Witamina A nazywana jest także retinolem, beta-karotenem, akseroftolem oraz prowitaminą A. Jest jedną z najwcześniej odkrytych witamin. Skutki jej niedoboru znane były już w starożytnym Egipcie, Grecji oraz Rzymie (kurza ślepota lub ślepota zmierzchowa). Jest niezbędna w procesie widzenia, ale dodatkowo wzmacnia układ odpornościowy i zapobiega zakażeniom. Pomaga zwalczać bakterie i wirusy. Ma także dobry wpływ na wygładzanie i ujędrnianie skóry. Dzięki niej włosy i paznokcie wyglądają zdrowo. Witamina A jest również przeciwutleniaczem, co oznacza, że zwalcza wolne rodniki.

 

SPIS TREŚCI:

1. Witamina A – właściwości
2. Przyczyny i skutki niedoboru
3. Skutki nadmiaru
4. Gdzie jej szukać

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Witamina A – właściwości

Witamina A bardzo korzystnie wpływa na wzrok, ponieważ wchodzi w skład rodopsyny, czyli światłoczułego barwnika siatkówki oka, który pozwala widzieć po zmierzchu. Bez udziału tej witaminy metabolizm białek i hormonów steroidowych byłby niemożliwy. Uczestniczy w prawidłowym przebiegu procesów wzrostowych komórek oraz w różnicowaniu komórek organizmu. W znacznej mierze dotyczy to komórek nabłonka i tkanki kostnej.


Witamina A jest również istotna dla kondycji kości i zębów. Jej działanie jest bardzo wszechstronne. Stanowi skuteczną broń w walce z rozstępami, przebarwieniami, bliznami, drobnymi ranami i siniakami. Poza tym, jak udowodniono, przeciwdziała zmarszczkom, dlatego można ją znaleźć w kosmetykach przeciwzmarszczkowych. Organizm człowieka jest w stanie zmagazynować spore ilości witaminy A, ale równie szybko może je utracić.

 

Witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach, dlatego ważne jest spożywanie jej w połączeniu z różnego rodzaju tłuszczami. Pozwala zachować ładny wygląd, a dodatkowo może pomóc w walce z trądzikiem oraz łysieniem. Co ważne, działa antyoksydacyjnie i chroni komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Wspomaga również odporność.

 

Należy jednak pamiętać, że według badań duże dawki syntetycznego β-karotenu zarówno u palaczy, jak i zwierząt laboratoryjnych poddanych ekspozycji na dym tytoniowy powodują zwiększenie częstotliwości występowania raka płuc. Dlatego jeśli na opakowaniu jakiegoś produktu jest napisane, że zawiera witaminę A, najczęściej albo jest ona syntetyczna, albo występuje w postaci prowitaminy, która może, ale nie musi zostać przez organizm zamieniona na witaminę A.

 

2. Przyczyny i skutki niedoboru

Wiele osób sądzi, że marchewka jest dobrym źródłem witaminy A. Nie jest to prawda. Znajduje się w niej beta-karoten, czyli tzw. prowitamina. Organizm sam musi przetworzyć beta-karoten. Niestety, beta-karoten jest wchłaniany w zaledwie 20–50%. Nie jest także przetwarzany w stosunku 1 : 1, lecz mniej więcej 1 : 6–1 : 48.

 

Niedobory witaminy A mogą wystąpić u osób chorych na cukrzycę oraz z problemami związanymi z funkcjonowaniem tarczycy. Osoby z usuniętym pęcherzykiem żółciowym również mogą mieć problemy z niedoborem witaminy A. Niedobór może też wystąpić podczas długotrwałych głodówek czy przy długim stosowaniu diety niskotłuszczowej i beztłuszczowej. Fabryka Siły Sklep

 

Objawy awitaminozy pojawiają się także przy niedoborze cynku, który bierze udział w transporcie witaminy A w organizmie. Objawy są łatwo zauważalne – kruche i łamliwe paznokcie, suche i łamliwe włosy, szorstka skóra, wysypki skórne, zmniejszony apetyt, zmęczenie, większa podatność na zakażenia czy zaburzenia widzenia.

 

Co do zaburzeń widzenia, warto dodać, że brak witaminy A powoduje zwyrodnienia gruczołów łzowych objawiające się niedostatecznym wydzielaniem łez i wysychaniem rogówki, co w konsekwencji może prowadzić do ślepoty. Osoby z cukrzycą, u których rany goją się wolniej, muszą pamiętać, że są narażone na braki witaminy A, co może przełożyć się na wolniejsze gojenie się ran. Może również dojść do zaburzenia płodności oraz zwiększenia ryzyka wystąpienia nowotworów jamy ustnej, gardła i płuc u osób palących papierosy.

 

3. Skutki nadmiaru

Warto pamiętać, że witaminę A można przedawkować. Hiperwitaminoza może objawiać się drażliwością, zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, jak wymioty, brak łaknienia czy nudności. Może dojść do zmiany zabarwienia skóry oraz bardzo niebezpiecznego powiększenia wątroby i śledziony. Dodatkowo nadmiar witaminy A może prowadzić do wypadania włosów, pojawienia się świądu oraz suchości skóry.

 

4. Gdzie jej szukać

Witamina A i prowitamina A znajdują się w:
– wątrobie wieprzowej,
– wątrobach ryb i tranie,
– jajach kurzych, przede wszystkim w żółtku,
– serach podpuszczkowych tłustych,
– serach twarogowych tłustych,
– marchwi,
– sałacie,
– szpinaku,
– dyni,
– cykorii,
– liściach pietruszki,
– ziarnach zbóż,
– brokułach,
– pomidorach,
– kukurydzy,
– porzeczkach,
– malinach.

 

Należy pamiętać, że witamina A musi być spożywana razem z tłuszczami, świetnie w tym przypadku sprawdzi się np. masło. W krajach, w których głównym składnikiem diety jest ryż, witamina A jest dostarczana do organizmu w niedostatecznych ilościach. Wymyślono więc sposób, aby zwiększyć podaż naturalnej witaminy A. Wyprodukowany został tzw. złoty ryż, który zawiera geny z kukurydzy kodujące prowitaminę A.

 

Na koniec przedstawiamy powszechnie dostępne normy spożycia witaminy A.