W tradycyjnej polskiej kuchni ziemniaki są podstawą codziennego jadłospisu i wciąż królują na naszych stołach. Nie ma w tym nic złego, bo to warzywo posiada wiele cennych właściwości. Niestety w prosty sposób niszczymy je, topiąc ziemniaki w tłustych sosach i podając je w towarzystwie wysokokalorycznych dodatków.

 

SPIS TREŚCI:

1. Trochę o historii ziemniaka

2. Najważniejsze zalety ziemniaka

3. Prawdy i mity na temat ziemniaka

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 


1. Trochę o historii ziemniaka

Ziemniak należy do rodziny roślin psiankowatych. Za kolebkę uprawy tej rośliny uważa się tereny Ameryki Południowej, obecne terytorium Peru, Chile i Boliwii. Sprowadzenie ziemniaka do Europy przypisuje się Krzysztofowi Kolumbowi. W Europie roślinę tę poznano bardzo późno, bo – jak się szacuje – dopiero w XVI wieku. Początkowo ziemniak traktowany był jako okaz rośliny ozdobnej uprawianej w ogrodach botanicznych. W Polsce ziemniaki pojawiły się za sprawą króla Jana III Sobieskiego. Bulwy ziemniaka przywieziono z wyprawy wiedeńskiej jako prezent dla królowej Marysieńki.

 

Historia ziemniaka jest niezwykle bogata, jako składnik pożywienia został doceniony praktycznie na całym świecie, w wielu rejonach stał się wręcz podstawą diety. To dzięki ziemniakom uratowano miliony ludzi przed śmiercią głodową, nic więc dziwnego, że doczekały się swoich świąt czy pomników. Rok 2008 został natomiast ogłoszony przez Organizację Narodów Zjednoczonych Międzynarodowym Rokiem Ziemniaka.

 

Przyjmuje się, że ziemniak jest produktem spożywczym bardzo dobrze „zaprojektowanym przez przyrodę”. Istnieje wiele odmian tej rośliny. Dla konsumenta cenny jest fakt, że ziemniak jest rośliną, do której mamy dostęp cały rok, a odpowiednio przechowywany zachowuje świeżość przez długi czas. Według badań podczas wyboru kierujemy się głównie mączystością ziemniaka, smakiem, brakiem uszkodzeń oraz przeznaczeniem kulinarnym.


2. Najważniejsze zalety ziemniaka

Ziemniak jest rośliną, która nadal króluje w wielu polskich domach, stanowi podstawę diety. Jej spożycie w latach 2010–2011 r. wynosiło w przeliczeniu na jednego mieszkańca ok. 112 kg rocznie. Wbrew popularnej opinii, że ziemniaki są produktami wysokokalorycznymi, bulwy ziemniaka są niskokaloryczne. W formie gotowanej mogą być wykorzystywane w diecie lekkostrawnej, którą stosuje się m.in. w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka i jelit, w nadmiernej pobudliwości jelita grubego, u osób starszych, po zabiegach chirurgicznych.

 

Ziemniak w dużej mierze składa się ze skrobi, białka, błonnika, witamin, głównie witaminy C oraz składników mineralnych. Roślina ta charakteryzuje się niską zawartością szkodliwych związków takich jak glikoalkaloidy, azotany, pozostałości pestycydów. Wartość energetyczna ziemniaka wynosi ok. 50–80 kcal na 100 g produkt, dla porównania 100 g ryżu białego dostarcza ok. 345 kcal, 100 g kaszy jęczmiennej perłowej 335 kcal, 150 g jabłka to ok. 75 kcal. Kaloryczność posiłków zawierających w swoim składzie ziemniaki zwiększamy przez ich obróbkę kulinarną, np. smażenie zmienników w głębokim oleju, dodanie masła po ugotowaniu lub spożycie ich w formie purée. Fabryka Siły Sklep

 

Warto również wiedzieć, że ziemniak:

– reguluje pracę układu pokarmowego – sprawdza się w przypadku biegunek i zaparć, wrzodów żołądka i dwunastnicy; ułatwia trawienie, jest wykorzystywany w diecie lekkostrawnej;


– poprawia funkcjonowanie układu krążenia (w zależności od formy) – obniża poziom cholesterolu, reguluje ciśnienie krwi, zmniejsza ryzyko udaru;


– w medycynie ludowej ziemniak wykorzystywany jest jako środek łagodzący oparzenia, środek przeciwzapalny, napinający skórę.


