Sport przeważnie kojarzy się z aktywnością fizyczną i zmaganiami zawodników, np. w wyścigach kolarskich, maratonach biegowych czy turniejach gier zespołowych, jednak w 1997 r. po raz pierwszy zorganizowano profesjonalne zawody e-sportowe. To turniej, w którym miłośnicy gier komputerowych rywalizują ze sobą na wirtualnych arenach. Od tamtej pory popularność sportu elektronicznego nieustannie rośnie, a podejście do tej dyscypliny znacząco się zmieniło. Dowodem jest fakt, że np. w Chinach i USA gracze posiadają oficjalny status sportowców. Czy dieta profesjonalnych graczy, podobnie jak innych zawodników, wymaga odpowiedniego wsparcia, np. w formie suplementacji?

 

SPIS TREŚCI:

1. E-sport – najważniejsze informacje

2. Nawyki żywieniowe e-sportowców

3. E-sport a suplementacja

 

 

1. E-sport – najważniejsze informacje
W ramach e-sportu wyróżnia się kilka gatunków gier pozwalających na rywalizację i wymagających od zawodników różnych umiejętności. Gracze mogą uczestniczyć w turniejach symulacji dyscyplin sportowych, strategii czasu rzeczywistego, pierwszoosobowych strzelanek (FPS – first person shooters) czy też niezwykle popularnych wieloosobowych bitew na arenach online (MOBA – multiplayer online battle arena).

 

Choć gry różnią się od siebie, m.in. mechaniką, to wszystkie wykorzystują jednocześnie:
– funkcje poznawcze, np. koncentrację, szybkość reakcji, uwagę, logiczne myślenie,
– umiejętności motoryczne, np. koordynację ruchową oko-ręka (wzrokowo-ruchowa),
– zmysł strategiczny, np. planowanie kolejnych działań, logiczne myślenie, ocenę zysków i strat,
– umiejętności mimetyczne, czyli naukę wzorców zachowań i działań innych graczy, aby w odpowiedni sposób reagować podczas meczów.

 

Efektywność e-sportowców jest w głównej mierze związana z aspektami kognitywnymi i mentalnymi. Jakość gry zawodnika zależy m.in. od skupienia, pozytywnego nastawienia, umiejętności kontrolowania emocji, szybkości reakcji, umiejętności analizy i szybkiego podejmowania decyzji, podziału uwagi i jej przełączania. Ponadto nie można zapomnieć o narządzie wzroku, np. spostrzegawczości czy prawidłowej ostrości widzenia.

 

Niestety e-sport nie jest pozbawiony zagrożeń dla graczy. Do najczęstszych problemów zdrowotnych, które mogą występować u amatorów i profesjonalnych e-sportowców, należą:
– zmniejszenie poziomu aktywności fizycznej, co sprzyja otyłości,
– problemy psychiczne, np. depresja, uczucie wypalenia zawodowego,
– nieprawidłowości ze strony narządu ruchu, np. przeciążenia palców, nadgarstka i łokcia, ból kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego, nadmierna protrakcja szyi i barków,
– zaburzenia psychospołeczne, np. alienacja, problemy ze snem, trudności w nawiązywaniu i utrzymani relacji interpersonalnych, obniżenie poziomu higieny osobistej,
– problemy ze wzrokiem, np. zespół suchego oka, pogorszenie widzenia, przesadne zmęczenie.

 

2. Nawyki żywieniowe e-sportowców
Wyniki badania ankietowego przeprowadzonego w latach 2019–2021 na grupie 233 mężczyzn obrazują nawyki żywieniowe e-sportowców (M. Szot, B. Frączek, F. Tyrała 2023). Ponad 39% ankietowanych podjadało co najmniej raz dziennie pomiędzy posiłkami, a zaledwie 10,4% podejmowało próby regularnego spożycia posiłków. Zdecydowana większość respondentów spożywała 3 lub więcej posiłków dziennie. Aż 68,6% spożywało ostatni posiłek w czasie krótszym niż 2–3 godziny przed planowanym snem. Co trzeci uczestnik badania sięgał po słodycze lub słone przekąski, ale ponad 41% respondentów wybierało owoce jako przekąskę pomiędzy posiłkami. Warzywa stanowiły wybór co dziesiątej osoby. Ponadto co drugi gracz słodził min. 2 łyżeczkami cukru gorące napoje, a aż 40% badanych przyznało się do regularnego solenia potraw. Pocieszający jest fakt, że ponad 62,5% ankietowanych wypijało 1,5–2 l płynów dziennie.

