Wady postawy bardzo często są kojarzone jako skutki garbienia się bądź niewłaściwego siedzenia. Trudno się z tym nie zgodzić, jednak powyższe przyczyny są jedynie kroplą w morzu wszystkich determinantów sprzyjających ich rozwojowi. W dzisiejszym artykule postanowiłem nieco przybliżyć tematykę wad postawy, a dokładniej błędów w obrębie kręgosłupa. Czym się charakteryzują oraz jak je rozpoznać? Zapraszam do poniższego tekstu.


SPIS TREŚCI:`

1. Wady postawy a postawa prawidłowa

2. Przyczyny i podział wad postawy

3. Plecy okrągłe

4. Plecy wklęsłe
5. Plecy okrągło-wklęsłe
6. Plecy płaskie
7. Wady postawy a siłownia
8. Podsumowanie


Wielki FINAŁ! "180 dni od Krzycha do Ronaldo" za nami!

Mistrz Świata w Freestyle-u vs Plany treningowe Fabryka Siły



1. Wady postawy a postawa prawidłowa
Zanim przejdziemy do sedna tekstu, należy przede wszystkim sprecyzować kilka kwestii odnośnie samej terminologii i nazewnictwa. Usystematyzowanie wiedzy na ten temat pozwoli na łatwiejsze zrozumienie problemów w obrębie naszego ciała.


Prawidłowa postawa jest definiowana jako zharmonizowany układ konkretnych części ciała względem siebie oraz w odniesieniu do osi długiej ciała. Ten model postawy jest utrzymywany przy minimalnym napięciu układów mięśniowego i nerwowego. Bardzo często tym mianem określa się takie sylwetki, które występują na tyle często, by można było uznać je za charakterystyczne dla danej populacji.


Postawa prawidłowa stanowi atrybut zdrowych osobników z właściwym rozwojem fizycznym i psychicznym. Dobra postawa ciała jest uzależniona od prawidłowego ukształtowania układu kostno-więzadłowego, dobrze rozwiniętego oraz wydolnego układu mięśniowego, a także sprawnie działającego układu nerwowego.


Do cech prawidłowej postawy należy zaliczyć:

– proste ustawienie głowy;

– fizjologiczne wygięcie kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej oraz prosty kręgosłup w płaszczyźnie czołowej;

– dobrze wysklepioną klatkę piersiową tj. jej przednia ściana jest najbardziej wysuniętą ku przodowi częścią ciała;
– dobrze podpartą miednicę na głowach kości udowych;

– proste kończyny dolne oraz prawidłowe wysklepienie stóp.



Mianem wad postawy określa się wszelkiego rodzaju odchylenia od ogólnie przyjętych cechy postawy prawidłowej dla danego wieku, płci, rasy czy budowy ciała. Najczęściej są one efektem zmian patologicznych w naszym układzie ruchu. Mogą mieć charakter strukturalny, jak i czynnościowy.


Postawa wadliwa to taki stan, w którym kształt ciała, wynikający z budowy

i nawykowego bądź przymusowego rozmieszczenia poszczególnych części ciała, jest niekorzystny dla organizmu. Bardzo często temu modelowi przypisuje się też stany, w których utrzymanie pozycji stojącej wymaga nadmiernego wysiłku mięśniowego i mogą zagrażać zbyt wczesnym zużyciem narządu ruchu i podporu.


Błędy postawy to pojedyncze odchylenia od prawidłowej postawy ciała, które nie zmieniają ukształtowania kręgosłupa. Przykładami mogą być asymetrie punktów kostnych, które wynikają z nieprawidłowego napięcia mięśniowego w konkretnych obszarach naszego ciała.

Nie masz czasu? Nasi eksperci ułożą dla Ciebie plan. Kliknij tutaj!
Plany dietetyczne i treningowe
Plany dietetyczne i treningowe


2. Przyczyny i podział wad postawy

Wady postawy, podobnie jak inne jednostki chorobowe, posiadają swoje stadia rozwoju. Bardzo często przyjmuje się błędny pogląd, iż pojawiają się nagle. Co więcej, panuje powszechne przekonanie, iż dotyczą one jedynie dzieci – nic bardziej mylnego. W rzeczywistości są one "dorobkiem" naszego niedbałego podejścia do własnej sylwetki i efektem długotrwałego nieprzestrzegania zasad ergonomii. Bardzo często mogą się również rozwinąć u dorosłych osób, które są świadome skutków. W przebiegu rozwoju wad postawy można wyróżnić trzy główne okresy.

