Ból pleców to wyjątkowo częsta dolegliwość. Cierpi na nią około 30–40% populacji, natomiast 80–90% zetknęło się z tym problemem w pewnym okresie swojego życia. Problem ten występuje bez względu na płeć i wiek.


Najczęściej dotyka on ludzi w średnim wieku, jednak ostatnimi czasy obserwujemy zmniejszenie się średniej wieku osób, które sygnalizują problemy z kręgosłupem. Na ból pleców narażeni są przede wszystkim pracownicy fizyczni i fizjoterapeuci. Bardzo dużą grupę osób stanowią również pracownicy biurowi.

 

SPIS TREŚCI:

1. Niespecyficzne bóle pleców

2. Dysfunkcje krążka międzykręgowego

3. Rwa kulszowa

4. Lumbago

5. Zmiany zwyrodnieniowe kręgów lędźwiowych

6. Leczenie

7. Profilaktyka

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Niespecyficzne bóle pleców

Bardzo często zdarza się, że bóle pleców mają charakter krótkotrwały i samoistnie przemijają. W tego typu dolegliwościach przyczyna bólu

nie jest do końca znana. Mówimy wtedy o dolegliwościach w postaci niespecyficznych bólów pleców. Za przyczynę bólu uważa się powysiłkowe bądź pourazowe uszkodzenie więzadeł, ścięgien lub mięśni.


Mimo iż źródło bólu nie jest do końca znane, przypuszcza się, że nadwyrężenie kompleksu krzyżowo-biodrowego lub lędźwiowo-krzyżowego jest przyczyną dolegliwości bólowych. Dalsza diagnostyka jest konieczna, jeśli ból pleców nie mija samoistnie.


2. Dysfunkcje krążka międzykręgowego

Dyskopatia jest terminem określającym patologie krążka międzykręgowego. Jest to termin, według mnie, często nadużywany. Dodatkowo często słyszymy, że komuś wypadł dysk, ale jest to zwrot niewłaściwy, ponieważ dysk nie może po prostu wypaść.


Krążek międzykręgowy może się zużyć, ulec zwyrodnieniu, rozszczepieniu lub rozerwaniu. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest nadmierne, a przede wszystkim niewłaściwe obciążanie kręgosłupa – przy pochylaniu

się, zgięciu lub podnoszeniu przedmiotów. Na skutek wielokrotnego powtarzania nieprawidłowych wzorców ruchowych krążek międzykręgowy może ulec rozerwaniu i dochodzi do wypadnięcia jądra miażdżystego. Fabryka Siły Sklep


Jądro miażdżyste jest galaretowatą częścią krążka międzykręgowego,

która w konsekwencji jego wypadnięcia może uciskać na pobliskie nerwy.

Objawem takiego stanu rzeczy jest silny ból pleców, który może promieniować wzdłuż całej kończyny dolnej i dotrzeć nawet do stopy.

Może występować wrażenie drętwienia i mrowienia w kończynie dolnej, począwszy od uda, a skończywszy na stopie. W niektórych przypadkach dochodzi do osłabienia siły mięśniowej w kończynie dolnej.


3. Rwa kulszowa

Bóle uciskowe są popularnie nazywane ischiasem, ischialgią, rwą kulszową. W przeciwieństwie do bólów spowodowanych np. zablokowaniem stawów kręgosłupa bóle korzeniowe promieniują do konkretnych części, zazwyczaj do jednej kończyny, np. w wypadnięciu jądra miażdżystego L3-L4 do uda, L4-L5 do palucha, L5-S1 do palca małego.


Możliwe są także bóle w tkankach okołokręgosłupowych i w mięśniach, spowodowane zaburzeniem czynności segmentu kręgosłupa, na poziomie którego znajduje się uszkodzony krążek. Objawem rwy kulszowej

jest przede wszystkim ból tylnej strony uda promieniujący do pośladka

po tylnej powierzchni uda lub do łydki albo stopy. Dodatkowo mogą występować parestezje, drętwienia i zaburzenia czucia w kończynie dolnej.


4. Lumbago

Często termin lumbago jest łączony z niespecyficznymi bólami pleców.

W tym wypadku ból ma charakter ostry i często nawracający. Występuje tutaj promieniowanie bólu do pośladków lub do jednej z kończyn. Dodatkowo okresowi nasilenia objawów towarzyszy sztywność i przeczulica okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Zdarza się, że ból ustępuje samoistnie, czasami jednak nawraca lub nawet może przekształcić się w ból przewlekły.


5. Zmiany zwyrodnieniowe kręgów lędźwiowych

Odcinek lędźwiowy kręgosłupa ze względu na swoje położenie

jest narażony na bardzo duże obciążenia w czasie całego życia człowieka.

W związku z tym zmiany zwyrodnieniowe polegające na zużyciu i uszkodzeniu struktur kręgosłupa są bardzo powszechne.