 

Autorzy wspomnianego badania sprawdzili też codzienne decyzje żywieniowe respondentów. Wśród produktów o pozytywnym wpływie na pracę mózgu najczęściej były wybierane: woda mineralna, gorące napoje, przyprawy, owoce, warzywa, mleko, dania z białego mięsa i jajka. Niestety niecałe 10% graczy spożywało co najmniej 2 porcje warzyw dziennie. Co gorsza, ponad 59% ankietowanych spożywało orzechy i nasiona oleiste rzadziej niż 1–3 razy w miesiącu. Równie niskie spożycie dotyczyło m.in. ryb, soków warzywnych i roślin strączkowych.

  Fabryka Siły Sklep

Jeżeli chodzi o produkty o negatywnym oddziaływaniu na funkcjonowanie mózgu, dominowało spożycie: jasnego pieczywa, źródeł kwasów tłuszczowych nasyconych (np. smalec), margaryny, napojów alkoholowych, gotowych zup lub zupek w proszku oraz konserw mięsnych. Warto jednak podkreślić, że co czwarty uczestnik nigdy nie pił napojów energetyzujących lub spożywał je bardzo rzadko.

 

3. E-sport a suplementacja
Suplementacja w przypadku e-sportowców będzie skoncentrowana w głównej mierze na sprawności poznawczej. Długie, niekiedy wręcz wielogodzinne rozgrywki przed ekranem monitora powodują duże zmęczenie psychofizyczne. To z kolei może prowadzić do obniżenia koncentracji, osłabienia czujności i koordynacji wzrokowo-ruchowej.

Nie jest zaskoczeniem, że w tym przypadku pomocna okaże się kofeina. Badania przeprowadzone wśród doświadczonych graczy oceniło wpływ doraźnej suplementacji 3 mg kofeiny na kg masy ciała podczas krótkich gier strzeleckich. Zastosowana porcja pozwoliła na skrócenie czasu reakcji na bodziec i czasu potrzebnego do wykonania trafienia. Ponadto kofeina poprawiła celność trafień uczestników (I. Sainz, D. Collado-Mateo, J. Del Coso 2020; Wu S.H. 2024).

 

Warto również zwrócić uwagę na kompleks noLVL®. To opatentowane połączenie krzemianu argininy z inozytolem. Konglomerat tych dwóch związków jest wykorzystywany zarówno w odżywkach przedtreningowych dla sportowców, jak i w preparatach dla gamerów.

 

Istnieje kilka badań, których wyniki potwierdzają zasadność użycia tych składników w e-sporcie:
– zastosowanie porcji 1500 mg noLVL® przez 7 dni w grupie 60 graczy spowodowało u nich wzrost poziomu energii i ograniczenie złości. Co więcej, suplementacja przyczyniła się do zmniejszenia liczby błędów i skrócenia czasu potrzebnego do wykonania zadania w testach oceniających funkcje poznawcze – test Stroopa i test tworzenia szlaków TMT (J.L. Tartar, D. Kalman, S. Hewlings 2019);
– tygodniowa suplementacja dzienną porcją 1600 mg noLVL® u 9 graczy przełożyła się na poprawę wyników uzyskanych w testach m.in. koncentracji, przetwarzania wzrokowego i uczenia się przestrzennego (K. Emerson, S. Perez Ojalvo, D. Greenberg 2022);
– doraźne przyjęcie porcji 1600 mg noLVL® przez 26 graczy przyczyniło się do poprawy czasu reakcji, koncentracji, rozumowania oraz niektórych kwestii dotyczących pamięci (R. Sowinski i wsp. 2021).

