Nie ma nic lepszego niż smak warzyw i owoców zerwanych prosto z krzaczka lub zapach świeżo zebranych ziół. Nic więc dziwnego, że tak wiele osób chętnie uprawia własne rośliny w przydomowych ogródkach. Niestety nie każdy ma dostęp do kawałka ziemi, który można wykorzystać do uprawy. Na szczęście to nie problem! Aby cieszyć się małym, ale własnym ogródkiem, wystarczą balkon albo nasłoneczniony parapet i kilka doniczek. Jak urządzić taki ogródek na balkonie?

 

SPIS TREŚCI:

1. Od czego zacząć?

2. Zioła

3. Warzywa

4. Owoce

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Od czego zacząć?

Przed wybraniem gatunków roślin do uprawy, należy określić, jakie warunki panują w miejscu, które przeznaczamy na ogródek. Niektóre rośliny będą dobrze rosły na zacienionym balkonie, a inne na słonecznym parapecie kuchennym.

 

Uprawę roślin można rozpocząć od nasion. Należy wybrać właściwą porę siewu, zadbać o odpowiednie warunki i uzbroić się w cierpliwość. Znacznie łatwiejszym i szybszym sposobem jest zaopatrzenie się w sadzonki. Najlepiej kupić je w sklepie ogrodniczym lub na targu – są zwykle lepszej jakości niż te z marketów. Kolejnym etapem jest wybór doniczki, która musi być na tyle duża, aby rośliny mogły swobodnie się rozrastać. Można uprawiać kilka roślin w jednej donicy lub skrzyni, jednak trzeba wtedy odpowiednio dobrać gatunki.

 

Podczas przygotowywania podłoża należy pamiętać o drenażu. Na dnie doniczki należy umieścić keramzyt, drobny żwir lub kamyki, dzięki temu nadmiar wody będzie mógł odpłynąć, a korzenie nie będą stały w wodzie. Rośliny balkonowe najlepiej podlewać wczesnym rankiem lub wieczorem. Podlewanie ich w ciągu dnia może skutkować zbyt szybkim wyparowaniem wody. Do wody można dodawać nawóz naturalny do roślin zielonych. Należy zapewnić roślinom odpowiedni dostęp do światła słonecznego. Co możemy uprawiać na balkonie?

 

2. Zioła

Najbardziej popularne i najłatwiejsze w uprawie są zioła w doniczkach. Na rynku dostępne są przeróżne sadzonki, np. szczypiorek, pietruszka, bazylia, tymianek, rozmaryn i mniej znane zioła, jak pachnotka czy musztardowiec. Przy wybieraniu ziół do uprawy warto zastanowić się, których z nich rzeczywiście używamy w kuchni.

 

Bazylia – lubi miejsca nasłonecznione, osłonięte od wiatru. Należy podlewać ją dość często, tak aby ziemia była cały czas wilgotna. Listki należy obrywać z wierzchołków pędów, wówczas roślina intensywnie się rozrasta. Jeśli roślina zacznie kwitnąć, należy oberwać kwiaty, ponieważ podczas kwitnienia aromat listków staje się mniej intensywny. Listki można dodawać do sałatek (np. caprese), kanapek, pizzy, doskonale pasują do sosu pomidorowego. Można przygotować z nich także aromatyczne pesto. Fabryka Siły Sklep

 

Mięta – dobrze rośnie w miejscach słonecznych lub półcienistych. Należy zadbać o stałą wilgotność podłoża. Jest to roślina, która bardzo szybko się rozrasta, dlatego nie powinna być uprawiana w jednej doniczce z innymi roślinami (może uniemożliwić ich wzrost). Dodajemy ją do wody, napojów, deserów, a także dań orientalnych, jak tabbouleh.

