Każdy pewnie spotkał się z ogólnym podziałem na trzy somatotypy – ektomorficzny, mezomorficzny i endomorficzny. Ludzie lubią wrzucać siebie do jednego typu, a następnie szukać wymówek typu: „Nie mogę przytyć, bo jestem ektomorfikiem!” lub „Buduję czystą masę mięśniową – muszę być mezomorfikiem”. Niestety nie jest to takie proste. Postaram się wytłumaczyć ten podział w poniższym artykule.

 

SPIS TREŚCI:

1. Nie przypisuj sobie somatotypu na siłę

2. Endomorfik
3. Ektomorfik
4. Mezomorfik

5. Cechy wspólne
6. Podsumowanie

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Nie przypisuj sobie somatotypu na siłę

Podział na somatotypy potrafi znaleźć ludziom idealne wymówki. Ile razy spotkaliście się z powiedzeniami, że ktoś ma nadwagę, bo jest endomorfikiem? Na każdy somatotyp znajdą się oddzielne wymówki, do których lubią być przypisywani ludzie. Bo tak jest łatwiej.


Wszyscy zazdroszczą tym mitycznym mezomorfikom, którzy trafiają się raz na milion, i to oni mogą leżeć na kanapie, a ich poziom tkanki tłuszczowej będzie spadał, a masa mięśniowa będzie rosnąć. Niestety tak to nie działa.

Ten popularny system kategoryzacji jest tak często spotykany, bo po prostu jest łatwy do przypasowania dla danej osoby. To bardzo proste: „Jeśli wyglądasz tak, należysz do tej kategorii, a twoje niedogodności wyglądają tak, więc musisz robić to i to”. Można wstawić odpowiednie pola dla odpowiedniego somatotypu. Właśnie dlatego jest to takie popularne dla ćwiczących. Można to nazwać systemem wbudowanych wymówek. Niestety podział ten nie działa w tak prosty sposób, jak wygląda to na pierwszy rzut oka.

 

Somatotypy zostały sklasyfikowane przez dr. Williama Sheldona w okolicach lat 40. ubiegłego wieku. Używał ich on do określania cech osobowości, ponieważ był psychologiem. Nie miało to nic wspólnego z określaniem fizyczności danego typu, lecz ukazywało różnicę w budowie ciała poszczególnych osób.

 

Wcześniej somatotypów używał także dr Ernst Kretschmer (na nich bazował dr W. Sheldon ). Z badań wynikało, że osoby grubsze (endomorficy) byli bardziej szczęśliwi, a osoby wychudzone (ektomorficy) byli często bardziej nerwowi. Nie miało to żadnego przełożenia na zdolności treningowe lub predyspozycje odnośnie jedzenia, ale warto zauważyć ten fakt.

Dla osób, które dopiero zaczynają treningi, może to być też motywujące. Dobrze wiedzieć, że Frank Zane był ektomorfikiem i trzy razy wygrał Mr. Olympia. Z drugiej strony, patrząc na potężną sylwetkę czterokrotnego zwycięzcy Mr. Olympia – Jaya Cutlera, można wywnioskować, że endomorfik również może być wyrzeźbiony.

 

Jedno jest pewne, nie ma co polegać tylko na tym, jaki kto ma somatotyp. Trzeba zająć się sobą i patrzyć na siebie jako na indywidualność. Jeśli masz 190 cm wzrostu i ważysz 70 kg, to nie znaczy, że musisz jeść jak ektomorfik i trenować jak ektomorfik. To znaczy, że musisz dużo jeść i mocno trenować. Prawdopodobnie masz szybki metabolizm i trzeba będzie zjeść więcej, więc dlatego też jesteś chudy aktualnie. Testuj i sprawdzaj. Jeśli nie tyjesz – jesz za mało. Nie ma innej, prostszej drogi na sprawdzenie, co będzie odpowiedniejsze.

 

Z drugiej strony jeśli ważysz 120 kg i masz 170 cm wzrostu, to nie musi oznaczać, że jesteś endomorfikiem. Masz po prostu nadwagę. Jeśli zajmiesz się odpowiednim treningiem, będziesz odpowiednio przestrzegać diety i trwać w swoim postanowieniu, to bez problemu poprawisz wygląd swojej sylwetki. To tylko kwestia czasu i podejścia do swojego postanowienia. Nie ma w tym nic „endomorficznego”.

 

Każdego ektomorfika, mezomorfika i endomorfika, który osiągnął sylwetkowy sukces, łączą 3 najważniejsze punkty. Nie ma w nich nic indywidualnego dla danej grupy.


Te punkty to:
– każdy trenował na 110% swoich możliwości,
– każdy trzymał się swojej rozpiski dietetycznej,
– każdy trwał w swoim postanowieniu przez długie lata.

Trzy proste punkty, które zmieniają tak wiele. Jednak trzymanie się tych założeń jest bardzo trudne dla większości trenujących.

 

2. Endomorfik

Endomorficy to osoby, które zazwyczaj są „duże”. Łatwo nabierają tkanki tłuszczowej, ale z drugiej strony są najsilniejsze ze wszystkich grup. Mają potężne stawy i łatwo budują masę mięśniową.

 

Typowe cechy:
– krępa budowa ciała,
– trudności w utrzymaniu niskiego poziomu tkanki tłuszczowej,
– wolny metabolizm,
– „okrągła” sylwetka,
– naturalnie duża siła. Fabryka Siły Sklep

 

Największym minusem endomorfików jest bardzo łatwe przybieranie tłuszczu, więc ich dieta musi być bardzo uważnie przestrzegana. Najbardziej nadają się do sportów siłowych takich jak strongman lub trójbój siłowy.

