Dieta bezglutenowa na urlopie może być trudniejsza w stosowaniu, jednak nie oznacza to, że należy rezygnować z podróży. Wystarczy tylko odpowiednio zaplanować posiłki.

 

SPIS TREŚCI:

1. Dieta bezglutenowa – na czym polega

2. Dieta bezglutenowa – dla kogo?

3. Przygotowanie do podróży

4. Dieta bezglutenowa w podróży

5. Przepisy na bezglutenowe przekąski

6. Dieta bezglutenowa a nocleg

7. Wyjście do restauracji – wskazówki

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Dieta bezglutenowa – na czym polega
Dieta bezglutenowa polega na całkowitym wyeliminowaniu glutenu z codziennego jadłospisu. Gluten to białko, które znajduje się w niektórych produktach zbożowych.

 

W poszczególnych zbożach znajdują się określone frakcje glutenu:
– gliadyna w pszenicy,
– sekalina w życie,
– hordenina w jęczmieniu,
– awenina w owsie.


Awenina zawarta w owsie posiada inny skład aminokwasowy niż gliadyna w pszenicy. Dlatego produkty z owsa są bardzo często dobrze tolerowane przez niektóre osoby z nietolerancją glutenu. Jednak ze względu na to, że owies może być silnie zanieczyszczony innymi zbożami glutenowymi, nie jest polecany osobom z nietolerancją tego składnika. Gluten przenosi się w postaci pyłu. Dlatego tak ważne jest dokładne oddzielenie produkcji produktów bezglutenowych od produkcji produktów, które zawierają ten składnik.


Według Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 828/2014 produkty bezglutenowe naturalnie nie zawierają glutenu lub zawierają gluten w stężeniu mniejszym niż 20 ppm, czyli 20 mg/kg. Są oznaczone napisem „produkt bezglutenowy” („gluten free”), znajduje się on zaraz obok nazwy, na opakowaniu widnieje również znak przekreślonego kłosa.


Produkty oznaczone znakiem przekreślonego kłosa podlegają bardzo dokładnej kontroli, dzięki czemu są odpowiednie dla osób z celiakią. Na diecie bezglutenowej można spożywać jedynie certyfikowany owies bezglutenowy, którego produkcja jest ściśle kontrolowana i oddzielona od innych zbóż. Jego cena jest kilkukrotnie wyższa niż cena tradycyjnego owsa. Wśród zbóż bezglutenowych można wyróżnić kukurydzę, amarantus, sorgo, komosę, ryż, proso i grykę.


2. Dieta bezglutenowa – dla kogo?
Wskazania do stosowania diety bezglutenowej:
– celiakia, tzw. choroba trzewna,
– nieceliakalna nadwrażliwość na gluten,
– choroba Dühringa,
– alergia na gluten.


3. Przygotowanie do podróży
Jeżeli na urlopie będziemy mieć możliwość zjedzenia posiłku bez glutenu na mieście lub w hotelu, wystarczy zaopatrzyć się w bezglutenowe przekąski.

 

Jeżeli wakacje spędzimy pod namiotem lub miejscu, w którym nie będzie możliwości zjedzenia posiłku, należy zaplanować większe zakupy. Fabryka Siły Sklep

W takiej sytuacji przed wyjazdem warto zaopatrzyć się w:
– masło, oliwę z oliwek lub olej,
– bezglutenowe pieczywo, wafle ryżowe, kukurydziane, z ciecierzycy itp.,
– pasty kanapkowe, serki, konserwy rybne itp.,
– masło orzechowe, dżem,
– mąki bezglutenowe, np. gryczana, kukurydziana, kokosowa, na rynku można również znaleźć specjalny mix mąk bezglutenowych,
– bezglutenowy makaron,
– bezglutenowe kasze, np. gryczana, jaglana, komosa ryżowa itp.,
– bezglutenową granolę, certyfikowane bezglutenowe płatki owsiane,
– bezglutenowe przekąski, np. batony, orzechy, nasiona, pestki, ciasteczka, chrupki, suszone owoce itp.,
– świeże owoce i warzywa.