 

Pietruszka – lubi słoneczne, ale niezbyt ciepłe stanowiska. Jeżeli uprawiamy ją w domu, warto umieścić ją w chłodnym pomieszczeniu. Wymaga stałego dostępu do wody, podłoże powinno być cały czas wilgotne. Oprócz dobrze znanej pietruszki zielonej dostępna jest pietruszka kędzierzawa o nieco mniejszych karbowanych liściach. Stosuje się ją jako dodatek do zup, surówek i mięs. Warto jednak nie traktować jej tylko jako dodatek smakowy, a jeden z głównych składników potraw. Podobnie jak w przypadku bazylii z jej liści można przygotować pesto. Zielona pietruszka jest doskonałym źródłem witaminy C.

 

Kolendra – wyglądem przypomina natkę pietruszki, ma intensywny cytrynowo-anyżowy aromat. Powszechnie stosowana jest w kuchniach arabskiej, indyjskiej i meksykańskiej. Jest nieodłącznym składnikiem curry i guacamole. Lubi słoneczne, wilgotne miejsca. Kwiaty należy obrywać, dzięki czemu roślina będzie mogła się stale rozrastać.

 

Liść laurowy – laur to wieloletni krzew, który osiąga spore rozmiary, jednak rośnie dość wolno. Pochodzi z krajów śródziemnomorskich. Można uprawiać go w donicy na balkonie, jednak na zimę warto zabrać go do domu, ponieważ przemarza w temperaturze poniżej −10°C. Rozmiar krzewu można kontrolować poprzez przycinanie. Liście można zamrozić i wykorzystać później. Są znacznie bardziej aromatyczne niż te suszone, kupowane w sklepach. Stosuje się je jako przyprawę do dań mięsnych, zup i marynat.

 

Tymianek – lubi ciepłe, słoneczne i umiarkowanie wilgotne stanowiska. Podlewać należy go dopiero, gdy ziemia wyschnie. Znany jest nie tylko z zastosowania w kuchni, ale także z właściwości prozdrowotnych. Ekstrakt z tymianku stosuje się m.in. w syropach na kaszel.

 

Czosnek niedźwiedzi – do niedawna rósł tylko dziko, jednak coraz częściej się go uprawia. Obecnie dziko rosnący czosnek niedźwiedzi jest objęty ochroną i nie można zbierać go bez pozwolenia. Warto zatem mieć go we własnym ogródku. Jest łatwy w uprawie, jego głównym wymaganiem jest zacienione stanowisko. Ma charakterystyczny czosnkowy zapach. Jadalne są zarówno liście, jak i białe kwiaty o gwieździstym kształcie, które można wykorzystać do dekoracji potraw.

 

3. Warzywa

Mogłoby się wydawać, że uprawa warzyw wymaga sporego ogródka, jednak dla wielu z nich wystarczający będzie balkon. Jakie warzywa można uprawiać w doniczce?

 

Pomidory – do uprawy na balkonie nadają się niezbyt silnie rosnące gatunki, np. małe pomidorki koktajlowe. Balkon powinien być dobrze nasłoneczniony. Potrzebne będą duże donice z otworami na dnie. Konieczne jest zapewnienie stałego dostępu do wody, ziemia nie powinna być nigdy sucha. Rośliny potrzebują podparcia, dlatego należy przywiązać je do wysokich palików.

 

Papryka – w donicy można uprawiać różne gatunki papryk – o owocach dużych lub małych, słodkie i ostre. Świetnie nadaje się do tego papryczka chili i to ona wybierana jest najczęściej. Papryczka chili potrzebuje ciepłego (temperatura nie powinna spaść poniżej 15°C), jasnego, dobrze osłoniętego przed wiatrem miejsca. Nie można dopuścić do przelania rośliny, dlatego w doniczce konieczne są otwory i drenaż.

 

Ogórek – na balkonie, kiedy nie dysponujemy dużą ilością miejsca, warto zasadzić krzaczaste odmiany ogórków, które nie tworzą długich pnączy, jak w przypadku odmian klasycznych. Ogórki należy sadzić w dużych pojemnikach na słonecznych stanowiskach. Bardzo ważne jest ich podlewanie. W upalne dni mogą wymagać podlewania nawet kilka razy dziennie. Niedostatek wody skutkuje gorzkim smakiem ogórków. Odmiany o długich pędach najlepiej uprawiać pionowo przy podporach, np. stelażu lub przy balustradzie balkonu.

