Dynia oprócz walorów smakowych dostarcza nam także wiele cennych składników. Jej pestki to jedno z najlepszych źródeł cynku. W których zakątkach świata dynia jest najbardziej popularna oraz co może mieć wspólnego z prostatą? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź w poniższym artykule.

 

SPIS TREŚCI:
1. Dynia – historia
2. Dynia – wartości odżywcze
3. Dynia – odmiany
4. Pestki dyni – wartości odżywcze
5. Pestki dyni – środek na przerost prostaty
6. Dynia, pestki dyni – jak przechowywać

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc

 

 

1. Dynia – historia
Dynia należy do roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych. Nazwa dynia pochodzi od greckiego słowa pepon, co znaczy duży melon. Uprawiana jest niemal na wszystkich kontynentach, ale samozwańczo za dyniowe serce świata uznaje się Morton w stanie Illinois. W 1978 roku gubernator stanu ogłosił Morton dyniową stolicą świata. To właśnie tam od lat sześćdziesiątych ubiegłego stulecia odbywa się corocznie Morton Pumpkin Festival. Trwa cztery dni i za każdym razem przedsięwzięciu towarzyszy wybrany temat przewodni.

 

Zainteresowanie dynią nie jest niczym nowym. Już kilka tysięcy lat wstecz stanowiła jeden z głównych elementów diety rdzennych Amerykanów. Odnalezione na terenie dzisiejszego Meksyku pestki dyni datuje się na 7000 rok przed naszą erą. Dynia wykorzystywana była nie tylko jako produkt spożywczy. Z wysuszonych spłaszczonych kawałków Amerykanie produkowali maty. Pestki dyni stanowiły zarówno przysmak, jak i lekarstwo. Dynia miała także znaczenie symboliczne. Nie wiedzieć czemu młode małżeństwa wystrzegały się wkraczania na teren uprawy dyni przed pojawieniem się na świecie pierwszego potomka.


2. Dynia – wartości odżywcze
Wartość odżywcza 100 g dyni:
– energia: 26 kcal,
– białko: 1 g,
– tłuszcze: 0,1 g,
– węglowodany: 6,5 g,
– błonnik:0,5 g,
– wapń: 21 mg,
– żelazo: 0,8 mg,
– magnez: 12 mg,
– potas: 340 mg,
– witamina A: 8513 IU.


Dynia nie traci swoich cennych wartości w procesie obróbki termicznej. To niesłychanie istotne, biorąc pod uwagę, jak wysoka dawkę karotenoidów dostarcza nam już stugramowy kawałek. Każda dynia jest produktem niskokalorycznym i odżywczym, jednak dynia dyni nierówna.


3. Dynia – odmiany
Obecnie możemy cieszyć się dostępem do całej gamy wszelkich odmian tego warzywa. W okresie jesiennym na półkach sklepowych znajdziemy dynię polską, japońską (Hokkaido), Lunga di Napoli, muszkatołową, piżmową. Dynia Hokkaido polecana jest wszystkim praktycznym gospodyniom domowym, które cenią sobie dania szybkie i niezbyt pracochłonne. Tę odmianę można bowiem zjadać ze skórką, która mięknie w wysokiej temperaturze. Nadaje się do wszelkich potraw, które zwyczajowo przyrządza się z dyni – zup, ciast, sałatek. Lung di Napoli pochodzącą z Włoch można zjadać nawet na surowo.

 

Łatwo odróżnić ją od innych odmian, ponieważ jest zielona i bardziej przypomina cukinię aniżeli dynię. Muszkatołowa również może być zjadana na surowo, posiada ciemnozieloną skórkę. W przeciwieństwie do Lung di Napoli nie ma podłużnego kształtu, lecz tradycyjny okrągły. W smaku jest nieco słodka. Najciekawsza pod względem estetycznym jest jednak dynia piżmowa przybierająca formę gruszki. Jej skórka jest blada. Nie zawiera zbyt wielu pestek. Podobnie jak pozostałe doskonale sprawdzi się we wszystkich przepisach z dynią w roli głównej. Każda z odmian oferuje niepowtarzalne nuty smakowe. Najlepiej wypróbować wszystkie i wybrać ulubioną.


