Nasiona chia stosowane były już przez Azteków i Majów. Były one dla nich niezwykle cennymi składnikami diety, gdyż spożycie tego produktu umożliwiało długotrwały wysiłek, a zjedzenie jednej łyżki dawało siłę nawet na 24 godziny marszu! Ponadto nasiona te stanowią cenny dodatek do diety ze względu na wysoką wartość odżywczą oraz zawartość kwasów omega-3. Dzięki tym właściwościom chia mogą być pomocne w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, nadwagi i niektórych nowotworów. Dlaczego jeszcze warto wprowadzić ten produkt do swojej diety?

 

SPIS TREŚCI:
1. Nasiona chia – charakterystyka szałwii hiszpańskiej
2. Nasiona chia – wartość odżywcza
3. Nasiona chia – zastosowanie i działanie prozdrowotne
4. Nasiona chia – przeciwwskazania
5. Nasiona chia – jak stosować?

 


1. Nasiona chia – charakterystyka szałwii hiszpańskiej
Szałwia hiszpańska, zwana też chia, to gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych. Roślina ta osiąga do metra wysokości, jej kwiaty wykształcają owalne nasiona o rozmiarze 1,5–2,5 mm w kolorze białym, brązowym, szarym lub czarnym. Pochodzi z centralnej i południowej części Meksyku oraz z Gwatemali. Słowo chia wywodzi się od słowa „chian”, co w języku nahuatl znaczy oleisty.


Uprawę tej rośliny Aztekowie rozpoczęli już w czasach prekolumbijskich, gdyż sądzili, że pomaga w utrzymaniu prawidłowej kondycji fizycznej i psychicznej. Dla Indian z południowo-zachodniej części Meksyku szałwia hiszpańska stanowiła podstawowe pożywienie.

 

2. Nasiona chia – wartość odżywcza
Wartości odżywcze i energetyczne w 100 g nasion chia
Energia – 486 kcal
Białko – 16,54 g
Tłuszcz – 30,74 g
Węglowodany – 42,12 g
Błonnik pokarmowy – 34,4 g
Wapń – 631 mg
Żelazo – 7,72 mg
Magnez – 335 mg
Fosfor – 860 mg
Potas – 407 mg
Sód – 16 mg
Cynk – 4,58 mg
Witamina C, całkowity kwas askorbinowy – 1,6 mg
Tiamina – 0,620 mg
Ryboflawina – 0,170 mg
Niacyna – 8,830 mg
Witamina A – 54 IU
Witamina E (alfa-tokoferol) – 0,50 mg
Kwasy tłuszczowe nasycone – 3,330 g
Kwasy tłuszczowe jednonienasycone – 2,309 g
Kwasy tłuszczowe wielonienasycone – 23,665 g
Kwasy tłuszczowe trans – 0,140 g

 

Nasiona chia są bogate w:
– kwasy omega-3 – poprawiają pracę mózgu, nastrój i koncentrację, zawierają ich 3 razy więcej niż łosoś atlantycki;
– wapń, cynk, żelazo – wpływają na kondycję włosów, paznokci i skóry oraz wzmocnienie układu kostnego;
– leptynę – poprawia przemianę materii;
– błonnik – oczyszcza organizm z toksyn;
– długołańcuchowe nienasycone kwasy tłuszczowe – zapobiegają powstawaniu miażdżycy;
– witaminy: C, A, E, B1, B2, PP;
– antyoksydanty, m.in. kwas p-kumarowy, kwas galusowy, epikatechinę, rutynę, apigeninę.

 

3. Nasiona chia – zastosowanie i działanie prozdrowotne
Nasiona chia mogą być stosowane w profilaktyce wielu chorób, w tym chorób układu sercowo-naczyniowego, nowotworów oraz depresji.

Kwasy omega-3 zawarte w nasionach chia korzystnie wpływają na układ sercowo- naczyniowy.


Powodują obniżenie poziomu „złego” cholesterolu LDL i trójglicerydów oraz wpływają na podwyższenie „dobrego” cholesterolu HDL. Podobne działanie wykazuje błonnik pokarmowy zawarty w nasionach szałwii hiszpańskiej. Zapobiega jednocześnie tworzeniu się płytki miażdżycowej, co zmniejsza ryzyko rozwoju miażdżycy. W nasionach chia występuje potas, który odpowiada za regulację ciśnienia krwi oraz pierwiastki magnez, wapń, sód, które wspomagają pracę serca.

 

Nasiona chia mogą zmniejszać ryzyko rozwoju nowotworów, w tym raka piersi oraz prostaty. Czynnikiem ograniczającym rozwój tych chorób jest kwas alfa-linolenowy obecny w dużych ilościach w szałwii hiszpańskiej.

Nasiona chia polepszają pamięć oraz działają profilaktycznie wobec rozwoju depresji. Zawarte w nasionach kwasy omega-3 wspomagają pracę mózgu, poprawiają koncentrację i wykazują działanie uspokajające. Zastosowanie tego produktu może zapobiegać rozwojowi demencji oraz innych chorób układu nerwowego.

 

Duża zawartość błonnika pokarmowego (25%) poprawia pracę przewodu pokarmowego. Efekt pobudzenia pracy jelit wpływa na łagodzenie problemów z zaparciami oraz wspomaga rozwój korzystnej mikroflory.

