Suplementy diety to nie tylko syntetyczne produkty znajdujące się na sklepowych półkach. To także liczne rośliny, które stanowią niejednokrotnie dodatki do naszych potraw bądź podstawę tradycyjnej medycyny. Poniżej prezentujemy 10 skutecznych i naturalnych suplementów!

 

SPIS TREŚCI:
1. Buzdyganek naziemny
2. Chilli
3. Cynamon
4. Czarnuszka
5. Imbir
6. Kurkuma
7. Mięta pieprzowa
8. Szałwia

9. Tatarak zwyczajny
10. Yerba mate

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 


1. Buzdyganek naziemny
Buzdyganek jest częściej kojarzony ze swoją łacińską nazwą, która bardzo często zdobi opakowania preparatów odpowiedzialnych za stymulację poziomu testosteronu – Tribulus terrestris. Roślina ta występuje przede wszystkim na terenie Afryki, Australii, Azji oraz Europy Środkowej i Południowej.

Tribulus terrestris stanowi bardzo często składnik wspomnianych już suplementów, które mają na celu zwiększenie poziomu testosteronu. Swoje działanie zawdzięcza obecności furostanolowych saponozydów steroidowych. Co więcej, roślina ta bardzo często jest określana jako lek na łagodzenie objawów andropauzy lub stanów zapalnych gruczołu krokowego, a także bardzo często jako środek moczopędny, znajdujący zastosowanie w terapii zaburzeń oddawania moczu i chorób nerek.

Buzdyganek posiada również szereg innych korzystnych właściwości. 

W skład buzdyganka ziemnego wchodzą także saponiny 2,8-3%. Są to związki o szerokim spektrum działania. Wykazują działanie przeciwgrzybiczne, przeciwbakteryjne, przeciwzapalne oraz przeciwnowotworowe.


2. Chilli
Papryka chilli to zbiorcza nazwa dla owoców jednego gatunku papryki – Capsicum. Cechą charakterystyczną tej grupy warzyw jest ostry smak, uwarunkowany substancją, jaką zawierają, czyli kapsaicyną. Substancja ta nie tylko warunkuje pikantny posmak, ale sprzyja też podwyższeniu temperatury ciała. Jej działanie polega między innymi na pobudzaniu wydzielania soków trawiennych, wykazuje właściwości drażniące, przeciwbólowe, termoregulacyjne, w mniejszym stopniu antyoksydacyjne, hipotensyjne. W przemyśle farmaceutycznym jest wykorzystywana w głównej mierze do produkcji leków przeciwbólowych, maści i plastrów, które stosowane są w leczeniu bólu mięśniowo-stawowego, neuropatii cukrzycowej, reumatoidalnego zapalenia stawów. Przy zastosowaniu zewnętrznym może działać drażniąco na skórę i powodować pieczenie. Kapsaicyna wchodzi w skład gazu pieprzowego.

 

3. Cynamon

Cynamon to przyprawa, którą otrzymuje się z wysuszonej kory cynamonowca. Obecnie przyjmuje się, że w przybliżeniu istnieje około 250 gatunków tej rośliny. Bardzo podobnie jest z prozdrowotnymi właściwościami tej przyprawy – bardzo trudno wymienić tu jedno, charakterystyczne działanie.

 

Cynamon stosuje się głównie jako środek łagodzący dolegliwości trawienne, jest wykorzystywany podczas leczenia wzdęć, biegunek, zgagi oraz wrzodów, pobudza wydzielanie żółci. Olejek pozyskiwany z kory cynamonowca wykazuje silne działanie antyseptyczne, wykorzystywany w leczeniu grypy, przeziębienia. Wiele badań potwierdza właściwości antyoksydacyjne cynamonu, jednak nie wykazano bezpośredniej korelacji między wpływem cynamonu na komórki nowotworowe.  Ze względu na zawartość związku o nazwie eugenol cynamonu nie powinny stosować osoby, które mają problemy z wątrobą i woreczkiem żółciowym. Cynamon wykazuje również działanie alergenne, głównie może powodować zmiany atopowe.

 

4. Czarnuszka

Czarny kmin jest rośliną, która najczęściej jest sprzedawana w formie drobnych ziaren bądź ekstraktu w postaci oleju. Jakie zalety posiada ta roślina? Oprócz doskonałego dodatku do różnych past i twarogu jest bardzo dobrym suplementem dla naszej odporności, nasiona Nigella sativa wykorzystuje się głównie w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych, np. kaszlu, zapalenia oskrzeli czy nieżytu. Oprócz wyżej wymienionych Nigella sativa jest polecana osobom z problemami układu oddechowego, m.in. astma, niewydolność płuc bądź świszczący kaszel.

