Witamina A nazywana jest także retinolem, beta-karotenem, akseroftolem oraz prowitaminą A. Jest jedną z najwcześniej odkrytych witamin. Skutki jej niedoboru znane były już w starożytnym Egipcie, Grecji oraz Rzymie, a określane były jako kurza ślepota lub ślepota zmierzchowa. Jest niezbędna w procesie widzenia, ale dodatkowo wzmacnia układ odpornościowy i zapobiega zakażeniom. Pomaga zwalczać bakterie i wirusy. Ma także dobry wpływ na wygładzanie i ujędrnianie skóry. Dzięki niej włosy i paznokcie wyglądają zdrowo. Witamina A jest również przeciwutleniaczem, co oznacza, że zwalcza wolne rodniki.

 

SPIS TREŚCI:

1. Witamina A – właściwości
2. Przyczyny i skutki niedoboru
3. Skutki nadmiaru
4. Gdzie jej szukać

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Witamina A – właściwości

Witamina A bardzo korzystnie wpływa na wzrok, a dzieje się tak ponieważ wchodzi w skład rodopsyny, czyli światłoczułego barwnika siatkówki oka, pozwalającego widzieć po zmierzchu. Bez udziału tej witaminy niemożliwy byłby metabolizm białek i hormonów steroidowych. Uczestniczy w prawidłowym przebiegu procesów wzrostowych komórek oraz w różnicowaniu komórek organizmu. W znacznej mierze dotyczy to komórek nabłonka i tkanki kostnej.

 

Witamina A jest również istotna dla kondycji kości i zębów. Jej działanie jest bardzo wszechstronne. Stanowi skuteczną broń w walce z rozstępami, przebarwieniami, bliznami, drobnymi ranami i siniakami. Poza tym, jak udowodniono, przeciwdziała zmarszczkom, stąd też możemy ją znaleźć w kosmetykach przeciwzmarszczkowych. Organizm człowieka jest w stanie zmagazynować spore ilości witaminy A, ale równie szybko może je utracić.

 

Bardzo istotne jest to, że witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach. Dlatego bezwzględnie ważne jest spożywanie jej w połączeniu z różnego rodzaju tłuszczami. I wcale nie należy obawiać się cholesterolu w tym wypadku, chyba że tłuszcz, który będziemy jeść, będzie pochodził

z przetworzonych i smażonych na głębokim oleju frytek.

 

Witamina A pozwala zachować ładny wygląd twarzy, a dodatkowo może pomóc w walce z trądzikiem oraz łysieniem. Co ważne, działa antyoksydacyjnie i chroni komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Wspomaga naszą odporność.

 

Musimy jednak pamiętać, że według badań duże dawki syntetycznego β-karotenu zarówno u palaczy, jak i zwierząt laboratoryjnych poddanych ekspozycji na dym tytoniowy powodują zwiększenie częstości występowania raka płuc. Dlatego kiedy na opakowaniu jakiegoś produktu jest napisane, że zawiera witaminę A, najczęściej albo jest ona syntetyczna, albo występuje w postaci prowitaminy, która może, ale nie musi zostać przez nasz organizm zamieniona na witaminę A.

 

2. Przyczyny i skutki niedoboru

Przeciętny człowiek sądzi, że marchewka jest dobrym źródłem witaminy A. Nie jest to prawda. Znajduje się w niej beta-karoten, czyli tzw. prowitamina. Organizm sam musi przetworzyć beta-karoten. Niestety, beta-karoten jest wchłaniany w zaledwie 20–50%. Nie jest także przetwarzany w stosunku 1 : 1, lecz mniej więcej 1 : 6 – 1 : 48.

 

Niedobory witaminy A mogą wystąpić w trakcie ciąży, u osób chorych na cukrzycę oraz z problemami związanymi z funkcjonowaniem tarczycy. Osoby z usuniętym pęcherzykiem żółciowym również mogą mieć problemy z niedoborem witaminy A. Niedobór może też wystąpić podczas długotrwałych głodówek czy przy długim stosowaniu diety niskotłuszczowej i beztłuszczowej. Fabryka Siły Sklep

 

Objawy awitaminozy pojawiają się także przy niedoborze cynku, który bierze udział w transporcie witaminy A w organizmie. Objawy są łatwo zauważalne. Kruche i łamliwe paznokcie, suche i łamliwe włosy, szorstka skóra, wysypki skórne, zmniejszony apetyt, poczucie zmęczenia, większa podatność na zakażenia czy zaburzenia widzenia są typowymi objawami niedoborów.

 

Co do zaburzeń widzenia, warto dodać, że brak witaminy A powoduje zwyrodnienia gruczołów łzowych objawiające się niedostatecznym wydzielaniem łez i wysychaniem rogówki, co w konsekwencji może prowadzić do ślepoty. Osoby z cukrzycą, u których rany goją się wolniej, muszą pamiętać, że są narażone na braki witaminy A, co może jeszcze pogorszyć sprawę, ponieważ nastąpi większe spowolnienie zdolności do gojenia się ran. Jednym z problemów może być zaburzenie płodności oraz wzrost ryzyka wystąpienia nowotworów jamy ustnej, gardła i płuc u osób palących papierosy.

 

3. Skutki nadmiaru

Wątroby niektórych zwierząt, szczególnie polarnych, często zawierają toksyczne dla ludzi ilości witaminy A. Dlatego też warto pamiętać, że witaminę A można przedawkować. Hiperwitaminoza może objawiać się drażliwością, zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak wymioty, brak łaknienia czy nudności. Wystąpić mogą zmiany zabarwienia skóry oraz bardzo niebezpieczne powiększenie wątroby i śledziony. Mogą zacząć wypadać włosy. Dodatkowo mogą pojawić się świąd oraz suchość skóry.

 

4. Gdzie jej szukać

Najlepiej szukać witaminy A oraz prowitaminy A w:
– wątrobie wieprzowej,
– wątrobach ryb i tranie,
– jajach kurzych, przede wszystkim w żółtku,
– serach podpuszczkowych tłustych,
– serach twarogowych tłustych,
– marchwi,
– sałacie,
– szpinaku,
– dyni,
– cykorii,
– liściach pietruszki,
– ziarnach zbóż,
– brokułach,
– pomidorach,
– kukurydzy,
– porzeczkach,
– malinach.

 

Musimy pamiętać, że witamina A jako witamina rozpuszczalna w tłuszczach musi być spożywana razem z nimi. Świetnie sprawdzi się np. masło. W krajach, w których głównym składnikiem diety jest ryż, witamina A jest dostarczana do organizmu w niedostatecznych ilościach. Wymyślono więc sposób na to, aby zwiększyć podaż naturalnej witaminy A. Wyprodukowany został tzw. złoty ryż, który zawiera geny z kukurydzy kodujące prowitaminę A.

 

Na koniec przedstawiamy powszechnie dostępne normy spożycia witaminy A.