Otyłość brzuszna jest schorzeniem, które zdecydowanie częściej dotyka mężczyzn niż kobiet. Jak sama nazwa wskazuje, charakteryzuje się ona zwiększoną ilością tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha. Jest to problematyczne nie tylko ze względów estetycznych. Otyłość brzuszna niesie za sobą szereg powikłań, które negatywnie wpływają na nasz organizm, a nawet mogą doprowadzić do śmierci. Jakie są zatem przyczyny jej występowania? Jak leczyć otyłość brzuszną? Oraz czy istnieje zależność między nawykami żywieniowymi a występowaniem otyłości brzusznej? Zapraszam do lektury.

 

SPIS TREŚCI:
1. Czym jest otyłość brzuszna?
2. Jakie są przyczyny występowania otyłości brzusznej?
3. Otyłość brzuszna – możliwe powikłania
4. Jak leczyć otyłość brzuszną?
5. Dieta a otyłość brzuszna

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Czym jest otyłość brzuszna?
Otyłość brzuszna znana jest pod różnymi nazwami. Możemy się spotkać między innymi z otyłością trzewną, otyłością centralną, otyłością typu jabłko, otyłością wisceralną, otyłością androidalną. Zdecydowanie częściej dotyka ona mężczyzn niż kobiet. Ten typ otyłości spotykany jest głównie w krajach rozwiniętych, niestety coraz częściej spotykany jest również u polskiej populacji.

 

Głównym wyznacznikiem rozpoznania otyłości brzusznej jest zmierzenie obwodu pasa. W przypadku mężczyzn otyłość trzewna jest diagnozowana, jeśli obwód wynosi 94 cm. Jeśli przekracza on 102 cm, wówczas rozpoznaje się otyłość brzuszną drugiego stopnia. W przypadku kobiet jest ona rozpoznawana w przypadku obwodu pasa przekraczającego 80 cm, natomiast jeśli jest on większy niż 88 cm, mamy do czynienia z otyłością drugiego stopnia.

 

2. Jakie są przyczyny występowania otyłości brzusznej?
Głównymi przyczynami występowania otyłości trzewnej są prowadzenie nieprawidłowego trybu życia, złe nawyki żywieniowe, mała aktywność fizyczna i wiele innych. Oczywiście schorzenie to może mieć również podłoże genetyczne, hormonalne czy psychiczne. Jednak za głównego „winowajcę” występowania otyłości brzusznej uważany jest alkohol, głównie piwo. Oprócz tego, że jego spożywanie dostarcza do organizmu sporych ilości pustych kalorii, dodatkowo zwiększa on apetyt. Uważa się również, że podczas spożywania piwa organizm wykazuje większe zapotrzebowanie na niezdrowe, głównie tłuste oraz kaloryczne przekąski. Niestety doniesienia te nie są poparte badaniami naukowymi, dlatego powiązanie spożywania piwa z występowaniem otyłości brzusznej stanowi jedynie przypuszczenie.

 

Uważa się również, że osoby spożywające dania na dużych talerzach są bardziej podatne na występowanie otyłości wisceralnej. Dzieję się tak ze względu na to, że „jemy oczami”. Na dużym talerzu porcje wydają się małe, przez co po zjedzeniu często sięgamy po dokładkę. Warto więc sięgnąć po mały talerzyk, wówczas porcja optycznie wyda nam się większa. Niestety również ta teoria nie posiada potwierdzenia w badaniach, jednak bez wątpienia metoda ta sprawdza się w praktyce. Badania udowodniły jednak, że głównymi przyczynami występowania otyłości brzusznej są złe nawyki żywieniowe oraz nieprawidłowy styl życia.

