsekwencji zaostrza stan zapalny. Dodatkowo łuszczyca u osób nadużywających alkoholu jest bardziej oporna na leczenie, a jej przebieg często cięższy;


– należy zredukować stres – odpowiednie techniki relaksowania, odstresowanie poprzez np. sport czy ewentualna psychoterapia mogą skutecznie zmniejszyć zmiany skórne;


– dbać o noszenie ubrań z naturalnych, delikatnych materiałów, aby nie podrażniać skóry;


– nie należy przesadnie dbać o higienę ciała i stosować ostrych, chemicznych kosmetyków, które mogą podrażniać skórę;


– zadbać o prawidłową ilość snu.

 

5. Jak powinna wyglądać dieta?
Badanie przeprowadzone w Chorwacji wykazało, że dieta ubogoenergetyczna powoduje złagodzenie objawów łuszczycy. Obniżenie aktywności limfocytów CD+ oraz wzrost produkcji cytokin przeciwzapalnych w wyniku diety niskoenergetycznej poprawiały stan pacjentów z grupy badawczej w stosunku do osób z grupy kontrolnej stosujących dietę normoenergetyczną. Warto zatem czasem zjeść mniej, zamiast przejadać się. Pamiętajmy też, aby jeść powoli, dokładnie żując, aby informacja o sytości dotarła z żołądka do mózgu. Dodatkowo wykazano, że BMI powyżej 30 zwiększa dwukrotnie ryzyko wystąpienia objawów łuszczycy w stosunku do osób zachowujących prawidłową masę ciała.


Stosowanie diety o delikatnym deficycie kalorycznym w stosunku do zapotrzebowania oraz zachowanie prawidłowej masy ciała stanowią istotną kwestię terapeutyczną, która wspomaga inne formy leczenia.

Warto zadbać o prawidłową podaż przeciwutleniaczy w diecie – witamin A, C, E, beta-karotenu oraz flawonoidów. Likwidują one wolne rodniki, które, jak wskazują badania, powodują uszkodzenie błon komórkowych,

a w konsekwencji pojawienie się zmian zapalnych również skóry lub nasilenie ich. Znajdziemy je w świeżych owocach, np. aronii, jagodach, żurawinie, czarnej porzeczce, jabłkach, wiśniach, malinach truskawkach, warzywach, np. marchewce, pomidorach, pietruszce, burakach, czy też orzechach, kakao lub zielonej herbacie.

 

Jak wykazano, dieta bogata w wielonienasycone kwasy tłuszczowe skutecznie łagodzi stan zapalny skóry. Kwasy omega-3 zmniejszają rogowacenie naskórka, wspomagają produkcję ceramidów, a w efekcie poprawiają stan skóry. Kwasy DHA i EPA znajdziemy m.in. w tłustych rybach morskich, np. tuńczyku, sardynkach, makreli, łososiu oraz w olejach roślinnych, np. oleju lnianym, sojowym, rzepakowym. Warto zauważyć, że łuszczyca bardzo rzadko występuje w populacji Eskimosów, których podstawą diety są tłuste ryby morskie.

 

Wykazano, że dieta bogata w mięso może nasilać reakcje zapalne w wyniku skumulowania kwasu arachidonowego w skórze chorych. Kwas AA stymuluje odpowiedź zapalną, przez co może zaostrzać stan zapalny. Badacze sugerują zatem, że duże ograniczenie mięsa lub sama dieta semiwegetariańska lub wegetariańska może skutkować poprawą stanu skóry.

 

Co ciekawe, u pacjentów z łuszczycą stwierdzono niski poziom beta-karotenu, alfa-tokoferolu oraz selenu. Suplementacja selenu jednak nie przynosiła pozytywnych efektów w postaci złagodzenia zmian. Z kolei poziom aktywnej formy witaminy D w surowicy krwi pacjentów z łuszczycą jest zdecydowanie niższy niż zalecany. Wiele badań wskazuje, że doustne podawanie tej witaminy jest jedną ze skutecznych metod leczenia. Warto jednak pamiętać, że dodatkowe stosowanie miejscowo preparatów z  witaminą D może powodować ostrą hiperkalcemię. Konieczne jest zatem konsultowanie wszystkich przyjmowanych leków z lekarzem prowadzącym, aby nie doszło do przedawkowania.

 

Wielu pacjentów stosuje dietę bezglutenową jako rzekomo poprawiającą stan skóry. W rzeczywistości tylko u pacjentów ze stwierdzoną celiakią lub nietolerancją glutenu następuje rzeczywista poprawa mająca odzwierciedlenie nie tylko w samopoczuciu, ale i poprawie wyników. Dieta bezglutenowa u tej grupy osób powodowała spadek ilości przeciwciał skierowanych przeciwko gliadynie, co powodowało zmniejszenie stanu zapalnego w odpowiedzi na białka zbóż. W efekcie stosowania odpowiedniej diety stan skóry pacjentów również uległ poprawie. Nie ma jednak podstaw do stosowania diety bezglutenowej u osób bez zdiagnozowanej celiakii lub nietolerancji glutenu.


Podsumowując, warto zadbać o prawidłową dietę oraz styl życia, które niewątpliwie mają ogromny wpływ na stan skóry pacjentów cierpiących na łuszczycę. Utrzymanie prawidłowej masy ciała, zaprzestanie palenia i picia alkoholu, zwiększenie podaży świeżych warzyw i owoców oraz ryb morskich może znacznie poprawić kondycję skóry. Redukcja ilości przyjmowanego mięsa, dań gotowych czy wysokoprzetworzonych produktów również może okazać się pomocna. Warto zatem skonsultować kwestię odżywiania ze specjalistą żywienia, aby odpowiednio dobrana dieta stała się jedną ze skutecznych form leczenia łuszczycy.

 

 

Bibliografia

Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, 3, Warszawa 2007.
Gisondi P. et al., Weight loss improves the response of obese patients with moderate-to-severe chronic plaque psoriasis to low-dose cyclosporine therapy: a randomized, controlled, investigator-blinded clinical trial, „The American Journal of Clinical Nutrition” 2008, 88(5), 1242–1247.
Higgins E., Alcohol, smoking and psorasis, „Clinical and Experimental Dermatology” 2000, 25, 107–110.
Kragballe K., Dietary supplementation with a combination of n-3 and n-6 fatty acids (super gamma-oil marine) improves psoriasis, „Acta Dermato-Venereologica” 1989, 36(3), 265–268.
Łoza K., Miturska R., Borzęcki A., Poradnik dla chorego na łuszczycę, Lublin 2009.
Naldi L. et al., Dietary factors and the risk of psoriasis. Results of Italian case-control study, „British Journal of Dermatology” 1996, 134, 101–106.
Neneman A., Adamski Z., Aspekty kliniczne i epidemiologiczne zaburzeń ogólnoustrojowych u chorych na łuszczycę, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2009, 3(6), 447–453.
Rucevic I. et al., The role of the low energy diet in psoriasis vulgaris treatment, „Collegium Antropologicum” 2003, 27.
Stawczyk M. et al, Znaczenie diety w łuszczycy — przewlekłej układowej chorobie zapalnej, „Forum Zaburzeń Metabolicznych” 2011, 2(3), 205–212.
Wolters M., Diet and psoriasis: experimental data and clinical evidence, „British Journal of Dermatology” 2005, 153(4), 706–714.