Prawidłową postawę ciała należy utrzymywać nie tylko podczas wykonywania codziennych czynności, pracy fizycznej czy aktywności ruchowej. Zasady ergonomii obowiązują również osoby spędzające wiele czasu w pozycji siedzącej, np. pracujące przy biurku czy komputerze. Jak zorganizować miejsce pracy, aby przełożyło się to na lepszą wydajność w codziennych obowiązkach?

 

SPIS TREŚCI:

1. Ergonomia pracy biurowej – rodzaje i definicja

2. Główne zasady ergonomii pracy przy biurku

3. Organizacja stanowiska pracy – najważniejsze zasady

4. Ergonomia pracy biurowej to nie tylko stanowisko

5. Jakie są skutki nieergonomicznej pracy przy biurku

 

 

1. Ergonomia pracy biurowej – rodzaje i definicja
Pojęcie ergonomii miejsca pracy odnosi się do zasad i działań, które są ukierunkowane na zagwarantowanie pracownikom bezpiecznych i komfortowych warunków do wykonywania codziennych obowiązków. Ergonomia jest nierozerwalnie związana z efektywnością pracy – lepsze warunki do pełnienia określonych funkcji przekładają się na dobre zdrowie i samopoczucie zatrudnionych. Przyjazne środowisko i odpowiednio przygotowane stanowisko pracy pozwalają na większą wydajność w realizacji wyznaczonego celu.

 

W kontekście ergonomii miejsca pracy wyróżnia się dwa rodzaje działań:
– ergonomia koncepcyjna – jest związana z planowaniem i projektowaniem przestrzeni dla pracowników. Najważniejszym elementem w tym przypadku jest analiza wszystkich możliwych zależności pomiędzy zespołem a środowiskiem pracy i dostępnymi urządzeniami (np. klawiatury i myszki, monitor, żarówki w pomieszczeniach);
– ergonomia korekcyjna – to nic innego jak sprawdzenie i dostosowanie aktualnych warunków stanowiska pracy do konkretnych potrzeb pracownika. Personalizacja miejsca wykonywania obowiązków powinna uwzględniać dostępne zaplecze techniczne (np. regulacja wysokości biurka w zależności od wzrostu danego członka zespołu).


2. Główne zasady ergonomii pracy przy biurku
Pierwszym krokiem w przygotowaniu ergonomicznego stanowiska do pracy jest sprawdzenie aktualnego wyposażenia pomieszczenia i jego aranżacja. Nie można zapominać, że stanowiska pracy są mniejszymi elementami współtworzącymi całe środowisko. Dlatego też konieczne jest zwrócenie uwagi na szereg innych aspektów, które mogą utrudniać wykonywanie obowiązków i tym samym rzutować na efektywności pracy.


Mowa tu o takich czynnikach jak m.in.:
– czystość powietrza,
– temperatura otoczenia,
– lokalizacja okien i nasłonecznienie pomieszczeń,
– jakość sprzętu używanego do pracy przy komputerze,
– rozmiary pomieszczeń w stosunku do liczby osób zatrudnionych,
– natężenie hałasu w pomieszczeniu i zdolność do tłumienia dźwięków z otoczenia zewnętrznego.


Pozostałe zasady ergonomii dotyczą bezpośrednio najbliższego otoczenia, czyli biurka, komputera i innych urządzeń wchodzących w skład wyposażenia.

  Fabryka Siły Sklep

3. Organizacja stanowiska pracy – najważniejsze zasady
Najważniejsze wytyczne dotyczące stanowiska pracy znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. 1998 nr 148 poz. 973). 18 października 2023 r. wydano Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej (Dz.U. 2023 poz. 2367), które stanowi aktualizację wcześniejszego dokumentu.

 

Oto lista najważniejszych wymagań dotyczących stanowiska pracy, w którym wykorzystywane są monitory.

– Biurko pracownika musi być dostosowane do jego wzrostu i charakteru wykonywanej pracy. Na biurku powinien być łatwy dostęp do wszystkich znajdujących się urządzeń – przede wszystkim nie powinno to wymagać od pracownika dużego zaangażowania tułowia, np. wykonywania ruchów skrętnych.

 

– Krzesła i fotele muszą mieć regulowaną wysokość, co pozwoli je dostosować do wysokości biurka. Pracownik powinien móc swobodnie położyć przedramiona na blacie lub podłokietnikach. Odcinek lędźwiowy musi mieć wygodne oparcie, natomiast sylwetka powinna być wyprostowana, co zapobiega garbieniu. Krzesła powinny być wyposażone w kółka, co umożliwia bezproblemowe przemieszczanie się przy komputerze. W przypadku braku kontaktu stóp z podłożem warto zakupić podnóżek, który pozwoli na swobodne oparcie.