Nasiona chia warto zastosować także w diecie odchudzającej. Ze względu na dużą ilość błonnika po spożyciu tego produktu uczucie sytości utrzymuje się przez długi czas. Nasiona pęcznieją i znacznie zwiększają swoją objętość, co wpływa na powstanie efektu wypełnienia żołądka. Znaczna zawartość białka również działa pozytywnie poprzez zahamowanie apetytu.

 

  Tu kupisz ten produkt Nasiona Chia Salena 500g -72% (4.86) Nasiona Chia Salena 500g 7,99 zł 29,00 zł Sprawdź Teraz!

4. Nasiona chia – przeciwwskazania
Nie należy przekraczać zalecanych dawek, ponieważ duża ilość błonnika może upośledzać wchłanianie wielu składników odżywczych. Nasiona chia mogą wpływać na działanie leków nasercowych i przeciwcukrzycowych. Osoby zażywające tego typu preparaty powinny skontaktować się z lekarzem przed wprowadzeniem szałwii hiszpańskiej do swojego jadłospisu. Chia nie są zalecane również osobom starszym, po zabiegach, dzieciom, kobietom w ciąży i karmiącym, ponieważ powodują rozrzedzanie krwi. Szałwia hiszpańska może powodować alergię u osób uczulonych na gorczycę ze względu na duże podobieństwo białek tych dwóch produktów, jednak jest to zjawisko dość rzadkie.

 

5. Nasiona chia – jak stosować?
Nasiona chia można zastosować do wypieku ciast, chleba, naleśników lub jako zamiennik bułki tartej. Ze zmielonych nasion można również przyrządzić budyń. Chia świetnie sprawdzają się jako zagęszczacz zup i sosów. Nasiona można dodawać do dżemów, owsianek, jogurtów, sałatek i innych przetworów na ciepło lub zimno. W krajach Ameryki Środkowej bardzo popularny jest napój Chia Fresca. Składa się z on dwóch łyżeczek nasion chia i 250–300 ml niegazowanej wody mineralnej oraz soku z cytryny lub limonki.

Produkowany jest również olej z nasion chia, który można dodawać np. do sałatek, podobnie jak oliwę z oliwek. Zawiera on bardzo wysokie stężenie kwasów tłuszczowych omega-3 – około 64%, a także kwasy tłuszczowe omega-6. Olej ten nie powinien być stosowany do smażenia, ponieważ traci wówczas swoje właściwości i wartości odżywcze.

Zalecana dzienna dawka nasion chia wynosi około 2 łyżki dla osób dorosłych (15–20 g). W przypadku dzieci jest to ilość 1,4–4,3 g na dobę.

 

Przechowywanie
Nasionach chia ze względu na wysoką zawartość przeciwutleniaczy powinny być przechowywane w suchym, chłodnym i ciemnym miejscu. Okres trwałości wynosi do czterech lat bez pogorszenia smaku, zapachu i wartości odżywczych. Należy je przechowywać w szczelnie zamkniętej torbie lub pojemniku.

 

Nasiona chia ze względu na wysoką wartość odżywczą stanowią składnik o działaniu wzmacniającym organizm. Dodatkowo ze względu na dużą zawartość kwasów omega-3 i błonnika działają korzystnie w profilaktyce przede wszystkim chorób sercowo-naczyniowych. Wspomagają proces odchudzania i mogą stanowić wartościowy składnik zdrowej diety.

 

 

1 / 4
A jaki Ty masz cel? Nie trać czasu i zacznij już dziś! Skorzystaj z profesjonalnej opieki.
Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.

Bibliografia
Dąbrowski G., Skrajda M., Nasiona szałwii hiszpańskiej (Salvia hispanica L.) jako źródło składników wykazujących dobroczynny wpływ na ludzki organizm, „Journal of Education, Health and Sport” 2015, 5(9) 337–350.
Kargulewicz A. et al., Ziarna chia jako wartościowy produkt racjonalnej diety – zastosowanie w profilaktyce chorób metabolicznych, „Pielęgniarstwo Polskie” 2016, 1(59).
Kobus-Cisowska J. et al., Projekt nowego produktu z dodatkiem nasion chia (Salvia hispanica L.) jako składnika żywności bioaktywnej, Innowacyjne rozwiązania w technologii żywności i żywienia człowieka, red. Tarko T. et al., Kraków 2016, 23–32.

Kulczyński B., Nasiona chia. Nowa superfood, „Przemysł Spożywczy” 2017, 71(4) 42–47.
Jachimowicz K., Nasiona chia – luksusowy kaprys czy skarbnica zdrowia?, nutrilife.pl/index.php?art=255 (29.01.2018).
Majewska M., Nasiona chia – właściwości i wartości odżywcze. Jak jeść chia?, poradnikzdrowie.pl/zdrowie/medycyna-niekonwencjonalna/nasiona-chia-wlasciwosci-i-wartosci-odzywcze-jak-jesc-chia_36493.html (29.01.2018).
Informacja o niedozwolonym zastosowaniu nasion szałwii hiszpańskiej (chia), gis.gov.pl/o-nas/aktualnosci/539-chia (29.01.2018).
Seeds, chia seeds, dried, USDA Food Composition Databases, ndb.nal.usda.gov (29.01.2018).
Chia, szałwia hiszpańska – właściwości i wartości odżywcze, naturapluszdrowie.pl/chia-szalwia-hiszpanska-wlasciwosci-wartosci-odzywcze (29.01.2018).