Jedzenie nie tylko zaspokaja głód i dostarcza składników odżywczych, spełnia również wiele innych ważnych funkcji. Jemy, aby poprawić nastrój, wyrazić uczucia, budować relacje oraz zacieśniać więzi. Większość ważnych uroczystości odbywa się przy obficie zastawionym stole. Jednak w dzisiejszych czasach coraz rzadziej mamy czas na wspólną celebrację posiłków, spożywamy je w pośpiechu i samotności. Czy może mieć to wpływ na nasze zdrowie?

 

SPIS TREŚCI:

1. Historia wspólnych posiłków

2. Dlaczego warto jeść w towarzystwie

3. Jedzenie w samotności

4. Brak uwagi podczas posiłków

5. Czy jedzenie w samotności zawsze jest złe?

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Historia wspólnych posiłków

Jedzenie nie zaspokaja jedynie fizjologicznej potrzeby, określa także przynależność do grupy i pomaga budować relacje społeczne. Idea wspólnego ucztowania była dobrze znana już w starożytności. W starożytnej Grecji, szczególnie w Sparcie i na Krecie, organizowano syssitia, czyli wspólne spożywanie głównego posiłku w miejscach publicznych. Nazwa pochodzi od greckiego słowa sissítion, co oznacza wspólne siedzenie. Na uczty zaproszeni byli wszyscy pełnoprawni obywatele.

 

Znane są też organizowane znacznie później, bo w XVIII w., na dworze króla Stanisława Poniatowskiego obiady czwartkowe. Gromadzili się na nich artyści i intelektualiści, aby rozmawiać o sztuce nauce i polityce.

 

2. Dlaczego warto jeść w towarzystwie

Dzieci jedzące obiady z rodziną spożywają zdrowsze potrawy o wysokiej wartości odżywczej oraz rzadziej cierpią na nadwagę i otyłość. Dokonują też prawidłowych wyborów żywieniowych w przyszłości (M. Horning i wsp. 2016).

 

Ważne jest nie tylko spożywanie posiłków razem z dziećmi, ale także zaangażowanie ich w przygotowywanie potraw. Dzięki temu chętniej sięgają po nowe produkty i nie boją się nowych smaków, a ich dieta jest bardziej urozmaicona. Rodzinny obiad sprzyja dyskusjom, co zwiększa zasób słownictwa dziecka. Rozmowy przy rodzinnym stole budują także poczucie bezpieczeństwa. Wspólne posiłki pomagają utrzymać dobre relacje pomiędzy członkami rodziny. Badania przeprowadzone w Kanadzie dowodzą, że nastolatki jedzące obiad z rodzicami cieszyły się lepszym zdrowiem psychicznym (F.J. Elgar, W. Craig, S.J. Trites 2013). Fabryka Siły Sklep

 

Spożywanie posiłków z bliskimi zmniejsza poziom stresu, skłonność do ryzykownych zachowań, redukuje ryzyko wystąpienia zaburzeń odżywiania, podnosi poziom zadowolenia z życia. Podczas jedzenia wraz z bliskimi w mózgu wytwarzane są endorfiny, które wpływają na poprawę nastroju. Dobry nastrój z kolei wpływa na to, jak postrzegana jest spożywana potrawa. Gdy jesteśmy weseli i rozluźnieni, odbieramy danie jako smaczniejsze, niż gdy jemy w napięciu i pod wpływem stresu.

 

Endorfiny odgrywają także ważną rolę w tworzeniu więzi międzyludzkich. Co ciekawe, to z kim jemy, ma wpływ na to, ile jesteśmy w stanie zjeść. Wśród znajomych lub rodziny spożywamy większe ilości pożywienia niż wśród obcych osób (C. Spence 2018, str. 166).

 

3. Jedzenie w samotności

Wiele osób nie może pozwolić sobie na spożywanie posiłków z bliskimi. Coraz rzadziej urządza się rodzinne obiady i spotkania przy stole. Zamówienie gotowego posiłku i spożycie go w pośpiechu jest łatwiejsze i znacznie mniej czasochłonne niż samodzielne przygotowanie obiadu dla przyjaciół. Wynika to ze zmiany trybu życia: samotne mieszkanie, brak rodziny, długie godziny spędzane w pracy.

 

Ludzie jedzący w samotności mają gorsze nawyki żywieniowe. Spożywają mniej warzyw i owoców, a więcej produktów wysokoprzetworzonych. Częściej występują u nich nadwaga i otyłość, ale także niedożywienie.

 

Problem ten dotyka często osoby starsze. Konieczność spożywania posiłków bez towarzystwa wzmaga ich poczucie samotności i pogarsza zdrowie psychiczne. Wiele starszych samotnych osób trafiających do szpitali cierpi na niedobory składników odżywczych, które są skutkiem ubogiej diety. Podczas hospitalizacji zmuszeni są do jedzenia posiłków w samotności, co robią niechętnie. W efekcie stan ich odżywienia jeszcze bardziej się pogarsza. W Stanach Zjednoczonych przeprowadzono badania, które wykazały, że starsi pacjenci szpitali spożywali znacznie większe porcje posiłków, gdy zachęcano ich do jedzenia wraz z opiekunami (C. Spence 2018, str. 162–163).