Nasiona te są również wykorzystywane w terapii takich chorób jak toczeń czy reumatyzm, które należą do chorób autoimmunologicznych. Czarnuszka pomaga w problemach trawiennych, przy zmianach trądzikowych i grzybicach skórnych.

 

5. Imbir

Imbir jest rośliną występującą głównie na tropikalnych terenach Azji oraz Australii, jednak bez problemu można go dostać w większości sklepów. Najczęściej używanymi elementami tej rośliny są kłącza albo pionowe części korzeni. Imbir swoje właściwości prozdrowotne oraz organoleptyczne zawdzięcza głównie obecności fitoskładników. Jest rośliną rozgrzewającą, przez co bardzo często jest stosowany w licznych mieszankach suplementów na przeziębienia i infekcje.

 

Imbir znalazł zastosowanie między innymi jako środek przeciwwymiotny. Łagodzi nudności nie tylko w przypadku chorób lokomocyjnych, może być również stosowany przez kobiety w ciąży, osoby po zabiegach operacyjnych oraz w trakcie chemioterapii nowotworowej. Wykazano, iż ułatwia trawienie, pobudza wydzielanie śliny i soku żołądkowego. Działa rozkurczowo i żółciopędnie, a także przeciwmiażdżycowo.

 

6. Kurkuma

Inne nazwy tej przyprawy to ostryż bądź szafranica, jednak najbardziej popularna – kurkuma – jest uwarunkowana poprzez żółty barwnik nazywany kurkuminą, który jest znany przede wszystkim jako dodatek do licznych mieszanek przypraw typu curry.

 

W wielu badaniach wykazano iż kurkuma działa przeciwnowotworowo. Działanie to polega na hamowaniu proliferacji i indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych. Kurkumina może być potencjalnie wykorzystywana w leczeniu chorób nowotworach jednak to zastosowanie należy jeszcze dokładnie sprawdzić. Z pewnością jest ona silnym przeciwutleniaczem, zwiększa wydzielanie kwasów żółciowych oraz ułatwia przepływ żółci, działa ochronnie na wątrobę. Wykorzystywana również w leczeniu stanów zapalnych, zwłaszcza skóry.


7. Mięta pieprzowa

Mięta pieprzowa uprawiana jest głównie w Europie jako roślina wieloletnia. Znana jest przede wszystkim z orzeźwiającego smaku i aromatu. Pozyskuje się z niej surowce w postaci olejku eterycznego. Mięta pieprzowa w swoim składzie zawiera związki o szerokiej aktywności biologicznej, takie jak monoterpeny cykliczne, seskwiterpeny. Wykorzystuje się ją głównie w celu łagodzenia wzdęć, niestrawności, nudności czy wymiotów. Mięta jest preparatem łagodzącym kaszel, wykorzystywanym w leczeniu zapalenia oskrzeli. Wykazuje działanie przeciwutleniające, przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, owadobójcze.


8. Szałwia

Określenie szałwia jest bardzo ogólne ze względu na fakt, iż nazwa ta obejmuje przeszło 900 różnych gatunków tej rośliny! Niemniej jednak większość z nich posiada szereg korzystnych dla naszego organizmu właściwości, z których grzechem byłoby nie skorzystać.


Dla przykładu szałwia muszkatołowa bardzo często jest polecana w przypadku bólów menstruacyjnych, niestrawności oraz infekcji dróg moczowych. Oprócz tego stymuluje układ pokarmowy do wydzielania soków trawiennych, ma działanie antyseptyczne, ściągające oraz wykazuje dwojaki charakter w kontekście tonizacji – działa jednocześnie przeciwskurczowo i rozkurczowo.


Szałwia hiszpańska jest odmianą charakteryzującą się wysoką zawartością kwasów omega-3. Związki te są niezbędne dla osób skarżących się na zbyt niski poziom lipidów. Chia szałwia posiada również dużo błonnika, który normalizuje metabolizm oraz prowadzi do prawidłowej pracy układu pokarmowego. W składzie tej rośliny można również znaleźć liczne antyoksydanty, które sprzyjają detoksykacji naszego organizmu. Oprócz tego bardzo często przypisuje się jej poprawę skupienia i pamięci, a także wzmocnienie całego układu nerwowego.