 

3. Ektomorfik

Powszechnie uważa się, że ektomorfik to po prostu osoba chuda, o mniejszych kościach i drobniejsza. Osoby te zazwyczaj nie mają zbyt szeroko rozstawionych barków, więc na pierwszy rzut oka nie są potężni. Zazwyczaj o takich osobach mówimy, że są chudzielcami.

 

Typowe cechy:
– obręcz barkowa niewiele szersza niż biodra,
– szybki metabolizm,
– niski poziom tkanki tłuszczowej,
– mało mięśni,
– płaska klatka piersiowa, małe stawy, wiotkość.

 

Ektomorficy mają szybki metabolizm, przez co palą więcej kalorii. Z ich natury wynika, że są bardziej ruchliwi i ich NEAT (Non-exercise activity thermogenesis) jest większe niż u innych grup. Potrzebują sporo kalorii, żeby budować masę mięśniową, ale z drugiej strony łatwo utrzymać im niższy poziom tłuszczu i gubić go podczas redukcji.

 

4. Mezomorfik

Mezomorficy to osoby, które z natury są silne, mają szeroko rozstawioną obręcz barkową, łatwo budują masę mięśniową i potrafią odnaleźć się w każdym sporcie na dobrym poziomie.

 

Typowe cechy:
– atletyczna sylwetka.
– naturalnie większy poziom masy mięśniowej,
– siła,
– łatwość w budowie masy mięśniowej.

 

Mezomorficy najlepiej reagują na trening siłowy. Ich ciała idealnie nadają się do kulturystyki. Minusem jest to, że łatwiej niż ektomorficy nabierają tkanki tłuszczowej, więc ich dieta musi być bardziej przestrzegana.

 

5. Cechy wspólne
Tutaj dochodzimy do pewnego problemu. Bardzo ciężko sklasyfikować kogoś tylko do jednego somatotypu. Często zdarza się, że somatotypy są mieszane. Bardzo ciężko jest znaleźć 100% mezomorfika lub 100% ektomorfika itp. Typy te często się mieszają, więc ktoś, kto ma wątłą budowę ciała, nie musi mieć wolnego metabolizmu. Sprawy nieco się komplikują, kiedy ktoś z budową i sylwetką typowego mezomorfika mówi, że bardzo łatwo nabiera tłuszczu.

 

Na świecie istnieje wiele osób, które są stworzone do tego, aby być kulturystami, i w większym stopniu są to typowo mezomorficzne sylwetki. Wystarczy spojrzeć na takie osoby jak Szymon Łada lub Peter Molnar. Z drugiej strony, do jakiej kategorii zaliczymy Usaina Bolta – absolutnego rekordzistę w sprincie na 100 metrów?

 

Warto zaznaczyć, że zarówno endomorfik, jak i ektomorfik mogą mieć wolny metabolizm. Przykładowo oboje mogą przybierać tkankę tłuszczową w najmniej optymalnych rejonach ciała przy diecie 3000 kcal. Budowa ich sylwetki będzie różnić się diametralnie, ale metabolizm będzie ten sam. Wtedy kategoryzowanie danego osobnika będzie bardzo utrudnione. Będzie można przyjąć, że przykładowo ektomorfik jest ektomorfikiem tylko z wyglądu, ale jeśli chodzi o jego przemiany metaboliczne, będziemy nazywać do endomorfikiem.

 

Chciałbym tutaj głównie zaznaczyć fakt, że spojrzenie na somatotyp powinno być raczej powierzchowne. Nie można wierzyć określonym ideałom i starać się dobierać wszystko pod dany typ sylwetki. To prędzej czy później przyniesie negatywny skutek, a nie o to nam wszystkim chodzi.

 

6. Podsumowanie
Reasumując, nie traktujmy somatotypów zbyt dosłownie. Trening oraz dieta pod danego człowieka powinny być dostosowane indywidualnie – to prawda, ale bazowanie głównie na somatotypie mija się z celem. Zróżnicowanie osób pod względem budowy, metabolizmu, predyspozycji genetycznych i umiejętności jest bezgraniczne. Pamiętajmy o tym, że z pozoru dwie takie same osoby mogą różnić się diametralne. Tak samo jak w medycynie nie leczy się kogoś wyników, tylko leczy się pacjenta – tutaj tak samo powinniśmy podchodzić do danego człowieka jak najbardziej indywidualnie i patrzyć szerzej na całe zagadnienie budowania sylwetki.

 

Podczas moich początków na siłowni ważyłem 66 kg przy 180 cm wzrostu. Każdy mówił, że nie jest to możliwe, abym zbudował masę mięśniową, ponieważ byłem bardzo chudy przez szybki metabolizm. Po kilku latach treningów na siłowni udało mi się przytyć prawie 30 kg przy utrzymaniu dość niskiego poziomu tłuszczu. Warto nad tym pomyśleć.

 

 

1 / 4
A jaki Ty masz cel? Nie trać czasu i zacznij już dziś! Skorzystaj z profesjonalnej opieki.
Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.

Bibliografia
Sheldon W., Atlas of Men: A Guide for Somatotyping the Adult Male at All Ages, 299–337.
Leake C.N., Carter J.E. ,Comparison of body composition and somatotype of trained female triathletes, „Journal of Sports Sciences” 1991, 9(2), 125–135.
Kerr D. et al., Olympic lightweight and open rowers possess distinctive physical and proportionality characteristics for selecting elite athlete, „Journal of Sports Sciences” 2007, 25(1), 43–53.
Noh J.W. et al., Somatotype analysis of elite Taekwondo athletes compared to non-athletes for sports health sciences, „Toxicology and Environmental Health Sciences” 2013, 5(4), 189–196.