4. Dieta bezglutenowa w podróży
W przypadku dłuższej podróży sprawdzą się posiłki takie jak:
– bezglutenowa kanapka z pastą warzywną lub serkiem i warzywami,
– sałatka z bezglutenową kaszą lub makaronem,
– jogurt z bezglutenową granolą lub płatkami i świeżymi bądź suszonymi owocami.

 

Jeśli ktoś podróżuje samolotem, powinien wcześniej sprawdzić, czy linia lotnicza dysponuje menu bez glutenu. Jeżeli nie, warto zapakować do torby podręcznej kanapki i suche przekąski, np. zdrowe batony, muffinki, orzechy itp. Do pakowania żywności nie należy używać folii aluminiowej, ponieważ może zakłócać pracę aparatów rentgenowskich na lotnisku.


5. Przepisy na bezglutenowe przekąski
Bezglutenowe muffiny z borówkami (12 porcji)
Składniki:
– czekolada gorzka 100 g (tabliczka),
– olej rzepakowy 70 g (⅓ szklanki),
– cukier 70 g (6 łyżek),
– mleko 80 g (⅓ szklanki),
– jaja kurze 100 g (2 sztuki),
– mąka gryczana 200 g (1⅓ szklanki),
– kakao 30 g (3 łyżki),
– bezglutenowy proszek do pieczenia 8 g (2 łyżeczki),
– borówki amerykańskie 50 g (garść),
– sól 1 g (szczypta).


Czas przygotowania: 50 minut.


Sposób przygotowania
1. Piekarnik rozgrzać do 180°C.
2. Formę do pieczenia wysmarować olejem.
3. Czekoladę połamać na mniejsze kawałki i rozpuścić w kąpieli wodnej.
4. W misce zmiksować przestudzoną czekoladę z olejem, cukrem, mlekiem i jajkami.
5. W drugiej misce wymieszać mąkę, proszek do pieczenia, kakao i sól.
6. Suche składniki dodać do mokrych i dokładnie wymieszać.
7. Dodać opłukane borówki i wymieszać.
8. Masę przelać do formy i piec 35 minut.

 

Batony daktylowe (5 porcji)
Składniki:
– daktyle suszone bez pestek 300 g (6 garści),
– migdały 60 g (½ szklanki),
– amarantus ekspandowany 15 g (½ szklanki),
– czekolada gorzka 50 g (½ kostki).

 

Czas przygotowania: 2 godziny.


Sposób przygotowania
1. Daktyle zalać wodą i odstawić na 20 minut.
2. Daktyle odcedzić i zmiksować razem z czekoladą i migdałami.
3. Dodać amarantus i dokładnie wymieszać.
4. Powstałą masę przełożyć na papier do pieczenia. Przykryć drugim papierem i rozwałkować na około 0,5 cm. Wyciąć batoniki i schłodzić w lodówce.

 

6. Dieta bezglutenowa a nocleg
Podczas wyboru hotelu należy sprawdzić, czy są w nim serwowane dania bez glutenu. Warto się upewnić, czy przygotowywanie dań bezglutenowych jest odpowiednio oddzielone, i dowiedzieć, co dokładnie wchodzi w ich skład.


Jeżeli w hotelu nie ma do dyspozycji kuchni, należy zapytać, czy w pokoju będą dostępne lodówka i mikrofalówka. Dzięki tego rodzaju sprzętom w łatwy sposób można odgrzać przygotowane potrawy. Warto także zorientować się, czy w pobliżu jest restauracja, która serwuje potrawy bezglutenowe.


Jeżeli w miejscu pobytu nie będzie możliwości kupienia bądź zamówienia gotowych bezglutenowych potraw, można zabrać ze sobą:
– kuchenkę elektryczną,
– podręczny blender,
– ręczny mikser,
– grill elektryczny,
– patelnię,
– garnek,
– zastawę stołową,
– lodówkę turystyczną,
– wkłady chłodzące.


Dzięki użyciu blendera można szybko przyrządzić sycące koktajle na bazie mleka, jogurtu i owoców. Jeśli ktoś posiada mikser i patelnię, może w łatwy sposób przygotować pyszne naleśniki z dżemem lub masłem orzechowym. Szybkim posiłkiem obiadowym jest także makaron z gotowym bezglutenowym pesto lub kaszotto z warzywami. Coraz częściej w większych sklepach można również kupić gotowe dania bezglutenowe, które wystarczy tylko podgrzać.