 

Niezwykle ważnym aspektem w suplementacji graczy jest dostarczenie do diety składników o pozytywnym wpływie na funkcjonowanie narządu wzroku. Regularna i długotrwała emisja światła niebieskiego z niewielkiej odległości może powodować szereg wad, np. zaćmę czy zmiany zwyrodnieniowe plamki żółtej (AMD), które pogarszają widzenie. Karotenoidy, jak luteina i zeaksantyna, mogą być pomocne w zmniejszeniu ryzyka występowania tego typu problemów z narządem wzroku.

 

W rocznym badaniu interwencyjnym przeprowadzonym na grupie 52 osób ze zdiagnozowanym AMD dokonano oceny wpływu suplementacji luteiny z zeaksantyną. W dwóch podgrupach dodatkowo włączono mezo-zeaksantynę. U wszystkich uczestników zaobserwowano wzrost gęstości optycznej pigmentu plamkowego, która zmniejsza się w przypadku AMD. Ponadto nastąpiła poprawa wrażliwości na kontrast, przy czym największą efektywność odnotowano w podgrupie stosującej 3 mg luteiny, 2 mg zeaksantyny i 17 mg mezo-zeaksantyny (S. Sabour-Pickett 2014).

 

Nie można również zapomnieć o kwasach tłuszczowych omega-3. Kwas dokozaheksaenowy (DHA), z uwagi na właściwości przeciwutleniające, może okazać się pomocny w walce ze stresem oksydacyjnym. W grupie 97 osób borykających się z jaskrą i zespołem suchego oka wprowadzono 3 miesiące suplementacji kwasami omega-3. Uczestnicy poddani interwencji odnotowali poprawę w zakresie redukcji takich objawów jak uczucie ciężkości oczu, suchość czy niewyraźne widzenie (C. Galbis-Estrada 2013).

Ponadto nie można zapominać, że złe nawyki żywieniowe graczy mogą prowadzić do niedoborów w codziennej diecie.

 

Zbyt niski poziom witamin i składników mineralnych ma negatywny wpływ na stan zdrowia i efektywność gry:
– upośledzenie funkcji poznawczych (jod),
– nieprawidłowe widzenie (witamina A, cynk),
– zaburzenie przewodnictwa nerwowego (wapń),
– osłabienie ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym (np. witaminy A, C i E),
– nieprawidłowa synteza niektórych neuroprzekaźników i pogorszenie sprawności umysłowej (kwas pantotenowy),
– nadmierne zmęczenie, nieprawidłowa praca układu nerwowego, pogorszenie czynności psychologicznych, zły metabolizm energetyczny (m.in. magnez, miedź, witaminy B, witamina C).

 

W jednym z najnowszych badań przeprowadzonym w grupie 12 młodych mężczyzn wykazano, że kilkugodzinna sesja gier wideo powoduje istotny spadek poziomu kreatyny (B. Andjelic 2024). Można więc przypuszczać, że aktywność mózgu i układu nerwowego wynikająca z udziału w grze wykorzystuje endogenne zasoby kreatyny. E-sportowcy mogą więc rozważyć stałą suplementację tego składnika.

 

Na sam koniec należy podkreślić fakt, że problemy ze snem u graczy nie wynikają wyłącznie z zarwanych nocy. Ekspozycja na niebieskie światło monitorów, która w przypadku zawodowych e-sportowców może być naprawdę długotrwała, prowadzi do realnego obniżenia poziomu melatoniny. Melatonina to, jak wiadomo, najważniejszy hormon odpowiedzialny za regulację cyklu dobowego, którego niedobór jest ściśle związany z utrudnionym zasypianiem (M.G. Figueiro 2011). Gdy zmniejszenie częstotliwości treningów e-sportowych i korzystania z komputera jest niemożliwa, wówczas konieczne jest sięgnięcie po preparaty wzbogacające dietę o melatoninę.

