Zielona kawa jest często stosowanym suplementem wspomagającym odchudzanie. Można znaleźć ją w postać kapsułek lub naparu. Czym tak naprawdę jest? Ziarna zielonej kawy to ziarna, które nie zostały podane obróbce termicznej. Dzięki temu, że nie są palone, mają zieloną barwę oraz zachowują pewne właściwości, których czarna kawa już nie posiada. Postaram się w tym artykule przybliżyć kwestię zielonej kawy.

 

SPIS TREŚCI:

1. Zielona kawa – właściwości

2. Zielona kawa – jak powstaje
3. Kawa na odchudzanie
4. Opinie

5. Zielona kawa – smak

6. Podsumowanie

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Zielona kawa – właściwości

Kawa (Coffea L.) to roślina należąca do rodziny marzanowatych. Jest rośliną wiecznie zieloną, sięga 4–7 m wysokości. Krzewy kawowe rosną na terenach międzyzwrotnikowych. Kwiaty są białe, mają niewielkie rozmiary i przyjemnie pachną jaśminem. Owoce kawy to mięsiste jagody, które podczas dojrzewania zmieniają barwę od czerwonej przez żółtą do purpurowej. Wewnątrz nich znajdują się pestki, które są wydobywane, łuskane i selekcjonowane w celu produkcji kawy.

 

Kawa zawiera wiele związków aktywnych biologicznie, m.in. kofeinę oraz szereg przeciwutleniaczy. Ze względu na bogaty skład wykazuje wiele pozytywnych właściwości, m.in obniża poziom glukozy, trójglicerydów i cholesterolu we krwi. Nasz organizm jest stale wystawiany na szkodliwe działanie wolnych rodników, które są wytwarzane zarówno w jego wnętrzu, jak i poza nim. Nadmiar wolnych rodników prowadzi do rozwoju wielu chorób, m.in. choroby Parkinsona, Alzheimera, astmy oskrzelowej, miażdżycy, cukrzycy, a nawet nowotworów. Substancje przeciwutleniające neutralizują ich działanie.

 

Do antyoksydantów zaliczane są kwasy fenolowe, których znaczne ilości występują właśnie w kawie. Spośród nich najwięcej jest kwasu kawowego i chlorogenowego, który jest połączeniem tego pierwszego z kwasem chinowym. Kwas kawowy nazywany jest inhibitorem chorób nowotworowych. Działa również przeciwbakteryjnie. Kwas chlorogenowy ma duże znaczenie w chemoprewencji nowotworów. Rozszerza naczynia krwionośne i zmniejsza wchłanianie glukozy we krwi. Ponadto działa przeciwzapalnie i żółciopędnie. Obydwa kwasy jako naturalne antyoksydanty wykazują zdolność zmiatania wolnych rodników oraz wiązania jonów metali ciężkich. Gugliucci i wsp. dowiedli, że przez picie kawy dostarczamy organizmowi osiem izomerów kwasu chlorogenowego. Wszystkie są dobrze przyswajalne. Oprócz tego kawa przeciwdziała próchnicy. Zawarte w niej związki – kofeina, kwas chlorogenowy i trygonelina dostają się do wnętrza zęba i zakłócają jego kontakt z bakteriami.

 

2. Zielona kawa – jak powstaje
Surowcem do produkcji kawy są owoce drzewa kawowego, które kwitnie tylko parę dni, ale za to kilka razy w roku. Owoce dojrzewają około 9 miesięcy. Dojrzałym owocem jest czerwona jagoda, która wielkością i kształtem przypomina owoc wiśni. Każdy owoc zawiera dwa półokrągłe nasiona. Aby wydobyć nasiona kawy, stosuje się dwie metody – naturalne suszenie owoców na słońcu, a następnie maszynowe łuskanie oraz tzw. metodę mokrą. Metoda mokra polega na oddzieleniu nasion od miąższu przez zgniatanie owoców za pomocą specjalnych maszyn z użyciem dużej ilości wody. Po tym poddawane są procesowi fermentacji trwającej nawet do 60 godzin. Kolejne etapy to sortowanie, suszenie, polerowanie itp. Takie surowe ziarna to właśnie zielona kawa. Jest ona bardzo trwała, może być składowana nawet kilka lat bez znacznego pogorszenia jakości.


