Wraz ze wzrostem popularności diet alternatywnych producenci żywności coraz częściej decydują się na wprowadzanie produktów przeznaczonych dla konsumentów, którzy wykluczają z diety niektóre składniki żywnościowe. Często są one odpowiednio oznakowane, by zapewnić potencjalnych klientów, że artykuł jest dla nich bezpieczny do spożycia. Jednym z takich symboli jest V-Label. Co on oznacza?

 

SPIS TREŚCI:

1. Podstawowe informacje

2. Historia

3. Rodzaje certyfikatów

4. Dodatkowe kryteria certyfikacji

5. Proces certyfikacji

6. Produkty certyfikowane

7. Podsumowanie

 

 

1. Podstawowe informacje
V-Label to międzynarodowa etykieta umieszczana na żywności, która nie zawiera składników bezpośredniego pochodzenia zwierzęcego ani nie są one wykorzystywane do jej produkcji. Ma formę litery V z liściem na końcu prawego ramienia oraz określeniem vegan (wegański) lub vegetarian (wegetariański). Prawo do korzystania z logo przyznawane jest na wniosek producenta i wymaga spełnienia przez niego określonych kryteriów.

 

2. Historia
V-Label (w formie litery V z liściem na prawym ramieniu) jest znakiem o niespełna 50-letniej historii – po raz pierwszy pojawił się jako logo włoskiej organizacji wegetariańskiej AVI (wł. Associazione Vegetariana Italiana) w 1976 r. W kolejnych latach nastąpiło jego rozpowszechnienie, a w 1996 r. w Szwajcarii został zarejestrowany jako symbol do certyfikacji produktów wegetariańskich i wegańskich. Po tym roku następował jego rozwój – obecnie certyfikaty przyznawane są przez lokalne organizacje w ponad 30 krajach na całym świecie. Oddział w Polsce rozpoczął swoją działalność w 2016 r.

 

3. Rodzaje certyfikatów
W ramach certyfikacji V-Label wyróżnia się dwa rodzaje produktów: wegetariańskie oraz wegańskie. Poniżej przedstawione zostały definicje tych pojęć.

  Fabryka Siły Sklep

Produkt wegański to taki, który nie ma pochodzenia zwierzęcego oraz do jego produkcji na żadnym etapie nie są wykorzystywane składniki odzwierzęce takie jak dodatki, nośniki, aromaty, zapachy, przyprawy, enzymy oraz inne. W praktyce do żywności odzwierzęcej zalicza się m.in. mięso oraz produkty pochodzące z uboju (np. podroby), ryby i owoce morza, jaja, miód, mleko, wosk zwierzęcy (w tym pochodząca z wełny lanolina, wosk pszczeli oraz szelak – pozyskiwana od owadów żywica), futra, naturalna skóra, jedwab, mleczko pszczele, barwniki odzwierzęce. Ponadto w procesie produkcji nie zostało wykorzystane wybielanie węglem kostnym oraz klarowanie przy użyciu żelatyny bądź produktów rybich.

 

Produkt wegetariański różni się od wegańskiego tym, że w jego produkcji lub składzie mogą być wykorzystane: mleko, siara (pierwsze mleko), jaja, miód, wosk pszczeli, propolis, wosk pochodzący z wełny (np. lanonina). Od tej zasady są jednak pewne wyjątki – w produktach nie mogą być używane jaja z chowu klatkowego oraz te, do pozyskania których konieczne jest uśmiercenie zwierzęcia (np. kawior), a także nabiał z dodaniem podpuszczki zwierzęcej. Niedozwolone jest również używanie mięsa i produktów pochodzących z uboju (np. podrobów), ale też ryb i owoców morza, mleczka pszczelego, barwników, do których pozyskania konieczne jest zabicie zwierzęcia (np. karminu), oraz innych substancji odzwierzęcych (aromatów, zapachów, przypraw, nośników) z wyjątkiem dopuszczonych. Podobnie jak w przypadku produktów wegańskich wyklucza się towary, w których podczas procesu produkcyjnego wykorzystuje się wybielanie węglem kostnym oraz klarowanie żelatyną i produktami rybimi.

 

Mimo iż produkty wegańskie spełniają kryteria zgodne z obydwoma definicjami, nie powinny być oznaczane jako wegetariańskie, jako że byłoby to mylące dla konsumentów.

 

Na początku 2023 r. V-Label wprowadziło znaczącą zmianę – zaprezentowane zostały zaktualizowane oznaczenia produktów. Celem tego działania było ułatwienie konsumentom rozróżniania artykułów wegańskich od wegetariańskich przede wszystkim poprzez odświeżenie kolorystyki. Na tych pierwszych tak jak dotychczas znajdować się będzie zielone logo na żółtym tle; oznakowanie wegetariańskie natomiast charakteryzuje odwrotny układ kolorystyczny – żółty symbol na zielonym tle. Przedstawiciele organizacji przewidują, że ze względu na liczbę certyfikowanych produktów oraz istniejące zapasy całkowita zmiana oznakowania nastąpi w przeciągu dwóch lat.