I okres – zmian czynnościowych
Część grup mięśniowych ulega osłabieniu i rozciągnięciu przy równoczesnym skróceniu i nadmiernym napięciu innych. Czas trwania tej fazy jest różny i uzależniony od licznych czynników prowadzących do rozwoju wad postawy. Przyjmuje się, że ów czas waha się od kilku tygodni do kilku miesięcy.


II okres – powstawania przykurczy (więzadeł, ścięgien, mięśni)
W czasie tego okresu dochodzi do znacznych ograniczeń ruchomości, dlatego zaleca się interwencję ćwiczeniami korekcyjnymi, które mogą jeszcze cofnąć powstałe dysfunkcje. Zakłada się, że może on trwać od kilku tygodni do nawet kilkunastu lat.


III okres – zmian strukturalnych (tzw. utrwalonych przykurczy)

W tym momencie rozwijająca się wada postawy zostaje pełnoprawnie określona mianem patologii. W tym przypadku gimnastyka korekcyjna zapobiega jedynie progresji schorzenia. W celu pełnego wyleczenia pacjenta bardzo często stosuje się zaawansowane postępowanie rehabilitacyjne bądź zabiegi chirurgiczne.


Na podstawie powyższych informacji dokonano podziału wad postawy na dwie główne grupy:


Wady wrodzone
Powyższa grupa schorzeń jest efektem następstwa czynników działających w okresie płodowym. Przyczyny ich powstawania są bardzo różne, część

z nich mogła zostać przekazana dziedzicznie, inne są efektem zaburzonego wydzielania wewnątrzmacicznego, albo są skutkiem toksycznych bądź mechanicznych czynników, które mogły zadziałać na matkę w różnych okresach życia płodowego.


Wśród tej grupy wyróżnia się dwie pomniejsze:
- wady wrodzone kości;
- wady wrodzone mięśni.


Wady nabyte

W przypadku tej grupy wad postawy ciężko mówić o jednoznacznej przyczynie. Podobnie jak wcześniej, wymienia się tutaj dwie podstawowe podgrupy:


Wady nabyte rozwojowe
Ten model wad postawy jest najczęściej efektem przebycia niektórych chorób narządu ruchu jak np. krzywica, choroba Scheuermanna czy zapalenie gruźlicze stawów i kości. Można więc uściślić, iż ten model patologii powstaje w przebiegu naturalnego rozwoju człowieka i bardzo często jest efektem jego niedokładnego kontrolowania.


Wady nabyte nawykowe
W tym przypadku mówimy o nieco bardziej złożonej grupie zaburzeń postawy, które są uwarunkowane trzema grupami czynników. Pierwszą

z nich są determinanty środowiskowe, do których należy zaliczyć wszystkie te, które wynikają z naszego otoczenia czy też trybu życia (m.in. niewłaściwe obuwie i ubiór, nieprawidłowa organizacja miejsca nauki bądź pracy, złe oświetlenie podczas czytania, zbyt duża/mała odległość od tekstu czytanego).


Kolejną grupą są przyczyny morfologiczne, czyli dysbalans mięśniowy, który może być efektem chorób czy też przemęczenia. Ostatnią grupą czynników predysponujących do rozwoju wady postawy są aspekty fizjologiczne. Bardzo często inne schorzenia naszego organizmu mogą przyczyniać się do zaburzenia prawidłowości postawy. Najczęściej wymienia się tutaj problemy ze słuchem i wzrokiem, zaburzenia czucia głębokiego czy tez problemy umysłowe.