3. Kawa na odchudzanie

Zielona kawa znana jest głównie jako skuteczny środek wspomagający odchudzanie. Wszystko to za sprawą wysokiej zawartości kwasu chlorogenowego, którego w kawie palonej jest niewiele. Pozytywne działanie na redukcję masy ciała potwierdzają badania naukowe. Badania na myszach wykazały, że regularne spożywanie zielonej kawy może przeciwdziałać nadwadze i otyłości. Zmniejsza bowiem gromadzenie się tkanki tłuszczowej przez regulację produkcji komórek tłuszczowych oraz genów związanych z metabolizmem lipidów i białek. Eksperyment na ludziach potwierdził pozytywny wpływ zielonych ziaren kawy na procesy odchudzania. W badaniu wzięły udział kobiety otyłe w wieku 25–45 lat. Podzielono je na 2 grupy – kobiety spożywające 400 mg zielonej kawy dziennie oraz kobiety przyjmujące placebo. Obie grupy kobiet stosowały odpowiednio zbilansowaną dietę redukcyjną. Po 8 tygodniach w obu grupach zaobserwowano spadek masy ciała, jednak ubytek masy ciała u kobiet spożywających zieloną kawę był większy. Wynik analizy potwierdza korzystne działanie zielonej kawy na zmniejszenie masy ciała, ale wyłącznie w trakcie przestrzegania zdrowej diety.


4. Opinie

Istnieje wiele gatunków krzewów kawowych – arabica, robusta, liberica, excelsa itd. Najbardziej popularne gatunki wykorzystywane do produkcji kawy to arabica i robusta. Stanowią aż 40–60% światowej produkcji.

 

Kawa arabica (Coffea arabica) jest aromatyczna i delikatna. Pochodzi z Etiopii i Mozambiku. Współcześnie jest produkowana w Kolumbii, Brazylii, Meksyku, Indiach, Kostaryce oraz na Bliskim Wschodzie. Owocuje przez cały rok. Jest bardzo wymagająca, jeśli chodzi o uprawę. Ze względu na jej skład oraz walory smakowo-zapachowe uważana jest za najlepszą odmianę. Charakteryzuje się łagodnym smakiem. Zawiera więcej związków lipidowych i cukrów, ale o połowę mniej kofeiny niż robusta. Kawa robusta (Coffea robusta) uprawiana jest na terenach Wybrzeża Kości Słoniowej, Zairu, Angoli i Indonezji. Jest mniej wymagająca, jeśli chodzi o uprawę, oraz odporniejsza na choroby niż arabica. W smaku jest bardziej gorzka, co spowodowane jest wyższą zawartością kofeiny. Uważana jest za gorszy gatunek kawy. Używana jest do produkcji kaw rozpuszczalnych oraz gorszych mieszanek kawowych.

 

Zawartość cennych substancji biologicznie czynnych w kawie nie jest stała. Zależy od wielu czynników, m.in. od warunków uprawy, jej lokalizacji, dostępu światła, gleby, temperatury, ilości opadów oraz procesu produkcji. Jeszka-Skowron i wsp. porównywali kawy robusta i arabica z różnych regionów świata względem zawartości kofeiny i kwasu chlorogenowego. Badania wykazały, że robusta zawiera więcej kofeiny oraz związków przeciwutleniających, w tym kwasu chlorogenowego, niż kawa arabica. Różnice w zawartości poszczególnych związków występowały również w obrębie jednego gatunku. Tabela przedstawia zawartość kofeiny i przeciwutleniaczy w kawie arabica i robusta różnego pochodzenia.

 

Tabela 1. Zawartość kofeiny i kwasu chlorogenowego w kawach robusta i arabica w zależności od kraju pochodzenia

Rodzaj kawyKraj pochodzeniaKwas chlorogenowy
[g/kg kawy]
Kofeina
[g/kg kawy]      
RobustaWietnam
Indie
Indonezja
Laos
Uganda
159,0
180,5
126,2
182,9
180,8
74,3
74,4
81,7
70,4
68,6
ArabicaBrazylia
Laos
Chiny
Rwanda
151,7
132,1
152,3
160,1
36,2
38,5
34,1
34,1

[źródło: Jeszka-Skowron, 2016]

 

 

Najwięcej kofeiny zawiera robusta z Indonezji, natomiast najmniej pochodząca z Ugandy i Wietnamu. Jeśli chodzi o arabicę, najwięcej kofeiny zawiera pochodząca z Laos, a najmniej z Chin i Rwandy. Największą ilość kwasu chlorogenowego ma robusta z Indonezji i arabica z Rwandy, natomiast najmniejszą robusta z Wietnamu i arabica z Laos. Kolejne badania wykonane przez Babova i wsp. wykazały, że bardzo wysoką ilością kwasu chlorogenowego przy małej ilości kofeiny charakteryzuje się kawa arabica z Kenii. Warto więc wzbogacić dietę właśnie o tę kawę.

