Dolegliwości w obrębie kręgosłupa lędźwiowego powoli stają się chorobami cywilizacyjnymi. Oprócz zmian zwyrodnieniowych czy dyskopatii równie częstym problemem jest rwa kulszowa. Z tego tekstu dowiecie się, jakie są jej przyczyny, które metody diagnostyczne są skuteczne oraz co zrobić, by złagodzić dolegliwości.

 

SPIS TREŚCI:

1. Czym jest rwa kulszowa?

2. Rwa kulszowa – przyczyny

3. Objawy rwy kulszowej
4. Diagnostyka

5. Leczenie

6. Rehabilitacja

7. Domowe sposoby

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 


1. Czym jest rwa kulszowa?

Określenie rwa kulszowa odnosi się do zespołu objawów spowodowanych uciskiem na wychodzące z rdzenia kręgowego nerwy, które wchodzą w skład nerwu kulszowego. Bardzo często mechanizm tej patologii odnosi się bezpośrednio do samego nerwu. Choroba jest także określana jako postrzał, atak korzonków bądź paraliż kończyny dolnej.


2. Rwa kulszowa – przyczyny

Czynników sprzyjających rozwojowi rwy kulszowej jest naprawdę wiele. Za najczęstszą przyczynę uznaje się wszelkiego rodzaju patologie w obrębie dysków międzykręgowych. Mowa tu przede wszystkim o wypuklinie, polegającej na tylno-bocznym przesunięciu jądra miażdżystego w kierunku otworu międzykręgowego stanowiącego miejsce wyjścia korzeni nerwowych. Przemieszczenie struktur kręgosłupowych powoduje jego uciśnięcie, co prowadzi do pojawienia się dolegliwości bólowych.


Kolejną równie częstą przyczyną jest stenoza kanału kręgowego, czyli ograniczenie bądź zwężenie światła kanału kręgowego

o charakterze patologicznym. Typowym następstwem takiego mechanizmu jest bezpośredni ucisk na rdzeń kręgowy bądź wychodzące korzenie kręgowe. Rwy kulszowe wywołane tą grupą przyczyn są rzadziej wykrywane ze względu na trudności diagnostyczne związane z dokładnym zlokalizowaniem miejsca patologii. Fabryka Siły Sklep


Oprócz dwóch wyżej wymienionych przyczyn rwy kulszowej istnieje szereg innych równie częstych czynników prowadzących do powstawania tego schorzenia. Pierwszą grupą mogą być wszelkiego rodzaju urazy oraz zmiany zwyrodnieniowe. Oderwane fragmenty kostne oraz patologiczne wytwory zmian zwyrodnieniowych określane mianem osteofitów również mogą przyczyniać się do ucisku nerwu kulszowego i dawać takie same objawy jak dyskopatie czy stenozy.


Kolejną przyczyną może być nadmierna aktywność fizyczna. Zbyt intensywny trening przy braku prawidłowo rozbudowanego gorsetu mięśniowego może z biegiem czasu powodować trwałe zmiany strukturalne w kręgosłupie i prowadzić do powstawania ischialgii. Niejednokrotnie rwy kulszowe pojawiają się u osób bez urazów, ale stosujących dietę ubogą w witaminy, sole mineralne oraz pierwiastki takie jak wapń.


Warto również pamiętać, że przyczyną rozwoju rwy kulszowej może być syndrom mięśnia gruszkowatego. Ten niewielki mięsień niejednokrotnie może być powodem ucisku lub drażnienia nerwu kulszowego. U niespełna 1/5 populacji nerw przebiega poprzez ten mięsień, a nie pod nim. W związku z tym nawet zwykłe noszenie portfela w tylnej kieszeni bądź zbyt głęboki siad mogą stopniowo przyczyniać się do rozwoju ischialgii.