 

Cebula – zwykle sadzi się ją w doniczce, aby wykorzystać szczypiorek. Wystarczy zdrową, nieuszkodzoną cebulę wsadzić do doniczki, tak aby ½–¾ cebuli znalazło się pod ziemią. Wymaga stałego dostępu do światła i temperatury ok. 20°C. Podczas podlewania należy uważać, aby nie lać wody bezpośrednio na cebulę. Po około 3 tygodniach można cieszyć się bujnym zielonym szczypiorkiem.

 

Rukola – dobrze rośnie w miejscach częściowo zacienionych. Przy zbyt dużym nasłonecznieniu zbyt szybko kwitnie, co skutkuje gorszym smakiem liści. Liście można zbierać na bieżąco, częste zrywanie stymuluje roślinę do tworzenia nowych liści. Liście mają charakterystyczny pikantny smak. Świetnie nadają się do sałatek, kanapek i zup.

 

4. Owoce

Przy planowaniu balkonowego ogródka warto pokusić się o posadzenie owoców. Ich uprawa nie jest najłatwiejsza, ale efekty są warte wysiłku.

 

Truskawki – na balkon najlepiej nadadzą się specjalne odmiany truskawek o długich pędach, np. truskawki pnące lub zwisające. Są to odmiany powtarzające owocowanie, dzięki czemu możemy cieszyć się zbiorami od końca wiosny aż do jesieni. Truskawki powinny być dobrze nasłonecznione i obficie podlewane. Można podlewać je na podstawkę pod doniczką lub bezpośrednio do ziemi, ale tak, aby nie zwilżyć całych roślin. Po zakończeniu owocowania należy przyciąć pędy. Roślina będzie owocowała przez 2–3 lata uprawy.

 

Poziomki – aby cieszyć się ich słodkim smakiem, nie trzeba udawać się na polanę w środku lasu. Można je mieć na własnym balkonie! Poziomki można sadzić w maju, gdy temperatury na zewnątrz wzrastają. Sadzonki przez pierwsze 5–7 dni wymagają hartowania. W tych dniach wystawia się je na balkon tylko w ciągu dnia i codziennie wydłuża czas na zewnątrz. Poziomki dobrze rosną na słonecznym stanowisku lub w półcieniu. Potrzebują dużo wody, nie można dopuścić do ich przesuszenia. Roślina owocuje przez 3–4 lata.

 

Borówki – krzaczki borówki powinny znaleźć się w dobrze nasłonecznionym miejscu. Borówka jest bardzo wrażliwa na brak wody, dlatego trzeba zadbać o stałą wilgotność ziemi. Podłoże powinno mieć kwaśny odczyn. Można zakwasić je kompostem z liści dębu lub igliwiem sosny.

 

Cytrusy – cytryna, limonka, mandarynka czy pomarańcza to drzewka, które są zielone przez cały rok. W polskich warunkach uprawia się je jedynie w donicach. Zimę powinny spędzać w domu, na balkon można wystawić je latem. Traktuje się je głównie jako rośliny ozdobne.

 

Uprawa roślin, które później można wykorzystać w kuchni, sprawia ogromną radość. Samodzielnie wyhodowane rośliny są nie tylko pyszne, ale i zdrowe! Ich uprawa często jest prosta i nie wymaga dużego doświadczenia, a jedynie dobrych chęci. Warto zatem zagospodarować nawet najmniejszą dostępną przestrzeń i założyć domowy ogródek.

 

 

1 / 4
A jaki Ty masz cel? Nie trać czasu i zacznij już dziś! Skorzystaj z profesjonalnej opieki.
Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.

Bibliografia

Chronowska-Cholewa B., Wyhoduj i zjedz. Warzywa, owoce i zioła na balkonie, Kraków 2018.