 

5. Zielona kawa – smak
Mimo wielu prozdrowotnych właściwości smak zielonej kawy nie jest zadowalający. Choć charakteryzuje się wyższą zawartością polifenoli w porównaniu z kawą paloną, to jej walory organoleptyczne są znacznie gorsze. Nie zawiera pożądanego intensywnego aromatu jak w przypadku prażonych ziaren kawy. Cechuje się delikatnym, odrobinę mdłym smakiem i aromatem. Kwas chlorogenowy nadaje jej ściągający, lekko kwaśny smak.

 

Ze względu na jej niekorzystne walory smakowo-zapachowe rynek suplementów wypuścił szereg preparatów w postaci kapsułek, które zawierają ekstrakt z zielonej kawy. Są one polecane przede wszystkim osobom odchudzającym się. Bardzo często zawierają również inne składniki, np. chrom, które dodatkowo wspomagają redukcję masy ciała.

 

Rynek suplementów diety cieszy się coraz większą popularnością, a różnorodność tych produktów wciąż wzrasta. Jeśli zdecydujemy się na suplement zielonej kawy, zwracajmy uwagę na skład, aby był jak najkrótszy. Poza tym wybierajmy znane polskie marki. Jeśli decydujemy się na dany suplement, zapoznajmy się ze stroną internetową producenta i sprawdźmy, czy zakład ma wdrożone certyfikowane systemy jakościowe, jak chociażby HACCP, ISO czy BRC. Produkcja według tych systemów gwarantuje wysoką jakość produktu. Najlepszym jednak wyborem jest zielona kawa w formie surowych nasion.

 

6. Podsumowanie
Zielona kawa posiada wiele pozytywnych i prozdrowotnych właściwości. Dzięki zawartości kwasu chlorogenowego wspomaga proces odchudzania. Skład kawy zależy od jej gatunku i kraju pochodzenia. Dlatego bardzo ważne jest, abyśmy czytali etykiety przed zakupem produktu. Zieloną kawę możemy spożywać w postaci naparu lub kapsułek. Wybierajmy preparaty o jak najkrótszym składzie, najlepiej znanych polskich producentów. Pamiętajmy, że zielona kawa wspomoże odchudzanie wyłącznie wtedy, gdy będziemy stosować zdrową dietę.

 

 

Bibliografia

Babova O., Chemical partitioning and antioxidant capacity of green coffee (Coffea arabica and Coffea canephora) of different geographical origin, „Phytochemistry„ 2016, 123, 33–39.
Baeza G. et al., Exhaustive Qualitative LC-DAD-MSnAnalysis of Arabica Green Coffee Beans: Cinnamoyl-glycosides and Cinnamoylshikimic Acids as New Polyphenols in Green Coffee, „Journal of Agricultural and Food Chemistry” 2016, 64(51), 9663–9674.
Choi B.K. et al., Green coffee bean extract improves obesity by decreasing body fat in high-fat diet-induced obese mice, „Asian Pacific Journal of Tropical Medicine” 2016, 9(7), 635–643.
Haidari F. et al., Energy restriction combined with green coffee bean extract effects serum adipocytokines and the body composition in obese women, „Asian Pacific Journal of Tropical Medicine” 2017, 26(6), 1048–1054.
Jeszka-Skowron M. et al., Chlorogenic acids, caffeine content and antioxidant properties of green coffee extracts: influence of green coffee bean preparation, „European Food Research and Technology” 2016, 242, 1403–1409.
Gugliucci A., Markowicz D.H., Chlorogenic acid protects paraoxonase 1 activity in high density lipoprotein from inactivation caused by physiological concentrations of hypochlorite, „Fitoterapia” 2009, 80, 138–142.
Matysek-Nawrocka M. et al., Substancje biologicznie aktywne pozyskiwane z herbaty, kawy i kakao oraz ich zastosowanie w kosmetykach, „Postępy Fitoterapii” 2016, 2, 139–144.
Olczak-Kowalczyk D. et al., Pożywienie a próchnica zębów. Część 2. Żywność zawierająca polifenole, „ Nowa Stomatologia” 2017, 2, 80–88.
Parus A., Przeciwutleniające i farmakologiczne właściwości kwasów fenolowych, „Postępy Fitoterapii” 2013, 1, 48–53.
Pastusiak K. et al., Zielona kawa a parametry gospodarki węglowodanowej oraz wartości ciśnienia tętniczego, „Forum Zaburzeń Metabolicznych” 2016, 7(4), 170–175.
Sarriá B. et al., Regularly consuming a green/roasted coffee blend reduces the risk of metabolic syndrome, „European Journal of Nutrition” 2016, 394, 1–10.
Świderski F., Towaroznawstwo żywności przetworzonej z elementami technologii, Warszawa 2010, 535–544.