 

Samotne spożywanie posiłków wiąże się także z większym marnowaniem żywności. Wyniki ankiety przeprowadzonej w 2013 r. w Wielkiej Brytanii wykazały, że osoby samotne wyrzucają o 40% więcej jedzenia niż osoby mieszkające z innymi ludźmi (C. Spence 2018, str. 163). Wiąże się to z trudnością przygotowania odpowiedniej dla jednej osoby porcji posiłku oraz zbyt dużymi opakowaniami dostępnymi w sklepach.

 

Na rynku pojawia się coraz więcej aplikacji oraz stron internetowych umożliwiających kontakt między osobami, które szukają towarzyszy do dzielenia posiłku. Wystarczy w porze lunchu zajrzeć do aplikacji i sprawdzić, czy ktoś w pobliżu również szuka towarzystwa. Podczas wakacji dzięki niektórym aplikacjom można umówić się na wspólny posiłek z mieszkańcami danego regionu, aby bliżej poznać ich kulturę.

 

4. Brak uwagi podczas posiłków

Dziś coraz częściej ludzie, nawet jedząc wśród innych, zamykają się w swoim świecie i nie zwracają uwagi ani na posiłek, ani na współtowarzyszy. Nikogo już chyba nie dziwi widok grupy ludzi siedzących przy restauracyjnym stoliku wpatrzonych w ekrany smartfonów.

 

Lunch w pracy spożywany jest często przed monitorem komputera. Osoby jedzące przed telewizorem spożywają nawet o 15% większe porcje w porównaniu z porcjami, które jedzą, kiedy nie oglądają telewizji. To sprzyja wystąpieniu nadwagi i otyłości (C. Spence 2018). Takie zachowanie odbiera możliwość budowania relacji z innymi ludźmi podczas wspólnego posiłku.

 

Pewna restauracja w Nowym Jorku umieściła na stolikach pudełka z kartami, na których umieszczone zostały tematy do dyskusji. Wszystko po to, aby zachęcić gości do rozmowy i zapobiec ciągłemu zerkaniu w ekran telefonu. Powstało także specjalne naczynie nazwane szklanką offline o odpowiednio ściętym dnie, tak aby stała prosto tylko wtedy, gdy opiera się o telefon. To też sposób na to, aby zachęcić ludzi do zaprzestania korzystania z tych urządzeń podczas posiłku.

 

5. Czy jedzenie w samotności zawsze jest złe?

Oczywiście nie każdy czuje się źle, kiedy spożywa posiłek w samotności. Niektórzy ludzie doceniają to, że mogą całą uwagę skupić na tym, co jedzą, i jeszcze bardziej delektować się posiłkiem. Takie podejście do jedzenia określa się jako mindfulness eating, czyli świadome jedzenie.

 

Filozofia mindfulness zachęca do zatrzymania się, refleksji i skupienia na teraźniejszości. Jeść należy powoli, skupiać się tylko na tej czynności, należy zaangażować wszystkie zmysły, nie tylko sprawdzać smak pożywienia, ale zauważać jego wygląd, kolory, temperaturę, teksturę i zapach. Należy zwrócić uwagę na emocje oraz uczucia, jakie pojawiają się podczas jedzenia. Świadome jedzenie może być sposobem na zredukowanie stresu i poznanie sygnałów wysyłanych przez organizm.

 

Spożywanie posiłków z innymi ludźmi przynosi wiele korzyści dla zdrowia zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Warto zatem, nawet jeśli prowadzi się bardzo aktywny tryb życia, zatrzymać się na moment, spotkać się z najbliższymi przy stole i delektować wspólnie przygotowanymi posiłkami.

 

 

1 / 4
A jaki Ty masz cel? Nie trać czasu i zacznij już dziś! Skorzystaj z profesjonalnej opieki.
Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.

Bibliografia

Elgar F.J., Craig W., Trites S.J., Family dinners, communication, and mental health in Canadian adolescents, „Journal of Adolescent Health” 2013, 52, 433–438.
Horning M. et al., Associations between nine family dinner frequency measures and child weight, dietary and psychosocial outcomes, „Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics” 2016, 116(6), 991–999.

Jones M., Food Feast: Why Humans Share Food, Oxford 2007, 35–37.

Mercure C., Prion-Frank C., Mindful Eating Developing a healthy relationship with food, provital.ca/wp-content/uploads/2017/05/Mindful-eating-2.pdf
(9.03.2021).

Smith W., A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, Cambridge 2013, 941–942.
Spence C., Gastrofizyka, Warszawa 2018, 160–176.