Zmiany zwyrodnieniowe lędźwiowego odcinka kręgosłupa występują najczęściej pomiędzy czwartym a piątym kręgiem lędźwiowym oraz między piątym a pierwszym kręgiem kości krzyżowej. Zmiany te mogą

być przyczyną np. rwy kulszowej. Warto zaznaczyć, iż fakt istnienia zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa lędźwiowego wcale nie przesądza

o wystąpieniu bólów pleców. Jednocześnie osoby ze stosunkowo niewielkimi zmianami mogą odczuwać bardzo silny ból.

 

6. Leczenie

Leczenie bólów pleców powinniśmy rozpocząć od wizyty u specjalisty,

czy to lekarza, czy fizjoterapeuty. Po przeprowadzeniu badania zostanie określona konkretna diagnoza warunkująca przebieg dalszego leczenia. Oto kilka przykładowych pytań, nad którymi warto się zastanowić przed wizytą u specjalisty, które umożliwią trafne rozpoznanie problemu.


Zastanówmy się zatem, czy ból jest zlokalizowany w jednym miejscu,

czy dotyczy większego obszaru i jest bardziej „rozlany”. Czy ból promieniuje do innych części ciała, na przykład do kończyny dolnej lub górnej? Postarajmy się przypomnieć sobie moment pojawienia się bólu, czy wystąpił on nagle, czy może narastał stopniowo, a jeśli stopniowo, to w jakim czasie.


Dodatkowo należy wziąć pod uwagę, czy ból pojawił się podczas wykonywania jakiejś czynności, w czasie ruchu, wysiłku fizycznego, podnoszenia czegoś ciężkiego. Chciałbym zaznaczyć, że są to tylko przykładowe pytania często zadawane podczas badania. Nie polecam zatem stawiania diagnozy na własną rękę, bazując tylko na tych przykładach.


Rzetelne badanie obejmuje wiele innych elementów, takich jak badanie siły mięśniowej, badanie zakresu ruchomości, sprawdzenie odruchów fizjologicznych i patologicznych, ocena chodu oraz krzywizn kręgosłupa

i innych. Z tego też względu każdą dolegliwość związaną z kręgosłupem należy skonsultować ze specjalistą.


Pierwszym etapem leczenia powinno być usunięcie przyczyny bólu. Następnie należy zlikwidować objawy i skutki, czyli bóle miejscowe, bóle promieniujące, niedowłady mięśniowe, upośledzenie czucia skórnego i inne będące następstwem uszkodzenia krążka i kompresji jądra miażdżystego na korzenie.


Kolejny etap to eliminacja współistniejących zaburzeń czynnościowych

lub tzw. pozostałości po przebyciu zespołu bólowego korzeniowego mogących być źródłem przedłużającego się bólu (punktów maksymalnej bolesności, wzmożonego napięcia więzadeł i mięśni, stref przeczulicy skórnej oraz usunięcia współistniejących zablokowań stawów kręgów – szczególnie w tzw. punktach kluczowych kręgosłupa).


Dodatkowo należy przywrócić prawidłową symetrię napięć mięśniowych (rozluźnić przykurczone mięśnie i wzmocnić osłabione). Zlikwidowanie przyczyn prowadzących do powstawania zjawiska zaburzenia równowagi napięć mięśniowych, czyli zmiana trybu życia, nauka prawidłowych stereotypów ruchowych, likwidacja przyczyn przewlekłego stresu, prawidłowe odżywianie, zmiana nawyków cywilizacyjnych, zmiana rodzaju pracy, utrata wagi są również bardzo istotnymi składnikami procesu leczenia.

 

7. Profilaktyka

Jest to bardzo szerokie zagadnienie. Postaram się przybliżyć wam kilka podstawowych zasad, którymi warto się kierować, aby uniknąć dolegliwości bólowych ze strony kręgosłupa. Po pierwsze powinniśmy nauczyć

się i utrwalić prawidłowe wzorce wykonywania podstawowych ruchów.


Ponadto musimy nauczyć się praktycznie stosować powyższe prawidłowe ruchy podczas codziennych czynności życiowych i zawodowych.

Czyli na przykład podczas podnoszenia ciężkich przedmiotów z ziemi staramy się ugiąć kolana, unikając nadmiernego zgięcia w kręgosłupie.


Należy usunąć z otaczającego środowiska przedmioty i sprzęty wymuszające ruchy lub pozycje przeciążające i w miarę możliwości zamienić je na przedmioty i sprzęty oszczędzające kręgosłup. Jeśli jednak odczuwamy już objawy choroby przeciążeniowej kręgosłupa, dostosujmy rodzaj i charakter pracy, czynności codziennych oraz sprzętów do rodzaju występujących zaburzeń.

 

Cały proces leczenia musi niestety długo trwać – wiele miesięcy, czasem wiele lat. Jest to zrozumiałe, jeśli uświadomimy sobie, że zazwyczaj

na powstanie choroby chory „zapracował” sobie długoletnim, niewłaściwym trybem życia. Niestety w praktyce często popełniany jest zasadniczy błąd, tzn. zatrzymanie się w terapii na etapie ustąpienia dolegliwości bólowych

na zasadzie: nie ma bólu – nie ma choroby. Leczenie nie może istnieć

bez profilaktyki, jednak profilaktyka może funkcjonować samodzielnie. Zawsze lepiej zapobiegać, niż leczyć!