 

Na wszelki wypadek warto przygotować kilka porcji zup oraz dań bez glutenu, umieścić je w słoikach i zapasteryzować. Świetnie sprawdzą się zupy warzywne z wkładką mięsną, pulpety mięsne, rybne czy leczo. Z certyfikowanych płatków owsianych bezglutenowych można przyrządzić szybką owsiankę. Na śniadanie świetnie sprawdzi się również granola.

 

Owsianka ze słoika (1 porcja)
Składniki:
– płatki owsiane bezglutenowe 30 g (3 łyżki),
– jogurt naturalny 2% 150 g (mała sztuka),
– orzechy włoskie 30 g (garść),
– maliny 70 g (garść).

 

Czas przygotowania: 10 minut.


Sposób przygotowania
1. Płatki owsiane zalać wrzątkiem i odstawić do wchłonięcia płynu.
2. Wszystkie składniki wymieszać.

 

Domowa granola (5 porcji)
Składniki:
– płatki owsiane bezglutenowe 110 g (szklanka),
– migdały 60 g (½ szklanki),
– orzechy włoskie 60 g (½ szklanki),
– żurawina suszona 50 g (½ szklanki),
– miód pszczeli 50 g (2 łyżki),
– cynamon 1 g (szczypta).

 

Czas przygotowania: 30 minut.


Sposób przygotowania
1. Płatki owsiane, orzechy włoskie, migdały, miód i cynamon dokładnie wymieszać.
2. Piekarnik rozgrzać do 150°C.
3. Blachę wyłożyć papierem do pieczenia.
4. Mieszankę wyłożyć na blachę.
5. Piec ok. 20 minut. W trakcie pieczenia kilka razy przemieszać.
6. Na koniec dodać suszoną żurawinę. Wymieszać.

 

7. Wyjście do restauracji – wskazówki
Spożywanie posiłków na mieście jest problematyczne dla osób na diecie bezglutenowej. Czasami trudno znaleźć restaurację, która posiada w menu dania bez glutenu.


– Przed wyjściem warto zadzwonić do restauracji i zapytać, czy w menu znajdują się dania bezglutenowe.
– W wielu restauracjach istnieje możliwość zamiany lub eliminacji danego składnika. Warto wyjaśnić personelowi, gdzie znajduje się gluten. Oczywista rzecz dla osoby stosującej dietę bezglutenową może być niejasna dla kucharza czy kelnera, np. zawartość glutenu w bułce tartej.
– Warto zapytać, jak było przyrządzane danie, i nie bać się poprosić o przyrządzenie dania powtórnie.
– Warto poprosić, aby mięso lub ryby były przyrządzane bez panierki, na osobnej patelni, w oddzielnym piekarniku czy na oddzielnym grillu.
– Przed zamówieniem sałatki warto upewnić się, że nie ma w niej grzanek.

 

M. Sieklecka, S. Sady, J. Brzezińska porównali wiedzę na temat glutenu osób, które stosują dietę bezglutenową oraz tych, które jej nie realizują. Osoby, które nie stosowały diety bezglutenowej, miały mniejszą wiedzę na temat glutenu i produktów, w których się znajduje. Ankietowani mieli różną wiedzę dotyczącą występowania glutenu w wybranych produktach spożywczych. Tylko niewielki odsetek badanych potrafił prawidłowo określić występowanie glutenu we wszystkich produktach.


Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej utworzyło program o nazwie „Menu bez glutenu”, w ramach którego przeszkolono pracowników kilkunastu obiektów gastronomicznych w zakresie diety bezglutenowej. Spis tych obiektów można znaleźć na stronie menubezglutenu.pl.

 


Bibliografia
Dittfeld A. et al., Dieta bezglutenowa – charakterystyka grup docelowych, „ Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 2018, 72, 227–239.
Sielicka M., Sady S., Brzezińska J., Porównanie poziomu wiedzy i świadomości osób na diecie bezglutenowej i niestosujących diety bezglutenowej, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2018, 99(4), 351–357.