Ryby to bardzo wartościowy odżywczo produkt. Ich białko jest bardziej przyswajalne niż zwierząt rzeźnych, ponadto ryby są źródłem witamin, składników mineralnych i nienasyconych kwasów tłuszczowych, dlatego są tak ważnym składnikiem naszej diety.

 

SPIS TREŚCI:

1. Ryby – źródło pełnowartościowego białka

2. Lizyna, metionina, cysteina – aminokwasy niezbędne

3. Witaminy w mięsie ryb

4. Składniki mineralne w rybach

5. Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe

6. Uwaga na zanieczyszczenie

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Ryby – źródło pełnowartościowego białka

O wartości białka będącego podstawowym budulcem tkanek ustroju człowieka stanowi jego skład aminokwasowy. Białko, w którego składzie znajdują się aminokwasy egzogenne, czyli takie, które nie są wytwarzane przez organizm człowieka, oraz endogenne, czyli takie, które organizm człowieka wytwarza, można nazwać pełnowartościowym. Takie właśnie białko zawiera mięso ryb.

 

Białko to jest niezbędne do właściwego rozwoju organizmu, wpływa na zdolność intelektualną oraz jest ważnym elementem prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego oraz centralnego układu nerwowego. Białko ryb charakteryzuje się wysoką strawnością oraz wydajnością. Jego współczynnik wydajności jest nieznacznie niższy od białka mięsa zwierząt rzeźnych oraz delikatnie wyższy od kazeiny mleka i czerwonego mięsa.

 

2. Lizyna, metionina, cysteina – aminokwasy niezbędne

Mięso ryb odznacza się korzystnym składem niezbędnych aminokwasów takich jak lizyna, metionina i cysteina. Są to aminokwasy egzogenne, niewytwarzane w organizmie człowieka, ale konieczne do jego funkcjonowania, dlatego powinny być dostarczone z pożywieniem. W badaniach, w których analizowano skład aminokwasowy ryb z Zalewu Wiślanego (śledź, okoń, leszcz, sandacz, płoć, węgorz) każda z nich wyróżniała się znaczącą zawartością lizyny, metioniny, cysteiny oraz dodatkowo histydyny.

 

3. Witaminy w mięsie ryb Fabryka Siły Sklep

Mięso ryb jest wartościowe pod względem zawartości witamin. Są one bardzo dobrym źródłem witamin z grupy B. Niektóre gatunki takie jak makrela, łosoś, śledź, sardynki są przede wszystkim źródłem witamin A i D3. Witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach, syntetyzowana pod wpływem promieni UV oraz dostarczana do organizmu z pożywieniem. W momencie, kiedy dostęp promieni słonecznych jest mały, witamina nie jest syntetyzowana, dlatego wtedy trzeba pamiętać o jej uzupełnieniu. Ryby są wtedy doskonałym jej źródłem.

 

4. Składniki mineralne w rybach

Mięso ryb to także źródło mikro- i makroelementów. Dostarcza do organizmu głównie fosfor, selen, jod i fluor, potas, magnez. Ryby drobnoościste, np. śledź, dostarczają wapnia, który pochodzi ze szkieletu ryb. Należy zaznaczyć, że ryby morskie i owoce morza są cennym źródłem jodu, który jest bardzo ważnym pierwiastkiem, niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania tarczycy.

 

5. Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe

Mięso ryb zawiera niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3. Zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych waha się w granicy około 20%. Kwasy omega-3 zmniejszają stężenie trójglicerydów i cholesterolu we krwi, zmniejszają krzepliwość i działają przeciwzapalnie. Kolejnym ich atutem jest poprawa ukrwienia mózgu. Dzięki ich działaniu poprawia się samopoczucie, ponieważ zwiększają poziom serotoniny. Wpływają także na stan włosów, skóry i paznokci. 

 

Zawartość cholesterolu w mięsie ryb jest podobna jak w mięsie zwierząt rzeźnych, jednak ryby i ich przetwory polecane są w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych ze względu na działanie hipolipemiczne kwasów omega-3. Ze względu na zawartość tłuszczu w mięsie ryb można je podzielić na cztery grupy. Pierwsza z nich to ryby chude (poniżej 2% zawartości tłuszczu), np. dorsz, łupacz, morszczuk, mintaj. Druga to ryby średnio tłuste (2–7% zawartości tłuszczu), np. pstrąg, tuńczyk. Kolejną grupę stanowią ryby tłuste (7–15% zawartości tłuszczu), np. śledź, sardynka, makrela, łosoś, karp. Ostatnia grupa to ryby pełnotłuste (powyżej 15% zawartości tłuszczu), np. węgorz, gromadnik.

 

6. Uwaga na zanieczyszczenie

Coraz częściej pojawiają się opinie, że zatrucie mięsa ryb rtęcią i dioksynami jest tak wysokie, że przewyższa jego wartość odżywczą. 

Oczywiście jest to problem, nad którym warto się dłużej zastanowić. W niektórych krajach europejskich, w których spożycie ryb jest bardzo wysokie wprowadzono obostrzenia do obowiązujących przepisów, dotyczące spożycia ryb szczególnie narażonych na zatrucia (miecznik, rekin, marlin i szczupak) przez kobiety w ciąży lub planujące ciąże. W krajach, w których spożycie ryb jest dużo niższe, tych obostrzeń nie ma. W badaniach, w których sprawdzano poziom zanieczyszczenia dioksynami ryb pochodzących z polskich jezior, wykazano, że ryby charakteryzowały się niskim poziomem zanieczyszczeń (do 43% zanieczyszczeń dopuszczonych przez przepisy Unii Europejskiej). Ryby wszystkożerne i te bytujące w strefie dennej wód, np. leszcze, kumulowały więcej zanieczyszczeń.

 

 

Bibliografia

Polak-Juszczak L., Adamczyk L., Jakość i skład aminokwasowy ryb z Zalewu Wiślanego, „ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość” 2009, 3(64), 75–83.

Kukułowicz A., Ocena częstości spożycia ryb oraz wiedzy konsumentów dotyczącej roli białka ryb w żywieniu człowieka, „Bromatologia i Chemia Toksykologiczna” 2015, 48(4), 736–742.

Kapusta F., Ryby i ich przetwórstwo w Polsce na początku XXI wieku, „Nauki Inżynierskie i Technologie” 2014, 1(12), 59–71.

Grela E. et al., Zawartość składników odżywczych, mineralnych i profil kwasów tłuszczowych w mięsie wybranych gatunków ryb w zależności od terminu odłowu, „ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość” 2010, 4(71), 63–72.

Mania M. et al., Ryby i owoce morza jako źródło narażenia człowieka na metylortęć, „Roczniki Państwowego Zakładu Higieny” 2012, 63(3), 257–264.

Piskorska- Pliszczyńska et al., Zawartość dioksyn w rybach z wybranych polskich rzek i jezior, „Proceedings of ECOpole” 2013, 7(2), 687–693.