3. Plecy okrągłe
Wada określana mianem pleców okrągłych (łac. dorsum rotundum) dotyczy nadmiernego wygięcia kręgosłupa ku tyłowi (tzw. hiperkifoza). W sytuacji gdy owo wygięcie dotyczy górnej części odcinka piersiowego, mamy do czynienia z postacią "kifotyczną". W przypadku gdy cały kręgosłup jest wygięty w tył, mówi się o "kifozie totalnej" bądź postaci "siedzeniowej".



Mówiąc o plecach okrągłych, należy zwrócić uwagę na jej charakterystyczne cechy. Osoby z tą wadą odznaczają się nadmiernym rozciągnięciem

i osłabieniem mięśni prostownika grzbietu odcinka piersiowego, ściągających łopatki, karku oraz brzucha. Z kolei nadmiernie napięte zostają mięśnie piersiowe i zębate przednie. W obrazie wizualnym głowa oraz barki są nadmiernie wysunięte do przodu. Bardzo często funkcja oddechowa klatki piersiowej zostaje zaburzona.

W celu złagodzenia jej objawów dąży się do wzmocnienia i rozciągnięcia konkretnych grup mięśniowych. Na podstawie powyższych informacji można wywnioskować, iż wszelkiego rodzaju ćwiczenia oraz pozycje z ramionami wyciągniętymi w przód są przeciwwskazane w przypadku tej wady, gdyż będą prowadziły do jej pogłębienia. Co więcej, zabrania się uprawiania takich aktywności jak dźwiganie ciężarów czy gimnastyka na przyrządach.

4. Plecy wklęsłe
Główny mechanizm pleców wklęsłych (łac. dorsum concavum) polega na nadmiernym pogłębieniu lordozy lędźwiowej. W prawidłowych warunkach odcinek lędźwiowy kręgosłupa jest skierowany do przodu. W sytuacji zbyt dużego wygięcia mówimy o hiperlordozie, której charakterystycznymi objawami są nadmiernie wypięty brzuch (bardzo często określany mianem "przodującego") oraz uwypuklone pośladki.



W przypadku pleców wklęsłych mamy do czynienia z nadmiernym napięciem oraz częstymi przykurczami takich mięśni jak czworoboczny lędźwi, biodrowo-lędźwiowy, prostownik grzbietu odcinka lędźwiowego i prostego uda. Do grona mięśni rozciągniętych i osłabionych zaliczamy prosty brzucha, pośladkowy wielki oraz tylną grupę uda, czyli kulszowo-goleniowe.


Do podstawowych przeciwwskazań w przypadku tej jednostki chorobowej zaliczamy wszelkiego rodzaju pozycje przyczyniające się do pogłębienia hiperlordozy, czyli leżenie "sfinks", mostek czy kołyska. Dodatkowo warto wspomnieć, iż takie dyscypliny jak akrobatyka, gimnastyka artystyczna czy łyżwiarstwo figurowe również mogą zaszkodzić.


5. Plecy okrągło-wklęsłe
Jak sama nazwa wskazuje, plecy okrągło-wklęsłe (łac. dorsum rotundo-concavum) są wypadkową dwóch wcześniej opisanych jednostek chorobowych. Efektem tego jest równoczesne występowanie hiperkifozy piersiowej jak i hiperlordozy lędźwiowej. W związku z tym obraz kliniczny takiego pacjenta (podobnie jak i sam dysbalans mięśniowy) będą identyczne jak uprzednich podpunktach.


6. Plecy płaskie

Plecy płaskie (łac. dorsum planum) są wadą kręgosłupa, której istota polega na spłaszczeniu bądź całkowitym braku jego fizjologicznych krzywizn. Efektem ich braku jest całkowite zniesienie funkcji amortyzacyjnej szkieletu osiowego. Rezultatem tej sytuacji jest nadmierne przeciążenie jego poszczególnych elementów (czyli kręgów), co sprzyja powstawaniu zmian zwyrodnieniowych, a także prowadzi do upośledzenia pojemności

i ruchomości klatki piersiowej. Oprócz tego, plecy płaskie stanowią idealne warunki do rozwijania się bocznych skrzywień kręgosłupa, powszechnie określanych mianem skolioz.