– Prawidłową wysokość krzesła można ustalić dzięki wartościom kątowym pomiędzy stopami a podłożem (10–15°), udami a podudziami (90°) oraz rękami a klatką piersiową (90°).


– Jedną z najistotniejszych kwestii związanych z miejscem pracy jest przestrzeganie wymogów dotyczących monitorów. Odległość monitorów ekranowych od narządu wzroku powinna wynosić 50–70 cm. Jeśli chodzi o wysokość, górna część monitora powinna przebiegać mniej więcej na poziomie oczu. Tutaj warto podkreślić, że przy pracy na kilku monitorach trzeba zadbać, aby wszystkie ekrany były na identycznej wysokości.


– Monitory powinny być umieszczone bokiem do okna. Takie rozwiązanie minimalizuje szansę na odbicie światła i refleksy, które wpływają niekorzystnie na komfort pracy i funkcjonowanie narządu wzroku.


– Mysz i klawiatura są równie istotnymi elementami stanowiska pracy biurowej. Nie powinny obciążać nadgarstków, przedramiona powinny być luźno położone na blacie biurka. Właśnie dlatego wielu pracodawców decyduje się na zakup podkładek odciążających stawy nadgarstkowe.


4. Ergonomia pracy biurowej to nie tylko stanowisko
Warto pamiętać, że pojęcie ergonomii nie odnosi się wyłącznie do zmian w obrębie miejsca pracy i sprzętu biurowego. Pracodawcy często starają się edukować swoich pracowników w zakresie ergonomicznych rozwiązań dotyczących ogólnego stylu życia. To dodatkowe sposoby, które pozwalają zadbać o zdrowie i zapewniają komfort pracy. Mowa tu m.in. o regularnych przerwach w pracy, aktywnym kontrolowaniu postawy ciała, zmianach pozycji czy wykonywaniu ćwiczeń rozciągających w trakcie pracy lub po jej zakończeniu. Ponadto osoby pracujące przy biurku powinny same o siebie zadbać i wprowadzić do codziennych obowiązków regularną aktywność fizyczną, np. spacery w drodze do biura.


5. Jakie są skutki nieergonomicznej pracy przy biurku
Brak ergonomii w obrębie stanowiska pracy niesie za sobą wiele poważnych skutków zdrowotnych. Zły stan zdrowia pracownika odbija się z kolei na wydajności jego pracy, co w konsekwencji może mieć wpływ na realizację powierzonych mu obowiązków i życie zawodowe.


Złe ułożenie ciała podczas długiej pracy biurowej może spowodować:
– ból i zawroty głowy,
– wady postawy,
– problemy ze wzrokiem,
– zespół cieśni nadgarstka,
– pogorszenie koncentracji,
– zaburzenia snu, np. bezsenność,
– mimowolne i bolesne skurcze mięśni,
– problemy z kręgosłupem i narządem ruchu, np. zmiany zwyrodnieniowe, stany zapalne, zespoły bólowe i przeciążeniowe.

 

 

1 / 4
A jaki Ty masz cel? Nie trać czasu i zacznij już dziś! Skorzystaj z profesjonalnej opieki.
Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.

Bibliografia
Bajdur W.M., Folentarska M., Kula M., Analiza zagrożeń na stanowisku pracy administracyjno-biurowym w zakładzie produkcyjnym, „Ryzyko i Bezpieczeństwo w Działalności Gospodarczej” 2019, 123–140.
Bartuzi P., Kamińska J., Obciążenie i dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego a poziom wiedzy pracowników o ergonomii stanowiska komputerowego, „Bezpieczeństwo Pracy: Nauka i Praktyka” 2010, 2, 21–23.
Dainoff M. et al., Office ergonomics, „Handbook of Human Factors and Ergonomics” 2012, 1550–1573.
Emerson S., Emerson K., Fedorczyk J., Computer workstation ergonomics: Current evidence for evaluation, corrections, and recommendadiotns for remote evaluation, „Journal of Hand Therapy” 2021, 34(2), 166–178.
Janc M. et al. Ergonomia i organizacja pracy zdalnej – aspekt zdrowotny i zalecenia dotyczące organizacji biura domowego, „Medycyna Pracy” 2024, 75(1), 69–80.
Jóźwiak Z.W., Ergonomia pracy na stanowiskach typu biurowego, „Promotor BHP” 2018, 4, 8–10.
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 18 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, Dz.U. 2023, poz. 2367.
Tahernejad S. et al., Invetigation of office workers’ still behaviors in an ergonomically adjusted workstation, „International Journal of Occupational Safety and Ergonomics” 2022, 28(4), 2346–2354.