Żelazo jest dla nas na wagę złota. Jest to jeden z najbardziej cennych mikroskładników pokarmowych, jaki nasz organizm użytkuje. Żelazo zapobiega oczywiście anemii. Jego właściwości już dawno zostały zbadane

i są wykorzystywane w medycynie oraz sporcie. Istotne jest to, że nie potrafimy produkować żelaza sami.


Musimy dostarczać je każdego dnia z pokarmem. Oznacza to, że niedobory są spowodowane przede wszystkim złą dietą. U kobiet w ciąży odpowiedni poziom żelaza niweluje możliwości uszkodzenia płodu. Dobrze więc, co tak naprawdę żelazo robi w naszym organizmie i skąd je czerpać?


SPIS TREŚCI:

1. Rola żelaza
2. Skutki niedoboru żelaza
3. Źródła żelaza w diecie
4. Podsumowanie

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc



1. Rola żelaza

Żelazo przyjmowane jest przez nas z pokarmem jako żelazo hemowe lub niehemowe i po odpowiedniej obróbce wchłaniane jest w jelicie cienkim. Jednak forma, w jakiej występuje (jony II i III wartościowe) generuje

w komórkach wolne rodniki. Dlatego musiał powstać mechanizm, proces,

w którym żelazo byłoby wiązane i magazynowane w postaci nietoksycznych, rozpuszczalnych związków.


Następnie we krwi wiąże się z transferyną - białkiem, które transportuje żelazo do szpiku kostnego, śledziony i wątroby, przy czym najwięcej tego pierwiastka jest zmagazynowane w tym ostatnim narządzie. W razie utraty krwi, zapasy żelaza, które znajdują się w tych narządach, są wykorzystywane w celu produkcji hemoglobiny. W organizmie dorosłego, zdrowego człowieka znajduje się około 3-4 g żelaza.


Przyjrzyjmy się zatem funkcjom żelaza:
– w szpiku kostnym żelazo jest wykorzystywane w procesie tworzenia krwinek czerwonych;
– około 70% żelaza znajduje się w hemoglobinie – białku i barwniku krwi, które umożliwia pobieranie tlenu w płucach oraz oddawanie go w tkankach;
– wpływa na metabolizm cholesterolu;
– sprzyja detoksykacji szkodliwych substancji w wątrobie;
– odgrywa również ważną rolę w zwalczaniu bakterii i wirusów przez system odpornościowy;
– wspomaga prawidłową pracę układu nerwowego.


Rola żelaza w układzie nerwowym polega na utrzymywaniu odpowiednich funkcji fizycznych i intelektualnych. Dodatkowo ma właściwości przeciwutleniające, pomaga walczyć z wolnymi rodnikami, odpowiedzialnymi między innymi za przedwczesne starzenie się skóry.


2. Skutki niedoboru

Niedobór żelaza spowodowany jest niską przyswajalnością tego minerału

w pożywieniu lub zaburzeniami procesu wchłaniania. Pomocna we wchłanianiu żelaza jest witamina C, która może zwiększyć absorpcję tego minerału 2, a nawet 3-krotnie. Żelazo bardzo dobrze wchłania się z mięsa. Są jednak składniki w naszej diecie, które sprawiają, że żelazo nie przyswaja się aż tak dobrze. Kawa redukuje wchłanianie Fe o 40%, herbata o 60%, czerwone wino o 75%. Również nadmiar kazeiny w diecie, czyli wyrobów mleczarskich, nie jest wskazany.


Fabryka Siły Sklep

Do niedoboru żelaza może dojść m.in. w czasie obfitej miesiączki, czyli przy utracie krwi. Oczywiście jeśli nie dostarczamy go z pokarmem wystarczająco, lub też mamy problem z jego wchłanianiem.


Jakie są skutki niedoboru?
– zmniejszenie tworzenia się erytrocytów, a w konsekwencji niedokrwistość;
– zmniejszenie tworzenia się leukocytów i upośledzenie odporności;

– zaburzenia transportu elektronów w procesach oddychania tkankowego;
– zmniejszona wydolność organizmu;
– zaburzenia termoregulacji i wystąpienia hipotermii;
– obniżenia metabolizmu poprzez spadek stężenia hormonów tarczycy.


Jak zatem rozpoznać szybko, że brakuje nam żelaza? Oczywiście warto robić badania kontrolne krwi. Jednak jeśli wystąpią u nas objawy takie jak:
– osłabienie, apatia;
– siniaki i krwawienie z nosa;
– zwiększona podatność na infekcje i przeziębienia;
– zły nastrój;
– łamliwość paznokci;
– wypadanie włosów;
– zaburzenia rytmu serca;
– obniżenie koncentracji i sprawności umysłowej;
– bladość skóry;
– owrzodzenie języka oraz błony śluzowej jamy ustnej;


Wszystkie te objawy oznaczać mogą właśnie niedobór żelaza. Nie wolno ich bagatelizować!


3. Źródła żelaza w diecie

Żelazo dostarczane z mięsem łatwiej się wchłania i charakteryzuje się wyższą biodostępnością w porównaniu do żelaza dostarczanego

z pokarmem roślinnym. Dlatego warto spożywać produkty takie jak: chude czerwone mięso, wątróbkę oraz żółtka jaj. W małych ilościach żelazo znajduje się w mleku i produktach mlecznych, rybach takich jak sardynki

z puszki, ryżu, owocach i warzywach. Warto jednak pamiętać, że nadmiar kazeiny, która znajduje się produktach mleczarskich, upośledza wchłanianie żelaza.


 Podsumowanie

Jak widać z tego artykułu, żelazo jest bardzo ważne dla naszego organizmu. Musimy dbać o jego odpowiednie stężenie we krwi oraz dobrą przyswajalność. Poważnym skutkiem braku żelaza jest anemia, jednak często pojawiają się też inne uciążliwe objawy. Ten pierwiastek jest też bardzo istotny dla sportowców, ponieważ zapobiega niedotlenieniu mięśni oraz sprzyja lepszej regeneracji.