Mikrobiota jelitowa to zespół mikroorganizmów, które zasiedlają jelita człowieka. Wiadomo, że jej skład ma wpływ na funkcjonowanie układów pokarmowego oraz odpornościowego, a w najnowszych badaniach podkreśla się także jej udział w zachowaniu zdrowia psychicznego. To połączenie między przewodem pokarmowym a centralnym układem nerwowym określane jest jako oś mózgowo–jelitowa. Niektóre z bakterii, nazywane psychobiotykami, wykazują szczególnie pozytywny wpływ na tę oś.

 

SPIS TREŚCI:

1. Mikrobiota jelitowa a zdrowie człowieka

2. Psychobiotyki – definicja

3. Psychobiotyki – działanie

4. Wybrane szczepy bakterii o działaniu psychobiotycznym

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Mikrobiota jelitowa a zdrowie człowieka
Ludzka mikrobiota to zbiór wielu drobnoustrojów, które zasiedlają m.in. jamę ustną, skórę czy jelita. Termin „mikrobiom” pojawił się stosunkowo niedawno, bo w 2001 r., dzięki amerykańskiemu mikrobiologowi J. Lederbergowi.


Skład mikrobiomu może zależeć od wielu czynników takich jak wiek, stan zdrowia, przyjmowane leki czy zamieszkały obszar geograficzny. Na przestrzeni wielu lat wraz z rozwojem biologii molekularnej zaczęto szczególnie interesować się tematem mikrobiomu, przede wszystkim mikrobiotą jelitową.


W przewodzie pokarmowym każdego człowieka znajduje się zróżnicowany zbiór mikroorganizmów. Od lat prowadzonych jest wiele badań sprawdzających zależności między składem mikrobioty a zdrowiem człowieka. Wiadomo, że ma ona wpływ m.in. na funkcje trawienne organizmu, układ odpornościowy i gospodarkę mineralną. Ponadto przewód pokarmowy połączony jest swego rodzaju siecią komórek nerwowych z centralnym układem nerwowym (oś mózgowo-jelitowa).


2. Psychobiotyki – definicja
Psychobiotyki to drobnoustroje probiotyczne, które jeśli są dostarczane w odpowiedniej ilości, wykazują pozytywny wpływ na funkcjonowanie osi mózgowo-jelitowej. Termin ten powstał w 2013 r., a jego autorem byli dwaj naukowcy – psychiatra T. Dinan i neurolog J.F. Cryan.
Nie oznacza to oczywiście, że wcześniej nie podejmowano prób zastosowania probiotyków w leczeniu chorób psychicznych. Wiele lat wcześniej (1910 r.) przeprowadzono badanie, w którym dowiedziono, że bakterie kwasu mlekowego mają korzystny wypływ na samopoczucie osób z depresją (J.G.P. Phillips 1910).

 

Bakterie probiotyczne aktywnie wydzielają neuroprzekaźniki takie jak m.in. serotonina, dopamina czy kwas gamma-aminomasłowy. Serotonina odpowiada za zasypianie, kontrolę nastroju czy samopoczucie. Dopamina również odpowiada za samopoczucie, z kolei kwas gamma-aminomasłowy jest neuroprzekaźnikiem wykazującym pozytywny wpływ na redukcję stresu i lęku. Ma to szczególne znaczenie dla osób zmagających się z zaburzeniami psychicznymi, ponieważ psychobiotyki mają wpływ na pracę mózgu (H. Karakuła-Juchnowicz i wsp. 2015).


3. Psychobiotyki – działanie
W ostatnich latach zauważono, że wpływ psychobiotyków na pracę mózgu dotyczy mechanizmów neuronalnych, hormonalnych oraz immunologicznych, co zainicjowało badania nad udziałem mikrobioty jelitowej w rozwoju wielu zaburzeń neuropsychicznych (M. Douglas-Escobar, E. Elliott, J. Neu 2013). Fabryka Siły Sklep


Psychobiotyki a depresja i zaburzenia lękowe
Wykazano, że psychobiotyki nie tylko poprawiają pracę mózgu, ale także wykazują działanie przeciwdepresyjne oraz przeciwlękowe. Na rozwój depresji mają wpływ zarówno czynniki środowiskowe, jak i genetyczne. W ostatnich latach zwrócono większą uwagę także na udział mikrobioty jelitowej w patogenezie tej choroby.


W jednym z badań zauważono, że osoby z depresją wyróżniają się większą ilością takich bakterii jak Bacteroidetes oraz Alistipes (K.M. Bangsgaard Bendtsen i wsp. 2012). W kolejnym z badań także zauważono zwiększoną obecność bakterii Alistipes i Enterobacteriaceae w składzie mikrobioty osób z depresją (H. Jiang i wsp. 2015). Ponadto niektóre ze szczepów mogą wykazywać działanie przeciwzapalne oraz obniżać poziom hormonu stresu (kortyzol), co ma szczególne znaczenie w zmniejszeniu objawów lęku oraz depresji.


Psychobiotyki a choroby neurodegeneracyjne
Psychobiotyki są także wykorzystywane w łagodzeniu objawów chorób neurodegeneracyjnych, jak choroba Parkinsona czy choroba Alzheimera.
Choroba Alzheimera jest zaburzeniem, w którym dochodzi do upośledzenia funkcji poznawczych i pamięci. W jednym z badań zauważono, że podawanie przez 12 tygodni mleka zawierającego liczne szczepy bakterii (mi.n. L. acidophilus i L. casei) miało wpływ na poprawę funkcji poznawczych u osób z chorobą Alzheimera (L.H. Cheng i wsp. 2019).