 

 

1 / 4
A jaki Ty masz cel? Nie trać czasu i zacznij już dziś! Skorzystaj z profesjonalnej opieki.
Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.

Bibliografia
Abdel-Aal E.S.M. et al., Dietary sources of lutein and zeaxanthin carotenoids and their role in eye health, „Nutrients” 2013, 5(4), 1169–1185.
Andjelic B. et al., Video Gaming Reduces Circulating Creatine Levels in Young Male E-Gamers, „Journal of Endocrinology and Metabolism” 2024, 14(1), 59–62.
Ayhan S., The effect of e-sports games on stress hormones and biomechanical parameters of athletes, „Pakistan Journal of Medical & Health Sciences” 2022, 16(02), 406–409.
Emerson K., Perez Ojalvo S., Greenberg D., Effects of a bonded arginine silicate inositol combination (nooLVL®) on cognitive functions in esports gamers, „The FASEB Journal” 2022, 36.
Evans C. et al., A combination of caffeine, teacrine, and dnamine improves the neurophysiological and performance measures of electronic (e)-gamers, „Cureus" 2023, 15(8), 44254.
Figueiro M.G. et al., The impact of light from computer monitors on melatonin levels in college students, „Neuroendocrinology Letters” 2011, 32(2), 158–163.
Galbis-Estrada C. et al., Patients undergoing long-term treatment with antihypertensive eye drops responded positively with respect to their ocular Surface disorder to oral supplementation with antioxidants and essential fatty acids, „Clinical Interventions in Aging” 2013, 8, 711–719.
Holden J.T. et al., Esports corruption: gambling, doping and global governance, „Maryland Journal of International Law” 2017, 32, 236.
Jasny M., Doping in e-sports. An empirical exploration and search for sociological interpretations, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica” 2020, 75, 85–99.
Lam A.T. et al., E-athletes' lifestyle behaviors, physical activity habits, and overall health and wellbeing: a systematic review, „Physical Therapy Reviews” 2020, 25(5–6), 449–461.
Mirmohammadian Toutkaleh S.F., Ghorbani L., The role of e-sports in the behavior of consumers in the market of sports products, „Sport Management Studies” 2022, 14(74), 301–326.
Ribeiro F.J., Poinhos R., Nootropic supplements for esport, „International Journal for Vitamin and Nutrition Research” 2020, epub.
Sabour-Pickett S. et al., Supplementation with three different macular carotenoid formulations in patients with early age-related macular degeneration, „Retina” 2014, 34(9), 1757–1766.
Sainz I., Collado-Mateo D., Del Coso J., Effect of acute caffeine intake on hit accuracy and reaction time in professional e-sports players, „Physiology & Behavior” 2020, 224, 1113031.
Schary D.P., Jenny S.E., Koshy A., Leveling up esports health: current status and call to action, „International Journal of Esports” 2022, 1(1).
Sowinski R. et al., Effects of Inositol-Enhanced Bonded Arginine Silicate Ingestion on Cognitive and Executive Function in Gamers, „Nutrients” 2021, 13(11), 3758.
Szot M. et al., Can nutrients and dietary supplements potentially improve cognitive performance also in e-sport?, „Heathcare (Basel)” 2022, 10(2), 186.
Szot M., Frączek B., Tyrała F., Nutrition Pattersn of polish esports players, „Nutrients” 2023, 15(1), 149.
Tartar J.L., Kalman D., Hewlings S., A prospective study evaluating the effects of a nutritional supplement intervention on cognition, mood states and mental performance in video games, „Nutrients” 2019, 11(10), 2326.
Thomas C.J. et al., The effects of energy drink consumption on cognitive and physical performance in elite League of Legends players, „Sports” 2019, 7(9), 196.
Wu S.H. et al., Caffeine supplementation improves cognitive abilities and shooting performance of elite e-sports players: a crossover trial, „Scientific Reports” 2024, 14(1), 2074.