SPIS TREŚCI:
1. Warzywa korzeniowe
Warzywa korzeniowe, zwłaszcza marchew i buraki, to niezwykle odżywcze i wartościowe dary jesieni. Przede wszystkim są bogatym źródłem błonnika pokarmowego, który wspomaga prawidłową pracę układu pokarmowego, przyczynia się do obniżania poziomu „złego” cholesterolu LDL we krwi, a także wspiera utrzymanie prawidłowej glikemii.
Buraki są bogate w witaminę A, B6, C, E, K, a także składniki mineralne, takie jak cynk, mangan, magnez, potas czy żelazo (USDA 2018). Głównym związkiem aktywnym w nich zawartym są przeciwutleniacze z grupy betalain, które wykazują silne działanie przeciwnowotworowe, ponadto mogą zapobiegać gromadzeniu się tkanki tłuszczowej w wątrobie, wspierać działanie nerek i układu sercowo-naczyniowego, a nawet poprawiać wydolność i funkcje poznawcze (L. Chen i wsp. 2021).
Marchew jest źródłem beta-karotenu, który wykazuje silne właściwości przeciwutleniające i neutralizujące szkodliwe działanie wolnych rodników, dzięki czemu zmniejsza ryzyko występowania wielu chorób przewlekłych i nowotworów, w tym raka piersi, płuc czy pęcherza moczowego. Co więcej, spożywanie marchwi może przyczynić się do ochrony skóry przed szkodliwym działaniem promieniowania ultrafioletowego, a także wspierać zdrowie oczu i zapobiegać powstawaniu zaćmy (X. Yi i wsp. 2023).
SKLEP FABRYKI SIŁY
Najczęściej kupowane
2. Dynia
Dynia jest niskokalorycznym, lekkostrawnym warzywem charakteryzującym się wysoką zawartością związków z grupy karotenoidów – beta-karotenu, luteiny i zeaksantyny, dlatego jej właściwości zdrowotne są podobne do właściwości marchwi. Wykazuje działanie przeciwzapalne, antynowotworowe, wspiera funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego (również dzięki wysokiej zawartości potasu), a także immunologicznego. Ponadto może obniżać ciśnienie tętnicze i poziom glukozy we krwi (R.N. Gavril i wsp. 2024) oraz korzystnie wpływać na ostrość widzenia i kondycję skóry (P. Crupi i wsp. 2023).
3. Jabłka
Jabłka cechują się wysokim potencjałem kardioprotekcyjnym – ich regularne spożywanie może wiązać się z niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, głównie za sprawą obecności błonnika rozpuszczalnego, który skutecznie obniża poziom cholesterolu LDL. Polifenole, takie jak epikatechina, wykazujące działanie przeciwutleniające i hipotensyjne, dodatkowo wzmacniają ten efekt.
Ponadto jabłka mogą wspierać regulację poziomu glukozy oraz korzystnie wpływać na mikrobiotę jelitową dzięki obecności pektyn, a także mogą chronić śluzówkę żołądka przed uszkodzeniami i wspomagać funkcje poznawcze oraz pamięć. Co więcej, obecne w jabłkach przeciwutleniacze mogą przekładać się na potencjał przeciwnowotworowy oraz zmniejszenie ryzyka astmy i alergii (K. Mierczak, A. Garus-Pakowska 2024).
Bibliografia
Beets, raw, fdc.nal.usda.gov/food-details/169145/nutrients (4.09.2025).
Chen L., Beetroot as a functional food with huge health benefits: Antioxidant, antitumor, physical function, and chronic metabolomics activity, „Food Science & Nutrition” 2021, 9(11), 6406–6420.
Crupi P. et al., Overview of the Potential Beneficial Effects of Carotenoids on Consumer Health and Well-Being, „Antioxidants” 2023, 12(5), 1069.
Gavril R.N. et al., Pumpkin and Pumpkin By-Products: A Comprehensive Overview of Phytochemicals, Extraction, Health Benefits, and Food Applications, „Foods” 2024, 13(17), 2694.
Mierczak K., Garus-Pakowska A., An Overview of Apple Varieties and the Importance of Apple Consumption in the Prevention of Non-Communicable Diseases – A Narrative Review, „Nutrients” 2024, 16(19), 3307.
Yi X. et al., Carrot and carotene and multiple health outcomes: an umbrella review of the evidence, „Journal of the Science of Food and Agriculture” 2023, 103(5), 2251–2261.
SKLEP FABRYKI SIŁY
Szukasz dobrej odżywki?