9. Tatarak zwyczajny

Tatarak jest rośliną, która występuje praktycznie na większości terenów naszego globu. W medycynie znajduje bardzo liczne zastosowanie. W kłączu tataraku występują garbniki, śluzy, olejki eteryczne. Znajduje zastosowanie głównie w leczeniu przewlekłych zaburzeń trawienia, braku łaknienia, w przypadku wzdęć, bólów brzucha, a także pomocniczo w leczeniu choroby wrzodowej. Związki czynne zawarte w tataraku zwyczajnym mogą pobudzać szpik kostny do produkcji krwinek czerwonych. Zewnętrznie znajduje zastosowanie w leczeniu zapaleń jamy ustnej, łupieżu, rwy kulszowej, przeciwdziała również wypadaniu włosów. Spożyty w zbyt dużych dawkach może wywoływać objawy zatrucia, wymioty, a nawet halucynacje.


10. Yerba mate

Preparat ten bardzo często występuje też pod nazwą chimarrao lub erva mate, a tak naprawdę odnosi się do rozdrobnionych i wysuszonych elementów ostrokrzewu paragwajskiego. Yerba mate posiada w swoim składzie wiele bioaktywnych związków, jak kofeina, polifenole, kwasy fenolowe, np. kwas chlorogenowy. Oprócz tego zawiera takie substancje jak cholina, ryboflawina, liczne pierwiastki (np. fosfor, magnez, potas czy żelazo) oraz witaminy (A, B1, B2, C i E).


Jednak jakie jest zastosowanie tego zioła w praktyce? Chimarrao wykazuje silne działanie proredukcyjne, co jest uargumentowane wspomnianą już kofeiną, która nie tylko nasila spalanie tkanki tłuszczowej, ale odpowiada za tłumienie apetytu. Co więcej, systematyczna suplementacja yerbą prowadzi do normalizacji poziomu „złego” cholesterolu LDL.

 

Roślina ta wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwutleniające. W ich składzie znajdziemy również saponiny, które wykazują właściwości hemolityczne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybiczne.

 

 

Bibliografia

Parus A., Właściwości farmakologiczne saponin, „Postępy Fitoterapii” 2013, 3, 200–204.

Mikzińska K., Matławska I., Znaczenie ziół w zaburzeniach seksualnych, „Postępy Fitoterapii” 2007, 1, 13–19.

Prokop P., Astel A., Rola suplementacji w zbilansowanym żywieniu człowieka. Cz. 1, „LAB. Laboratoria, Aparatura, Badania” 2017, 4, 46–51.

Klimowicz A., et al., Wpływ wybranych roślin leczniczych na aktywność glikoproteiny P, „Postępy Fitoterapii” 2011, 3, 169-174.

Pieńko T., Kapsaicyna – właściwości, zastosowania i perspektywy, „Biuletyn Wydziału Farmaceutycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego” 2013, 2, 11–17.

Kaławaj K., Lemieszek M., Prozdrowotne właściwości cynamonu, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2015, 21(3), 328–331.

Mańkowska D., Bylka W., Nigella sativa L. – związki czynne, aktywność biologiczna, „Herba Polonia”  2009, 55, 109–125.

Grys A., Łowicki Z., Parus A., Właściwości lecznicze imbiru (Zingiber officinale Roscoe), „Postępy Fitoterapii” 2010, 1, 42–45.

Kania M., Baraniak J., Właściwości lecznicze roślin przyprawowych na przykładzie ostryżu długiego, „Post Fitoter” 2015, (16)2, 102–106.

Najda A., Skład chemiczny i działanie przeciwutleniające ekstraktów z Mentha x piperita L., „Post Fitoter” 2017, 18(4), 251–258.

Zdrojewicz Z., et al., Próby zastosowania szałwii w leczeniu zaburzeń poznawczych i choroby Alzheimera, „Postępy Fitoterapii” 2015, (16)4, 263–267.

Żuraw B., et al., Rośliny dziko rosnące o właściwościach toksycznych, „Alergoprofil” 2014, 10(1), 19–27.

Dmowski P., Post L., Wpływ krotności parzenia na właściwości przeciwutleniające naparów yerba mate, „Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Gdyni” 2018, 104, 9–18.