W przypadku choroby Parkinsona psychobiotyki mogą wpływać na wzrost stężenia glutationu, co potwierdzono w jednym z badań (O.R. Tamtaji 2019). Glutation jest silnym antyoksydantem, a jego obniżone stężenie obserwuje się u osób z tą chorobą.

 

Psychobiotyki a bezsenność
W kilku badaniach potwierdzono także wpływ niektórych szczepów na poprawę jakości snu. Przyjmowanie sfermentowanego mleka zawierającego L. helveticus CM4 oddziaływało korzystnie na poprawę wydajności snu i epizodów przebudzenia (S. Yamamura i wsp. 2009). W innym badaniu u mężczyzn przyjmujących L. Brevis SBC8803 zauważono poprawę wyników dziennika snu (Y. Nakakita 2016).


4. Wybrane szczepy bakterii o działaniu psychobiotycznym
Istnieją badania, w których szczególnie podkreśla się potencjał psychobiotyczny niektórych szczepów bakterii. W jednej z prac przeglądowych z 2016 r. przedstawiono wpływ niektórych szczepów na funkcje ośrodkowego układu nerwowego zarówno ludzi, jak i zwierząt (H. Wang i wsp. 2016).


– Bacillus coagulans MTCC 5856 – leczenie objawów IBS wraz z objawami depresji (M. Majeed i wsp. 2018).
– Bifidobacterium longum 1714 – poprawa pamięci oraz zmniejszenie uczucia stresu (A.P. Allen i wsp. 2016).
– Clostridium butyricum MIYAIRI 588 – wraz z lekami przeciwdepresyjnymi może wspomagać leczenie zaburzeń depresyjnych (T. Miyaoka i wsp. 2018).
– Lactobacillus gasseri CP2305 – poprawa jakości snu oraz obniżenie stężenia hormonu stresu (K. Nishida i wsp. 2017).
– Bifidobacterium infantis – wpływ na zmniejszenie stężenia markerów stanu zapalnego (A. Herman 2019).


Z roku na rok pojawia się coraz więcej informacji dotyczących wypływu psychobiotyków na pracę układu nerwowego. Na ten moment wiadomo, że dostarczanie niektórych szczepów bakterii w odpowiednich ilościach może znacząco wpłynąć na poprawę zdrowia psychicznego.

 

 

1 / 4
A jaki Ty masz cel? Nie trać czasu i zacznij już dziś! Skorzystaj z profesjonalnej opieki.
Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.

Bibliografia
Allen A.P. et al., Bifidobacterium longum 1714 as a translational psychobiotic: Modulation of stress, electrophysiology and neurocognition in healthy volunteers, „Translational Psychiatry” 2016, 6.
Bangsgaard Bendtsen K.M. et al., Gut microbiota composition is correlated to grid floor induced stress and behavior in the BALB/c mouse, „PLoS One” 2012, 7(10).
Cheng L.H. et al., Psychobiotics in mental health, neurodegenerative and neurodevelopmental disorders, „Journal of Food and Drug Analysis” 2019, 27(3), 632–648.
Douglas-Escobar M., Elliott E., Neu J., Effect of intestinal microbial ecology on the developing brain, „JAMA Pediatrics” 2013, 167, 374–379.
Herman A., Zastosowanie suplementacji probiotykami w profilaktyce i leczeniu zaburzeń depresyjnych i lękowych–przegląd dotychczasowych badań, „Psychiatria Polska” 2019, 53(2), 459–473.
Jiang H. et al., Altered fecal microbiota composition in patients with major depressive disorder, „Brain, Behavior, and Immunity” 2015, 48 ,186–194.
Karakuła-Juchnowicz H. et al., Psychobiotyki – nowe możliwości terapii zaburzeń afektywnych, „Farmakoterapia w Psychiatrii i Neurologii” 2015, 31(3–4), 229–242.
Majeed M. et al., Bacillus coagulans MTCC 5856 for the management of major depression with irritable bowel syndrome: A randomised, double-blind, placebo controlled, multi-centre, pilot clinical study, „Food & Nutrition Research” 2018, 62.
Miyaoka T. et al., Clostridium butyricum MIYAIRI 588 as Adjunctive Therapy for Treatment-Resistant Major Depressive Disorder: A Prospective Open-Label Trial, „Clinical Neuropharmacology” 2018, 41, 151–155.
Mishida K. et al., Para-psychobiotic Lactobacillus gasseri CP 2305 ameliorates stress-related symptoms and sleep quality, „Journal of Applied Microbiology” 2017, 123, 1561–1570.
Nakakita Y. et al., Effect of dietary heat-killed Lactobacillus brevis SBC8803 (SBL88™) on sleep: a non-randomised, double blind, placebo-controlled, and crossover pilot study, „Beneficial Microbes” 2016, 7(4), 501–509.
Phillips J.G.P., The treatment of melancholia by the lactic acid bacillus, „Journal of Mental Science” 1910, 56(234), 422–430.
Takada M. et al., Probiotic Lactobacillus casei strain Shirota relieves stress-associated symptoms by modulating the gut-brain interaction in human and animal models, „Neurogastroenterology & Motility” 2016, 28, 1027–1036.
Tamtaji O.R. et al., Clinical and metabolic response to probiotic administration in people with Parkinson's disease: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial, „Clinical Nutrition” 209, 38(3), 1031–1035.
Wang H. et al., Effect of Probiotics on Central Nervous System Functions in Animals and Humans: A Systematic Review, „Journal of Neurogastroenterology and Motility” 2016, 22(4), 589–605.
Yamamura S. et al., The effect of Lactobacillus helveticus fermented milk on sleep and health perception in elderly subjects, „European Journal of Clinical Nutrition” 2009, 63(1), 100–105.