3. Objawy rwy kulszowej

Głównym objawem rwy kulszowej są długotrwałe i silne dolegliwości bólowe wynikające z (bez)pośredniego ucisku na korzeń nerwowy. Ból ten ma charakter promieniujący, co oznacza, że biegnie wzdłuż całej tylnej powierzchni kończyny dolnej (począwszy od górnej części pośladka, przez udo i łydkę, a skończywszy na czubku palucha stopy). Dodatkowe objawy to najczęściej osłabienie siły mięśniowej oraz parestezje. Te ostatnie to zaburzenia czucia przypominające mrowienie bądź drętwienie w obrębie chorego odcinka ciała.


Silne dolegliwości bólowe skutkują nadmiernym i patologicznym napięciem mięśni w okolicy przykręgosłupowej. Oprócz samego zmniejszenia tonusu mięśniowego bardzo często dochodzi do ograniczenia ruchomości odcinka lędźwiowego kręgosłupa, a także przyjmowania skompensowanej i nieprawidłowej pozycji ciała. Jest to odruchowe, organizm chroni się przed pojawiającym się bólem.


W dużej mierze obraz kliniczny pacjenta jest uwarunkowany lokalizacją ucisku. Przykładowo ucisk korzenia L5 doprowadzi do niedowładu prostowników stopy i palucha, co będzie skutkować pojawieniem się tzw. stopy opadającej oraz upośledzeniem chodu. Z kolei nacisk na korzeń S1 będzie powodował zniesienie odruchu skokowego, a także zaburzenie funkcji zwieraczy i/lub odbytu.


4. Diagnostyka

Zanim dojdzie do terapii, ważne jest dokładne określenie lokalizacji schorzenia. W tym celu oprócz wyraźnego obrazu klinicznego pacjenta (który jest poparty wspomnianymi już objawami) wykonuje się różnymi metodami badania diagnostyczne.


Pierwszym badaniem mogą być testy funkcjonalne, które wykorzystywane są przez fizjoterapeutów. Najbardziej charakterystycznym jest objaw Lasegue’a polegający na uniesieniu wyprostowanej kończyny dolnej w trakcie leżenia na plecach. Osoba zdrowa będzie w stanie osiągnąć pozycję nawet 90º zgięcia w stawie biodrowym, podczas gdy u osoby chorej owa ruchomość jest ograniczona. Oprócz testów funkcjonalnych przeprowadza się także badanie odruchów nerwowych. Drażnienie i prowokowanie struktur nerwowych pozwala na sprawdzenie prawidłowości ich funkcjonowania.

 


Inną metodą analizy w przypadku potencjalnego występowania rwy kulszowej są badania obrazowe: zdjęcie RTG, rezonans magnetyczny oraz tomografia komputerowa – to najczęstsze sposoby wykrywania ischialgii w obrębie narządu ruchu.


5. Leczenie

Leczenie rwy kulszowej jest nierozłącznie związane z postacią choroby.

W przypadku ischialgii o krótkim przebiegu najczęściej stosowane są środki farmakologiczne o działaniu przeciwbólowym, ćwiczenia rozciągające oraz naprzemienne okłady z wykorzystaniem właściwości ciepła i zimna.


Zupełnie inne metody terapeutyczne znajdują zastosowanie przy rwie kulszowej o długotrwałym przebiegu. W tym przypadku kuracja niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi może prowadzić do zbyt dużego obciążenia żołądka, a nawet krwawień ze strony układu pokarmowego. Alternatywą są kortykosteroidy wstrzykiwane bezpośrednio w obszar objęty stanem zapalnym. Efekty to wyraźne obniżenie ciśnienia na nerw kulszowy oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych. Dodatkowym wsparciem będzie fizjoterapia.


W przypadku braku jakiejkolwiek poprawy po zastosowaniu wcześniej wspomnianych metod jedynym sposobem walki ze schorzeniem jest operacja chirurgiczna. Leczenie operacyjne jest także stosowane w sytuacji, gdy istnieje zidentyfikowana przyczyna rwy bądź objawy stają się na tyle uciążliwe, że upośledzają codzienne funkcjonowanie pacjenta. Zabieg polega na usunięciu przyczyny ucisku korzenia nerwowego (tzw. odbarczanie).