 

 

4. Dodatkowe kryteria certyfikacji
Skład produktów (w tym składniki, których wymienienie na etykiecie nie jest obowiązkowe), które mają zostać objęte certyfikatem V-Label, jest poddawany dokładnej analizie. Nie jest to jednak jedyne kryterium mające wpływ na decyzję o jego przyznaniu. Uwaga kierowana jest również na cały proces produkcji oraz przetwarzania artykułu, aby mieć pewność, że na żadnym etapie nie ma on kontaktu z produktami odzwierzęcymi (np. pożywką mikrobiologiczną), tak by ilość substancji niewegańskich i niewegetariańskich w końcowym produkcie nie przekraczała 0,1%. Licencji nie otrzyma także żywność zawierająca organizmy modyfikowane genetycznie (GMO). Ponadto artykuły ani ich poszczególne składniki nie mogą być poddawane testom na zwierzętach.

 

5. Proces certyfikacji
Proces certyfikacji V-Label złożony jest z pięciu kroków:

 

1. Producent, który chce, by jego produkt otrzymał znak V-Label, zgłasza taką chęć poprzez przesłanie danych dotyczących jego firmy oraz towarów, które mają być objęte licencją.

 

2. W odpowiedzi otrzymuje od zespołu V-Label indywidualną ofertę z wyceną.

 

3. Po zaakceptowaniu oferty licencjodawca przesyła dalsze wytyczne dotyczące procesu weryfikacji: prosi o zapewnienie niezbędnych dokumentów, w niektórych przypadkach konieczne jest także przeprowadzenie analiz laboratoryjnych lub audytów.

 

4. Po pomyślnym przejściu weryfikacji producent otrzymuje umowę licencyjną – jej podpisanie równoważne jest z nadaniem licencji V-Label. Organizacja przekazuje także grafiki oraz inne dokumenty określające warunki stosowania znaku.

 

5. Po zaakceptowaniu projektu graficznego opakowania producent może rozpocząć dystrybucję produktów z logo V-Label.

 

Proces ten trwa zwykle ok. 2–8 tygodni. Umowa licencyjna zawierana jest na rok, a następnie (jeżeli nie zostanie wypowiedziana) stosownie przedłużana. Warto zaznaczyć, że zmiany w recepturze bądź sposobie wytwarzania certyfikowanego produktu muszą być zgłoszone do V-Label, aby potwierdzić, że nadal spełnia on wymagane kryteria.

 

6. Produkty certyfikowane
Na początku 2023 r. na całym świecie certyfikat V-Label posiadało ponad 50 tys. produktów od 4,3 tys. licencjobiorców. Warto zaznaczyć, że nie były to jedynie artykuły spożywcze; znak V-Label przyznawany jest także producentom kosmetyków, chemii gospodarczej, suplementów, odzieży oraz innych produktów niespożywczych (książek, świec czy biżuterii). Certyfikaty posiadają również niektóre firmy świadczące usługi, m.in. restauracje, cateringi dietetyczne, hotele oraz pensjonaty. Z listą producentów objętych certyfikacją V-Label można zapoznać się na stronie internetowej organizacji oraz na jej profilach w social mediach.

 

Nie dla wszystkich artykułów spełniających kryteria stosowanie oznaczenia ma jednak sens. Dotyczy to produktów jednorodnych, które z natury mają charakter wegański lub wegetariański, takich jak przyprawy, herbata, woda czy surowe owoce i warzywa.

 

7. Podsumowanie
V-Label jest znakiem, który może ułatwić podejmowanie decyzji zakupowych wegetarianom oraz weganom. Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza w przypadku osób kierujących się względami etycznymi, dla których ważne jest, aby nie tylko żywność, ale również przedmioty codziennego użytku nie miały pochodzenia zwierzęcego. Należy jednak zaznaczyć, że nie wszystkie produkty roślinne oznakowane są logo V-Label. W takim przypadku, jeżeli pojawią się wątpliwości co do składu produktu lub procesu jego produkcji, warto skontaktować się bezpośrednio z producentem w celu uzyskania pełnej informacji.

 


Bibliografia
V-Label wprowadza nowe oznaczenia produktów, proveg.prowly.com/222584-v-label-wprowadza-nowe-oznaczenia-produktow (12.04.2023).
V-Label. International label for products and services, v-label.com/wp-content/uploads/2022/09/v-label-manual-for-licensees.pdf (12.04.2023).
v-label.com/ (12.04.2023).
v-label.com/pl// (12.04.2023).