Lekarze bardzo często wspominają, iż główną przyczyną występowania tej wady jest sedenteryjny tryb życia, a także znaczne ograniczenie aktywności fizycznej. Podstawą w procesie niwelowania tego schorzenia jest dążenie do wyrobienia naturalnych krzywizn. Ćwiczenia gimnastyczne winny być ukierunkowane na pogłębienie lordozy lędźwiowej (poprzez wzrost przodopochylenia miednicy) oraz wzrost ruchomości odcinka piersiowego kręgosłupa (czyli kifotyzacja). Za podstawowe przeciwwskazania przyjmuje się wszelkiego rodzaju aktywności i pozycje sprzyjające wydłużeniu kręgosłupa – elongacje, przeprosty, wyciągi oraz zwisy.


7. Wady postawy a siłownia
Siłownia, jak dobrze wiadomo, jest bardzo dobrym miejscem na ćwiczenie konkretnych grup mięśniowych, przez co można uznać ją za właściwy wybór podczas walki z wyżej opisywanymi schorzeniami. Możliwość izolowanych ćwiczeń daje duży komfort w pracy nad objętymi patologią mięśniami, a także pozwala na systematyczną kontrolę naszych dotychczasowych postępów.


Z drugiej strony pojawia się pewna obawa – czy skoro w trakcie normalnego dnia nie jesteśmy w stanie kontrolować prawidłowości naszej sylwetki, uda nam się to zrobić w trakcie treningu? Bardzo często duża część osób nabywa wady postawy poprzez siłownię. Co jest tego powodem? Można wymienić ich kilka: niewłaściwa technika wykonywania ćwiczeń, brak odpowiednio rozwiniętego czucia własnego ciała, czy nadmierne obciążenie, które będzie wymuszało na nas przyjmowanie kompensacyjnej sylwetki.


Jeżeli decydujemy się treningi w siłowniach, bądźmy świadomi, iż nie tylko możemy sobie pomóc, ale także zaszkodzić. Dobierajmy niewielkie obciążenie, zwracajmy uwagę na sposób wykonania ćwiczenia, a także dążmy do tego, aby ruch był płynny oraz w pełnym zakresie. Dzięki temu uda nam się połączyć żmudną terapię z przyjemnością w postaci wykonywania ulubionych aktywności.


8. Podsumowanie

Wady postawy są dosyć powszechną chorobą i można pokusić się

o stwierdzenie, że wpisują się w kanwy szerokiego pojęcia "chorób cywilizacyjnych". Bardzo często są błędnie rozpatrywane jako problemy wieku dziecięcego, co jest oczywiście nieprawdą – oprócz chorób, ich najczęstszą przyczyną są błędy wynikające z braku znajomości zasad ergonomii pracy lub mało aktywnego trybu życia. Coraz więcej młodych osób, a także przedstawicieli wieku średniego, boryka się problemami

w obrębie kręgosłupa, które są niczym innym jak efektami długotrwałego

i nieleczonego przyjmowania niewłaściwej postawy.


Zachęcam do poświęcenia nieco czasu, aby poszerzyć nieco wiedzę na ten temat. Prawidłowa sylwetka ma wpływ nie tylko na nasz wygląd, ale

i zdrowie, które jest najcenniejszą rzeczą, jaką posiadamy.

REKLAMA
Rewolucja w spalaniu tłuszczu! Zobacz najskuteczniejsze spalacze
9,4
Trizer
137
Zobacz więcej Dieta GRATIS!
TRIZER To przede wszystkim zestaw! Producent zapewnia 30 dniową dietę oraz pełną opiekę dietetyków do każdego zakupionego Trizera!
Komentarze(18)
    • ~wst
      19 październik 2016

      mam plecy okrągłe, czyli widzę poćwiczone..

      • ~Rafał
        20 październik 2016

        Dlaczego poćwiczone? Wady postawy eliminuje się poprzez rozciąganie przykurczonych mięśni (w tym wypadku klatki piersiowej) z równoczesnym "skurczaniem" rozciągniętych mięśni (w tym wypadku poprzecznej części mięśnia czworobocznego, równoległobocznego i rotatorów). Wszelkie wiosłowania i odwrotne rozpiętki w wewnętrznym zakresie ruchu są jak najbardziej wskazane.