6. Rehabilitacja

Rehabilitacja w przypadku rwy kulszowej stanowi jeden z podstawowych elementów całego procesu terapeutycznego. Fizjoterapeuci w swojej pracy bazują na fizykoterapii, kinezyterapii oraz licznych metodach terapeutycznych dotyczących schorzeń zarówno układu nerwowego, jak i elementów kostnych. Mowa tu o takich metodach jak neuromobilizacje, metoda McKenziego, Maitlanda czy Kaltenborn-Evjenth.


Ćwiczenia kinezyterapeutyczne są ukierunkowane na minimalizację dolegliwości bólowych wynikających z ucisku korzenia nerwowego. Zaleca się więc aktywności przyczyniające się do rozciągnięcia zarówno nadmiernie przykurczonych grup mięśniowych, jak i samej struktury nerwowej. Oprócz tego warto pamiętać o wzmocnieniu osłabionych obszarów naszego gorsetu mięśniowego.

 

Co więcej, dzięki temu możliwe będzie przeciwdziałanie późniejszym skutkom ischialgii, takim jak ograniczenie ruchomości czy patologiczne wzorce ruchowe.


Istotną rolę w terapii rwy kulszowej odgrywa leczenie fizykalne. Bardzo dobre rezultaty odnotowuje się przy stosowaniu zabiegów z wykorzystaniem prądu elektrycznego. Mowa tu o prądach TENS. Transdermalna elektrostymulacja polega na umiejscowieniu elektrod wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego, w związku z czym bodziec przepływa zgodnie z kierunkiem impulsów bólowych. Innym równie skutecznym zabiegiem jest jonoforeza polegająca na wprowadzeniu do ustroju leku (przeciwbólowego lub antyzapalnego) za pomocą prądu stałego.


Niemniej ważnymi bodźcami wykorzystywanymi do leczenia rwy kulszowej są ciepło, pole magnetyczne czy biostymulacja światłem laserowym. Bardzo dobrym uzupełnieniem całej rehabilitacji jest leczenie uzdrowiskowe, w którym pacjenci mogą korzystać z zabiegów hydroterapeutycznych czy też okładów borowinowych.


7. Domowe sposoby

Rwa kulszowa to poważne schorzenie, musimy pamiętać, że sami możemy nieco złagodzić obecne dolegliwości bólowe oraz nieco przyczynić się do poprawy swojego stanu, jednak w przypadku braku poprawy konieczna jest konsultacja ze specjalistą.

 

Poniżej kilka ważnych zasad, które pomogą w funkcjonowaniu w trakcie choroby oraz zapobiegną jej nawrotowi:
– unikajmy bezczynności! Zamiast leżeć, lepiej zwolnić tempo, ale pozostać w ruchu. Bardzo dobrym rozwiązaniem będzie pływanie na plecach;

 

– wystrzegajmy się gwałtownych ruchów! Nagłe skłony, obroty, skoki czy intensywne bieganie to łatwa droga do ponownego urazu;

 

– pamiętajmy o sylwetce! Podnosząc coś ciężkiego z podłogi, najlepiej przejść do kucnięcia i przenieść ciężar ciała na kończyny dolne zamiast na kręgosłup;

 

– starajmy się symetrycznie rozkładać obciążenie! Zamiast noszenia jednej ciężkiej siatki bądź torby lepiej przełożyć zakupy do plecaka bądź dwóch oddzielnych toreb;

 

– zwróćmy uwagę, jak śpimy! Najlepiej spać w pozycji wyprostowanej, na wznak i bokiem. Starajmy się, by pozycja do snu nie wymuszała zgięcia

w stawach biodrowych. Pamiętajmy również o odpowiednio twardym materacu i dobrze dopasowanym podłożu dla odcinka szyjnego.