Grypa jelitowa jest bardzo zaraźliwym wirusowym zakażeniem przewodu pokarmowego, które w większości przypadków nie wymaga specjalnej interwencji medycznej i ustępuje po kilku dniach. Najczęstsze objawy grypy jelitowej to wodnista biegunka, wymioty, ból brzucha i mięśni. Szczególną ostrożność powinno się zachować przy grypie jelitowej u małych dzieci i osób starszych. Ponieważ obniżona odporność może powodować u nich bardziej zaostrzony przebieg zakażenia, może dojść do poważnego odwodnienia organizmu.

 

SPIS TREŚCI:
1. Co to jest grypa jelitowa?
2. Grypa jelitowa – przyczyny
3. Grypa jelitowa – objawy
4. Grypa jelitowa u dzieci
5. Grypa jelitowa – zapobieganie i leczenie
6. Grypa jelitowa – dieta

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Co to jest grypa jelitowa?
Grypa jelitowa jest to wirusowe zapalenie żołądka i jelit wywołane przez różne grupy wirusów. Jest ona również nazywana grypą żołądkową lub „jelitówką”. Nazwa grypa związana jest z objawami, które przypominają grypę, jednak w rzeczywistości to schorzenie nie jest powodowane przez wirusa grypy.


Choroba jest wysoce zakaźna i do zakażenia dochodzi poprzez bliski kontakt z osobą chorą i jej wydzielinami lub w wyniku spożycia zanieczyszczonej wody i/lub jedzenia. Z uwagi na to grypa jelitowa łatwo rozprzestrzenia się w dużych skupiskach ludzi, w szkołach, ośrodkach wypoczynkowych, szpitalach.


2. Grypa jelitowa – przyczyny
Przyczyną grypy jelitowej jest zakażenie wirusami z grupy rotawirusów, norowirusów, adenowirusów lub astrowirusów. Rotawirusy są najczęstszą przyczyną biegunek wirusowych u niemowląt i małych dzieci, szczyt zachorowania następuje pomiędzy 3 a 15 miesiącem życia. Rotawirusy są także drugą najczęstszą przyczyną biegunek wirusowych u dorosłych. Niemal każde dziecko do 5 roku życia doświadcza zakażenia rotawirusami. W regionach o chłodnym klimacie występują w okresie jesienno-zimowym, natomiast w regionach o cieplejszym klimacie przez cały rok. Okres inkubacji wynosi od 1 do 3 dni. Zakażenia norowirusami, np. wirusem Norwalk, dotykają tak samo często dzieci, jak i dorosłych. Odpowiadają za około 60% biegunek wirusowych i są odpowiedzialne za tzw. biegunki podróżnych. Spokrewniona z norowirusami grupa wirusów – sapowirusy odpowiada za 2,2 do 12,7% przypadków biegunek wirusowych.

 

Przyczyną grypy jelitowej mogą być również wirusy z grupy adenowirusów, które odpowiadają za 1,5 do 5,4% przypadków biegunek u dzieci powyżej 2 roku życia. Z pięćdziesięciu siedmiu typów adenowirusów tylko dwa typy – 40 i 41 są przyczyną biegunek u ludzi. Okres inkubacji jest dłuższy niż w zakażeniu rotawirusami i wynosi od 8 do 10 dni.

 

3. Grypa jelitowa – objawy
Bez względu na to, jaki wirus z wyżej wymienionych grup nas zarazi, objawy grypy jelitowej są podobne i obejmują:
– wodniste biegunki,
– nudności i wymioty,
– ból brzucha i wzdęcia,
– utratę łaknienia,
– utratę masy ciała,
– bóle mięśni i stawów,
– ból głowy,
– gorączkę (nawet do 40°C),
– dreszcze,
– poty.

 

Konsekwencją grypy jelitowej może być odwodnienie. Objawy odwodnienia u dorosłych to:
– pragnienie,
– rzadkie oddawanie moczu,
– ciemne zabarwienie moczu,
– sucha skóra,
– zawroty głowy lub utrata przytomności.

 

Biegunki wirusowe różnią się od biegunek wywołanych przez bakterie. Są one wodniste oraz bez domieszek krwi i śluzu. Ponadto występują wymioty, które są rzadkie przy zakażeniach o etiologii bakteryjnej. Mimo to potwierdzenie przyczyny biegunki może odbyć się tylko za pomocą badań laboratoryjnych. Powinny być różnicowane z przyczynami zakażenia salmonellą, Clostridium difficile, pałeczką okrężnicy (E. coli) lub inwazjami pasożytniczymi, np. lambliozą (Giardia lamblia).