      • ~SrS
        19 październik 2016

        To teraz pytanie - jak konkretnie taką hiperkifozę można wyleczyć?

        • ~Rafał
          20 październik 2016

          Poprzez wzmocnienie siły pośladków i brzucha, a rozluźnienie mięśnia lędźwiowego i lędźwiowej partii prostownika, które na 99% w tym przypadku są przykurczone.

          • ~Rafał
            20 październik 2016

            Przepraszam. Pomyłka z hiperlordozą. Odpowiedź w twoim wypadku podobna do odpowiedzi na komentarz wst. Pozdro!

          • ~Smorfia
            22 luty 2017

            Ja mam problemy z kręgosłupem po szczepionce. Skolioza oraz przykurcze mięśniowe w obrębie piersiowego większego, czworobocznego. Czy w takim wypadku wskazana jest siłownia czy raczej unikać ćwiczeń z hantlami. Ćwiczę dużo ćwiczeń rozciągających.

            • Maciej Jędrejko
              26 kwiecień 2017

              Wady postawy nie zakazują możliwości stosowania obciążenia. Należy po prostu pamiętać o ogólnych zasadach korekcji danego problemu, a wówczas dostosować odpowiednie aktywności.

              • ~Marek
                28 kwiecień 2017

                Na drażek wskakuj

              • ~Hmm
                23 kwiecień 2017

                To jak mam okrągłe - wklesle to jak powinienem ćwiczyć?!

                • Maciej Jędrejko
                  26 kwiecień 2017

                  Ćwiczenia powinny być ukierunkowane na korekcję obu występujących zaburzeń. Można więc powiedzieć, że stanowią wypadkową dla każdej z tych wad.

                • ~swDamian
                  24 kwiecień 2017

                  Mam plecy okągłe tylko w odcinku piersiowym(wade mam prawdopodobnie po ojcu,mam ja od dziecka.) trenuje street workout 6 lat i to z dodatkowym ciezarem(duzym). Co prawda moje plecy wyprostowały sie, przez te lata. Ale mam pytanie, czy jesli bede dbał o odpowiednie rozciagniecie miesni, ale dalej bede systematycznie trenował to nie bede mial problemow z kręgosłupem w najbliższej przszlości?

                  • Maciej Jędrejko
                    26 kwiecień 2017

                    W sferze funkcjonalnej tj. zaburzonego napięcia mięśniowego, a także upośledzenia prawidłowej postawy ciała, istnieje duże prawdopodobieństwo cofnięcia powstałych zmian. Wszystko zależy od naszego zaangażowania w proces korekcji. Gorzej gdy pojawiają się deformacje strukturalne czyli na poziomie kości. W tym przypadku niekiedy może być za późno na cofnięcie powstałych odstępstw.

                    Polecam też zapoznać się z tym tekstem: http://www.fabrykasily.pl/porady/reedukacja-posturalna-samodzielna-korekcja-ciala

                  • ~Rrr
                    28 kwiecień 2017

                    Ja mam skolioze idopatyczną, Jestem po operacji mam pręty tytanowe i pełno śrub, Ćwiczę normalnie, nie robie tylko martwego ani przysiadów z sztangą.

                    • ~Killer
                      8 sierpień 2017

                      Czego musze unikać mając płaskie plecy ?

                      • ~Twój nabywca
                        8 sierpień 2017

                        Jeśli mam lekką skoliozę w wieku16 lat to czy same zabiegi mi pomogą? Raczej nie zostaje basen i siłownia

                        • ~pawel
                          8 sierpień 2017

                          Poproszę o literaturę do powyższego artykułu.

                          • Zipacna
                            11 dni temu

                            Czy cokolwiek można zrobić z częściowo zniesioną lordozą lędźwiową?? Jakie ćwiczenia zapodać a jakich unikać?

                            • Maciej Jędrejko
                              5 dni temu

                              Prosiłbym o doprecyzowanie czy zniesienie ma charakter jej zmniejszenia czy też nadmiernego powiększenia?