 

Aby otyłość brzuszna nie dopadła również nas, należy unikać:
– słodkich napojów gazowanych – powodują one występowanie otyłości głównie ze względu na zawarty w nich cukier. Dostarczają one tzw. pustych kalorii, a dodatkowo zwiększają apetyt. Niestety ich dietetyczne zamienniki nie są lepszą alternatywą. Zawierają bowiem duże ilości słodzików różnego pochodzenia, które podobnie jak sacharoza wpływają na zwiększenie apetytu;


– spożywania dużych ilości jedzenia późnym wieczorem – niestety mimo tego, że ludzki organizm zużywa energię również w czasie snu, nie jest on w stanie strawić dużej ilości pokarmu, zwłaszcza jeśli jest to coś ciężkiego i tłustego. Spożywanie pokarmu na chwilę przed snem może również zwiększać ryzyko wystąpienia refluksu oraz problemów z trawieniem. Aby uniknąć objadania przed snem, warto na około dwie godziny przed planowanym pójściem spać zjeść niedużą, lekkostrawną kolację, dzięki czemu będziemy bardziej wypoczęci, a rano obudzimy się pełni energii;


– sięgania po dużą ilość słodyczy – niestety wiele z nas sięga po słodycze w stanach depresji, złego humoru, przygnębienie, a nawet w chwilach radosnych w celu uczczenia sukcesu. Niestety nie tędy droga. W takich chwilach o wiele lepszym rozwiązaniem będzie wyjście na spacer ze znajomymi, przejażdżka rowerowa, a nawet obejrzenie dobrego filmu. Dzięki temu unikniemy spożycia zbędnych kalorii, zrelaksujemy się oraz da nam to satysfakcję, że nie ulegliśmy pokusie;


– spożywania dużych ilości produktów „fit” – niestety większość ludzi przekonana jest, że żywność z etykietą „fit”, „low calorie”, „zero” itd. jest doskonałym sposobem na zmniejszenie liczby kalorii w całodziennej diecie. Kupują takie produkty i nie zwracają uwagi na to, ile ich spożywają. Niestety większość produktów o obniżonej zawartości tłuszczu wypełniona jest węglowodanowymi dodatkami, które są źródłem cukru, a ten również wpływa na zwiększenie zawartości tłuszczu w organizmie. Warto więc sprawdzać dokładnie etykiety i nie dać się nabrać na chwyty marketingowe;


– stresu – dużą rolę w powstawaniu otyłości brzusznej odgrywa również stres. Niestety sprzyja on również podjadaniu głównie niezdrowych, tuczących przekąsek;


– zbyt krótkiego snu – niestety w obecnych czasach ludzie żyją w pędzie. Nie mają czasu usiąść, odpocząć, wyspać się. Zaleca się, aby osoby dorosłe poświęcały na sen około 7–9 h na dobę. W przypadku jeśli nie dostarczamy naszemu organizmowi wystarczającej ilości snu, poziom kortyzolu spada, przez co w ciągu dnia jesteśmy bardziej podatni na podjadanie, głównie słodkich, słonych i tłustych przekąsek. Prowadzi to oczywiście do gromadzenia się zapasu tłuszczu, głównie w okolicach brzucha, przez co jesteśmy narażeni na wystąpienie otyłości trzewnej.

 

3. Otyłość brzuszna – możliwe powikłania
Nieleczona otyłość brzuszna może prowadzić do występowania wielu schorzeń, między innymi:
– hiperlipidemii,
– zawału serca,
– choroby wieńcowej,
– miażdżycy,
– udaru mózgu,
– cukrzycy,
– nadciśnienia tętniczego,
– choroby zwyrodnieniowej stawów.

 

4. Jak leczyć otyłość brzuszną?
Oczywiście aby wyleczyć otyłość brzuszną, możliwe jest wybranie drogi na skróty. Można przyjmować odpowiednie leki zmniejszające łaknienie, zwiększające przemianę materii lub po prostu poddać się operacji zmniejszenia żołądka lub usunięcia tłuszczu z okolic brzucha. Istnieje również zdrowsza, jednak bez wątpienia trudniejsza metoda leczenia. Polega ona na zmianie stylu życia oraz wprowadzeniu zdrowych nawyków żywieniowych. Bez wątpienia istotnym elementem jest tutaj zminimalizowanie narażenia na czynniki ryzyka wystąpienia otyłości brzusznej.

 

Zmiany należy wprowadzić stopniowo oraz trzeba nauczyć się z nimi żyć. Podstawę stanowi odpoczynek. Aby nasz organizm mógł prawidłowo funkcjonować, konieczne jest, aby był wypoczęty. W tym celu zaleca się 7–8 h snu/dobę. Do minimum należy również ograniczyć czynniki stresowe. W stanach zdenerwowania wystarczy głęboko odetchnąć, usiąść lub wyjść na krótki spacer.