3. Prawdy i mity na temat ziemniaka

Ziemniak, podobnie jak wiele innych składników naszej diety, jest przedmiotem wielu dyskusji, dlatego czasem trudno się w nich odnaleźć i stwierdzić ich słuszność.

 

Rozprawmy się z najważniejszymi stwierdzeniami dotyczącymi ziemniaków:

– są wysokokaloryczne – to właściwie najpowszechniejszy mit na temat tego warzywa; najwyższy czas uświadomić sobie, iż 100 g ziemniaków to zaledwie ok. 50–80 kcal! Dzięki temu mogą być świetnym składnikiem diet redukcyjnych, ponieważ na długi czas hamują apetyt. Uwaga!  Kaloryczności zwiększają dodatki, takie jak tłuszcze czy sosy;


– nie są odpowiednie dla wszystkich – niestety, wspomniany wcześniej potas sprawia, że ziemniaki nie powinny być spożywane przez osoby cierpiące na niewydolność nerek;

 

– ziemniakami można się zatruć. Ziemniak zawiera w swoim składzie m.in. solaninę należącą do glikoalkaloidów. W dojrzałych bulwach ziemniaków ich stężenie jest niskie, wzrasta natomiast, jeżeli ziemniak wystawiony jest na działanie np. słońca, wówczas bulwy zielenieją, są źle przechowywane, rosnące bulwy nie są całkowicie okryte ziemią. Dlatego warto uważać i podczas przygotowania potrawy z ziemniakami zwrócić uwagę na ich kolor;


– podczas przyrządzania giną ich wartości odżywcze – najlepszymi sposobami, które pozwalają na zachowanie cennych składników w największych ilościach, są pieczenie lub gotowanie ich w skorupkach, dodatkowo należy zalać je wodą dopiero tuż przed gotowaniem, ale wcześniej sparzyć je wrzątkiem, długie trzymanie w wodzie rozpuszcza witaminy, a obieranie pozbawia większości składników odżywczych!


Nie bez znaczenia są też działania producentów produktów spożywczych, którzy poprzez wykorzystywanie chwytliwych haseł manipulują naszymi wyborami żywieniowymi.

 

Na co należy uważać?

– frytki karbowane – często nie mają nic wspólnego z naturalnością – są mieszanką mąki ziemniaczanej, tzw. suszu oraz wody lub tłuszczu. Najlepszą i najzdrowszą decyzją będzie samodzielne przygotowanie frytek i upieczenie ich w piekarniku;


– chipsy lekkie, naturalne, bez chemicznych dodatków – przemysłowa obróbka ziemniaków, poddawanie ich licznym procesom, topienie w tłuszczu i obtaczanie w chemicznych dodatkach, które nadają im smak – w takim „wytworze” nie ma nic lekkiego ani zdrowego, dodatkowo – podobnie jak frytki karbowane – chipsy często są produkowane nie z ziemniaków, a ze wspomnianej wcześniej papki.

 

Ziemniaki stanowią element diety prawie każdego z nas. Najczęściej jednak rezygnujemy z delikatnego, niepowtarzalnego smaku ziemniaka i zamieniamy go na niezdrowe i kaloryczne przetwory – frytki, chipsy, placki ziemniaczane. Wcale nie trzeba rezygnować z tych przysmaków – wystarczy samodzielnie robić je w domu przy użyciu odpowiedniej techniki. W ten prosty sposób wykorzystamy cenne właściwości ziemniaka, a jednocześnie przekonamy się, jak wyjątkowy smak może mieć ziemniak bez kalorycznych dodatków.

 

 

1 / 4
A jaki Ty masz cel? Nie trać czasu i zacznij już dziś! Skorzystaj z profesjonalnej opieki.
Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.

Bibliografia

Zalewski P., Ziemniak jako roślina uprawna- fragmenty historii, „Inżynieria Rolnicza” 2009, 5(114), 311–318.

Zarzecka K., Gugała M., Zarzecka M., Ziemniak jako dobre źródło składników odżywczych, „Postępy Fitoterapii” 2013, 3, 191–194.

Mozolewski W., Radzymińska M., Łazicki T., Jakość ziemniaka spożywczego w opinii konsumentów, „Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin” 2014, 272, 5–16.