Jajka, wołowina, twaróg, czy soja? Który z tych produktów jest lepszym źródłem białka? Odpowiedź jest prosta i brzmi: to zależy.


To zależy od tego, czy szukasz białka, które będzie najlepiej absorbowalne, czy może takiego, które najbardziej odwzorowuje strukturę aminokwasów

w ludzkim organizmie. A może zależy ci na tym, żeby profil aminokwasowy był zrównoważony i nie było ewidentnych braków żadnego z aminokwasów? Możliwości jest wiele, tak samo jak wiele jest metod pomiaru jakości produktów białkowych. W tym artykule poznasz najpopularniejsze metody, nauczysz się je wykorzystywać i zobaczysz, jak plasują się w nich wybrane produkty.


Warto zauważyć, że te metody oceny jakości białka zostały opracowane

z myślą o osobach głodujących, które mają bardzo ograniczony dostęp do źródeł białka i wybór odpowiednich produktów ma dla nich nieporównywalnie większe znaczenie niż dla kogoś, kto żyje w kraju zurbanizowanym, ma dostęp do dużych ilości jedzenia i przede wszystkim spożywa nadnaturalne ilości białka w diecie. Mimo tego niektórzy sportowcy kierują się tymi metodami przy wyborze produktów spożywczych.

 

SPIS TREŚCI:

1. Współczynnik wydajności wzrostowej białka (PER)

2. Wartość biologiczna białka (BV)

3. Wykorzystanie białka netto (NPU)

4. Skorygowany wskaźnik strawności aminokwasów białek (PDCAAS)

Za rok będziesz żałował, że nie zacząłeś dzisiaj!
Zobacz metamorfozy naszych użytkowników:

Zobacz więcej!

 

 

1. Współczynnik wydajności wzrostowej białka (PER)

Protein efficiency ratio (PER) przedstawia stosunek wzrostu masy ciała przy spożyciu danego rodzaju białka w gramach. Ta metoda oceny jakości białka jest wykorzystywana przez producentów pożywienia dla niemowląt. W celu wyliczenia tego wskaźnika młode zwierzęta, przeważnie szczury, umieszcza się na diecie, w której 10% energii pochodzi z badanego źródła białka. Masa ciała jest mierzona przez dany czas, a następnie porównywana ze spożywaną ilością białka. Oprócz młodych dzieci ten wskaźnik nie ma dużego zastosowania w żywieniu człowieka.


PER = Wzrost masy ciała (gramy) / Ilość białka z badanego produkty (gramy)

 

Współczynnik wydajności wzrostowej białka
Wołowina2,7
Jaja3,1
Ryba2,7
Mleko2,5
Białko sojowe2

 

Nie masz czasu? Nasi eksperci ułożą dla Ciebie plan. Kliknij tutaj!
Plany dietetyczne i treningowe
Plany dietetyczne i treningowe

2. Wartość biologiczna białka (BV)

Biological value (BV) jest jedną z najpowszechniejszych metod służących do oceny jakości białka. Mówi ona, ile białko, a konkretnie azotu, który jest absorbowany do krwiobiegu, jest tak naprawdę zachowane w organizmie – na przykład trafia na stałe do mięśni. Mierzona i porównywana jest więc ilość azotu, jaka jest absorbowana oraz ilość azotu, która zostaje zachowana

w organizmie.


Współczynnik ten oblicza się przeważnie u zwierząt, chociaż czasami wykazuje się go także u ludzi. Pomiar polega na karmieniu obiektów badawczych dietą o zerowym udziale białka, przez 7 do 10 dni, a następnie do diety wprowadza się badane źródła białka i sprawdza ilość wydalanego azotu.


BV = azot zachowany / azot zaabsorbowany * 100

 

Wartość biologiczna białka
Białko serwatkowe104
Jaja100
Mleko91
Wołowina80
Białko sojowe74

 

3. Wykorzystanie białka netto (NPU)

Net protein utilization (NPU) jest bardzo podobne do poprzedniego wskaźnika. Podczas gdy BV porównuje ilość zachowanego azotu do azotu zaabsorbowanego, NPU porównuje ilość zachowanego azotu do całkowitej ilości spożytego białka. W pewnym sensie jest bardziej użyteczny, ponieważ BV może dawać wybranemu produktowi wysoką notę tylko dlatego, że niewielka ilość białka jest z niego absorbowana. NPU ocenia, ile białka zachowało się z tego, co spożyliśmy.


NPU = azot zachowany / azot spożyty * 100

 

Wykorzystanie białka netto
Jaja94
Białko serwatkowe92
Mleko82
Ryba80
Wołowina73
Białko sojowe61

 

4. Skorygowany wskaźnik strawności aminokwasów białek (PDCAAS)

Najnowsza i obecnie najczęściej używana metoda oceny jakości białka. Polega na porównaniu ilości ograniczającego aminokwasu w badanym białku względem ilości tego samego aminokwasu w białku referencyjnym, którym jest przeważnie jajko lub mleko. Otrzymana wartość jest następnie mnożona przez absorbowalność sprawdzanego białka.


Chociaż jest to chyba najlepsza metoda oceny jakości białka, to ma ona swoje mankamenty. Pierwszym jest fakt, że najwyższy możliwy wynik to 1,0. Żaden produkt nie może osiągnąć wyższego wyniku, niezależnie od jego realnej jakości. Wartości, które przekraczają 1,0, są zaokrąglone w dół – dlatego nie wiadomo, co dzieje się ponad tym pułapem. Jedynie niektóre źródła podają wartości niezaokrąglone w dół.


Dodatkowo prawidłowość miernika PDCAAS jest zależna od założenia, że wybrane białko referencyjne rzeczywiście posiada kompozycję optymalną dla ludzkiego organizmu, czego tak naprawdę nie możemy być pewni.


PDCAAS = Ilość (mg) ograniczającego aminokwasu w 1 g badanego białka / ilość (mg) ograniczającego aminokwasu w 1 g białka referencyjnego * absorbowalność

 

Skorygowany wskaźnik strawności aminokwasów białek
Mleko1,0
Jaja1,0
Białko sojowe1,0
Białko serwatkowe1,0

Ryba

0,96
Wołowina0,92
Soja0,91

REKLAMA
Rewolucja w spalaniu tłuszczu! Zobacz najskuteczniejsze spalacze
9,4
Trizer
137
Zobacz więcej Dieta GRATIS!
TRIZER To przede wszystkim zestaw! Producent zapewnia 30 dniową dietę oraz pełną opiekę dietetyków do każdego zakupionego Trizera!