 

Następnym krokiem do lepszego samopoczucia i poprawy stanu zdrowia jest zerwanie ze złymi nawykami, takimi jak palenie tytoniu, spożywanie alkoholu czy nadmierne picie kawy. Kolejnym krokiem jest zwiększenie aktywności fizycznej w ciągu dnia. Można zapisać się na lekcje tańca, tenisa, siłownię lub po prostu kilka razy w tygodniu wyjść na spacer, łyżwy, przejażdżkę rowerową. Warto, aby sport stał się naszym hobby, a nie był tylko przykrym obowiązkiem. Ostatnim a zarazem najważniejszym elementem leczenia otyłości brzusznej jest odpowiednia i prawidłowo zbilansowana dieta. Została ona szczegółowo opisana w punkcie 5.

 

5. Dieta a otyłość brzuszna
Podstawą do osiągnięcia zadowalających wyników jest wypisanie swoich celów. Warto zastanowić się, co chcielibyśmy osiągnąć dzięki stosowanej diecie. Stawiajmy sobie krótkoterminowe cele, np. schudnąć 2 kg w 2 tygodnie. Następnie należy zaplanować swój całodzienny jadłospis. Jeśli nie czujemy się komfortowo w temacie układania diet, warto udać się do specjalisty, którym jest dietetyk. Dokona on szczegółowej analizy składu ciała oraz rozpisze dietę, która powinna przynieść zadowalające efekty.

 

Jeśli jednak chcemy wprowadzić tylko kilka modyfikacji do naszej diety, warto skorzystać z kilku podstawowych rad:
– zamiast słodkich napojów gazowanych lepszym wyjściem będzie picie wody mineralnej z dodatkiem soku z cytryny, mięty oraz świeżych sezonowych owoców;


– zamiast produktów pszennych warto wybierać pełnoziarniste mąki, makarony, brązowy ryż oraz grube kasze;


– tłuszcze zwierzęce typu smalec czy masło warto zastąpić zdrowymi olejami roślinnymi stosowanymi na zimno, np. oliwą z oliwek, olejem lnianym;


– do diety warto także wprowadzić orzechy w umiarkowanych ilościach;


– bezwzględnie należy wykluczyć z diety wszystkie produkty typu fast food: hamburgery, pizze, frytki, kebaby, zapiekanki;


– zamiast tłustego czerwonego mięsa warto wybierać chudy drób, jaja oraz chude ryby, raz w tygodniu można jednak sięgnąć po tłuste ryby morskie;


– szczególnie istotna jest również zawartość warzyw oraz owoców w diecie. Warto, aby było ich jak najwięcej – minimum 3 porcje warzyw w ciągu dnia oraz 2 porcje owoców. Warto wybierać te świeże, sezonowe oraz jak najmniej przetworzone;


– istotne jest również ograniczenie spożywania soli oraz gotowych mieszanek przypraw typu vegeta czy kucharek. Niestety zawierają one duże ilości cukru, glutaminianu sodu oraz soli. Dania warto doprawiać świeżymi ziołami oraz suszonymi warzywami. Dzięki temu przygotowane przez nas potrawy będą bardzo aromatyczne oraz zdrowsze;


– w leczeniu otyłości brzusznej zalecane jest również unikanie smażenia potraw, szczególnie na głębokim tłuszczu. W zamian można stosować grillowanie, gotowanie czy pieczenie.

 

 

Bibliografia
Suchocka Z., Otyłość – przyczyny i leczenie, „Biuletyn Wydziału Farmaceutycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego” 2013, 1, 1–10.
Buksińska-Lisik M., Lisik W., Zaleska T., Otyłość – choroba interdyscyplinarna, „Przewodnik Lekarza” 2006, 1(9), 72–77.
Chrostowska M., Otyłość brzuszna jako czynnik ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych nadciśnienia tętniczego, Gdańsk 2012.
Roik J., Choroby cywilizacyjne, Gliwice 2008.