4. Grypa jelitowa u dzieci
Jak już zostało wspomniane, najczęściej grypę jelitową u dzieci wywołują wirusy z grupy rotawirusów. U niemowląt i małych dzieci zakażenia takie mogą być bardzo niebezpieczne i prowadzić nawet do śmierci dziecka. Dlatego u małych dzieci powinno się zwrócić szczególną uwagę na niepokojące objawy takie jak:
– częste wymioty (kilkukrotnie w ciągu dnia),
– nieoddawanie moczu przez kilka godzin,
– krew w stolcu,
– zapadnięte ciemiączko,
– suche usta i wystąpienie płaczu bez łez,
– senność i brak reakcji na bodźce zewnętrzne.

 

Powyższe objawy mogą świadczyć o silnym odwodnieniu dziecka i wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej.

 

5. Grypa jelitowa – zapobieganie i leczenie

W leczeniu grypy jelitowej nie stosuje się specyficznych metod leczenia, ponieważ antybiotyki nie działają na wirusy, tylko na bakterie. Zalecenia obejmują pozostanie w domu i odpowiednie nawodnienie organizmu. Chorym na biegunki wirusowe można podawać preparaty probiotyczne zawierające m.in. bakterie Lactobacillus GG i drożdże Saccharomyces boulardii. Dorosłym można podawać leki hamujące motorykę jelit, np. loperamid. Grypa jelitowa, jeśli nie występują komplikacje, trwa od 1 do 10 dni.

 

W ciężkich przypadkach, aby potwierdzić przyczynę biegunki, lekarz wykonuje specjalistyczne badania laboratoryjne w kierunku wykrycia patogenów wywołujących zakażenia przewodu pokarmowego. W tym przypadku próbkę kału do badania należy pobrać jak najwcześniej po wystąpieniu objawów.

 

Metodą zapobiegającą wystąpieniu grypy jelitowej jest częste mycie rąk oraz unikanie dużych skupisk ludzi. Bardzo ważne jest, aby osoby z objawami grypy jelitowej pozostały w domu. Dodatkowo od 2006 roku dostępna jest dla niemowląt szczepionka rotawirusowa.

 

Osoby szczególnie narażone na grypę jelitową to:
– małe dzieci z uwagi na niedojrzałość układu odpornościowego i narażenie na duże skupiska ludzi (w żłobku, przedszkolu, szkole);
– osoby w podeszłym wieku, ponieważ wydajność układu odpornościowego z wiekiem spada;
– osoby z niedoborami odporności, m.in. z AIDS, po chemioterapii i radioterapii;
– osoby pracujące w dużych skupiskach ludzi, np. sprzedawcy, pielęgniarki, lekarze, recepcjonistki;
– osoby często podróżujące do krajów o ciepłym klimacie.


6. Grypa jelitowa – dieta
W większości przypadków grypa jelitowa jest chorobą, którą po prostu trzeba przeczekać. Nie wymaga stosowania środków farmakologicznych. Odpowiednia dieta może pomóc w łagodzeniu objawów, ograniczyć negatywne skutki zakażenia i przyspieszyć regenerację błony śluzowej jelit. Szczególny nacisk należy kłaść na odpowiednie nawodnienie organizmu.

 

W trakcie zakażenia zaleca się:
– picie dużej ilości płynów pomiędzy posiłkami, najlepiej z elektrolitami, aby zapobiec odwodnieniu organizmu (mogą to być gotowe roztwory nawadniające);
– ssanie kostki lodu, jeśli chory ma problemy z przyjmowaniem płynów;
– unikanie spożywania soków owocowych i warzywnych, ponieważ mogą one nasilać biegunkę.

 

Obecnie nie zaleca się wstrzymywania od spożywania posiłków, ponieważ organizm do regeneracji potrzebuje składników odżywczych, a głodzenie nie jest w tym wypadku korzystne. Powinno się spożywać 4–6 niewielkich lekkostrawnych posiłków, tj. niesmażonych, o niskiej zawartości tłuszczów, bez drażniących przypraw. Należy unikać napojów z kofeiną i na bazie alkoholu.

 

 

Bibliografia
Oude Munnink B.B., van der Hoek L., Viruses Causing Gastroenteritis: The Known, The New and Those Beyond, „Viruses” 2016, 8(2), 42.
Sidoti F. et al., Diagnosis of viral gastroenteritis: limits and potential of currently available procedures, „The Journal of Infection in Developing Countries” 2015, 9(6), 551–561.
The National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, Viral Gastroenteritis. What is viral gastroenteritis?, https niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/viral-gastroenteritis (20.02.2018).