Sól towarzyszy człowiekowi od bardzo dawna. Pierwotnie była tylko środkiem konserwującym, pozwalającym na dłuższe przechowywanie żywności i ograniczającym jej psucie. Walory smakowe soli doceniono później. Sól jest niezbędnym dodatkiem w procesie wypieku pieczywa, wyrobu przetworów mięsnych, serów dojrzewających czy kiszonek. Nadaje smak i teksturę. Ogranicza także rozwój niepożądanej mikroflory, dzięki czemu jest ważnym czynnikiem higienicznym. Sól kuchenna jest podstawowym źródłem sodu w diecie.

 

SPIS TREŚCI:

1. Sól kuchenna – rola sodu w organizmie człowieka

2. Wpływ nadmiernego spożycia soli na rozwój chorób

3. Zawartość soli w produktach spożywczych

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Sól kuchenna – rola sodu w organizmie człowieka

Sód jest pierwiastkiem niezbędnym dla organizmu człowieka. Jest najważniejszym kationem występującym w płynach pozakomórkowych. Odgrywa istotną rolę w regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu, zapewnienia właściwy poziom ciśnienia krwi i odpowiednią równowagę osmotyczną w zewnątrzkomórkowych płynach ustrojowych.

 

Z potasem tworzy odpowiedni potencjał błony komórkowej, bez którego nie mogłoby się odbyć prawidłowe przewodzenie impulsów nerwowych czy prawidłowa czynność komórek mięśniowych. Bierze udział w transporcie aminokwasów i cukrów. Jest także ważny w regulacji gospodarki kwasowo-zasadowej organizmu.


Pomimo tylu ważnych cech i ról, które odgrywa w organizmie, spożywany w nadmiarze sód, głównie w postaci soli kuchennej, może przyczyniać się do rozwoju wielu groźnych chorób.


2. Wpływ nadmiernego spożycia soli na rozwój chorób

Nadmierne spożycie soli może przyczynić się do:

– wzrostu ciśnienia tętniczego, chorób układu krążenia i zwiększenia ryzyka udaru mózgu;


– nadwagi i otyłości. Sól nie ma bezpośredniego wpływu na ich rozwój, powoduje jednak wzmożone pragnienie, które często gaszone jest słodzonymi napojami, które znajdują w grupie produktów przyczyniających się do rozwoju nadwagi i otyłości, ponieważ ich spożywanie wiąże się ze wzrostem ilości energii przyjmowanej w ciągu dnia; Fabryka Siły Sklep


– obciążenia pracy nerek poprzez zwiększenie ilości wydalanego z moczem białka, co jest czynnikiem ryzyka rozwoju chorób nerek, zwłaszcza powstawania kamicy nerkowej;


– zwiększenia ryzyka nowotworów poprzez powstawanie zmian zanikowych błony śluzowej żołądka, co sprzyja zapoczątkowaniu procesów nowotworowych. Wzrasta także ryzyko zakażenia Helicobacter pylori, która także może być przyczyną zmian nowotworowych w żołądku;


– niekorzystnego wpływu na prawidłowy rozwój układu kostnego u dzieci. Wynika to z faktu, że nadmiar sodu ma niekorzystny wpływ na ogólnoustrojową gospodarkę wapniową. Zbyt duża ilość soli w diecie może prowadzić do zwiększonej demineralizacji kości, gdyż powoduje zwiększone wydalanie wapnia z moczem. Nadmiar sodu wzmaga również wydalanie

z moczem magnezu.


3. Zawartość soli w produktach spożywczych

Jedynie ok. 10% spożywanego dziennie sodu pochodzi z jego naturalnej zawartości w produktach takich jak mleko i jego przetwory, białko jaja, świeże mięso i ryby, warzywa, owoce. Pozostałe 90% pochodzi z soli stosowanej w gospodarstwie domowym do sporządzania potraw i dosalania przy stole oraz dodawania jej w trakcie procesów w technologii żywności.


Naturalna zawartość sodu w produktach wynosi od kilku do kilkudziesięciu miligramów w 100 g produktu. Jednak zastosowanie procesów przetwórczych sprawia, że zawartość sodu może wzrosnąć nawet kilkaset razy w stosunku do użytego surowca.


Produkty spożywcze kupowane na co dzień mają bardzo różną zawartość soli. Można to zaobserwować zarówno pomiędzy poszczególnymi grupami produktów, jak i różnym asortymentem produktów. Wśród produktów, w których zawartość soli jest duża, znajdują się m.in. przetwory mięsne i rybne, sery podpuszczkowe, pieczywo, koncentraty zup i sosów, dania gotowe, produkty wędzone i marynowane, mieszanki przyprawowe czy słone przekąski. Dlatego podczas zakupów należy już w sklepie zwracać uwagę na to, ile soli zawiera dany produkt i wybierać ten o jak najniższej jej zawartości.


Obecnie podawanie informacji o zawartości soli/sodu na opakowaniu produktu jest dobrowolne. W nowo opracowywanych przepisach Unii Europejskiej przewiduje się obowiązkowe podawanie zawartości soli.

 

 

Bibliografia

Włodarek D. et al., Dietoterapia, Warszawa 2014, 141–144.

Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Warszawa 2009, 159–160.

Szostak W.B., Jarosz M., Wpływ spożycia soli na rozwój chorób układu krążenia, „Żywienie Człowieka i Metabolizm” 2010, 37, 5–6.

Stolarz-Skrzypek K., Kawecka-Jaszcz K., Ograniczenie spożycia soli kuchennej jako metoda prewencji nadciśnienia tętniczego, „Postępy Nauk Medycznych” 2009, 1, 34–38.

Jarosz M., Sajór I., Konsekwencje nadmiernego spożycia soli, zachowajrownowage.pl/wp-content/uploads/2015/06/160721Sol-artykul_MJIwSa.pdf (19.11.2018).

Czerwińska D., Czerniawska A., Ocena spożycia sodu, z uwzględnieniem soli kuchennej jako źródła w wybranej populacji warszawskiej, „Roczniki Państwowego Zakładu Higieny” 2007, 58(1), 205–210.

Wojtasik A., Sól – dobra czy zła? Co warto wiedzieć?, zachowajrownowage.pl/wp-content/uploads/2013/09/S%c3%b3l-dobra-czy-z%c5%82a-Co-warto-wiedzie%c4%87.pdf (19.11.2018).