4. Pestki dyni – wartości odżywcze
Wartość odżywcza 100 g pestek dyni:
– energia: 446 kcal,
– białko: 18,55 g,
– tłuszcze: 19,4 g,
– węglowodany: 53,75 g,
– błonnik: 18,4 g,
– wapń: 55 mg,
– żelazo: 3,31 mg,
– magnez: 262 mg,
– potas: 919 mg,
– cynk: 10,3 mg.


Warto zwrócić uwagę na niezwykle wysoką zawartość cynku w pestkach dyni. Zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest szczególnie wysokie w okresie dojrzewania. Wzrasta także w okresie ciąży i laktacji. Średnie dzienne zapotrzebowanie dla osoby dorosłej wynosi 9 mg. 50 g pestek zaspokaja połowę tej ilości! Szczególnie dla mężczyzn ważne jest zapewnienie odpowiedniej podaży cynku. Jego niedobory mogą skutkować zmniejszonym libido oraz obniżoną jakością nasienia. Cynk to istotny składnik wielu enzymów, w tym tak zwanych palców cynkowych, których nieprawidłowe funkcjonowanie lub niedobór mogą skutkować azoospermią (brakiem plemników w ejakulacie). Poziom cynku często jest obniżony u mężczyzn z niskim stężeniem testosteronu. Odpowiednio dobrana suplementacja może wspomóc w tym wypadku także gospodarkę hormonalną. Im więc jest wyższa aktywność seksualna mężczyzny, tym więcej cynku potrzebuje.

 

Pestki dyni jako naturalny suplement sprawdzą się w tym wypadku doskonale. Dostarczają przy okazji innych niezwykle istotnych elementów, jak na przykład potas. Potas to kluczowy pierwiastek wspomagający pracę serca, który korzystnie oddziałuje na ciśnienie tętnicze. Niedobór może zwiększać ryzyko nadciśnienia oraz kamicy nerkowej. Z racji tego, że jest usuwany z organizmu przez nerki, jego spożycie powinno być kontrolowane przez osoby chorujące na przewlekłą chorobę nerek. Pestki dyni oprócz bogactwa minerałów dostarczają sporej ilości cennego oleju (30–40%) bogatego w nienasycone kwasy tłuszczowe oraz witaminę E .

 

5. Pestki dyni – środek na przerost prostaty
Prostata, czyli gruczoł krokowy, to element męskiego układu rozrodczego. Wraz z przekroczeniem 40. roku życia zaczyna powiększać swoje rozmiary i wśród 80% mężczyzn po 80. roku życia obserwuje się objawy będące konsekwencją tego zjawiska. Należą do nich na przykład problemy z oddawaniem moczu czy dysfunkcje seksualne. Pojawiły się liczne badania wskazujące na korzystny efekt pestek dyni lub ich ekstraktu na niwelowanie powyższych objawów, w tym także nokturii (potrzeba oddawania moczu w nocy).

 

Uważa się, że tak korzystne oddziaływanie pestek dyni związane jest z zawartością kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego i alfa-tokoferolu o właściwościach przeciwzapalnych. Ponadto zawierają także aminokwasy – argininę i glutaminę, które pośrednio mogą regulować funkcje pęcherza poprzez tworzenie neurotransmiterów oddziałujących w układzie nerwowym. We Włoszech w prawie w 50% przypadków łagodnego przerostu gruczołu krokowego znajdują zastosowanie preparaty roślinne. Nie zaszkodzi wypróbować pestki dyni w przypadku nieznacznych dolegliwości związanych z przerostem prostaty. Szczególnie, że w badaniach nie zaobserwowano występowania skutków ubocznych.


6. Dynia, pestki dyni – jak przechowywać
Dynia właściwie przechowywana może zachować przydatność nawet do 2 miesięcy. Należy zapewnić jej odpowiednie warunki – pozostawić w chłodnym miejscu (ok. 15°C) o średniej wilgotności. Dynię z powodzeniem można także mrozić. Wystarczy pokroić ją w kostkę, przełożyć do woreczków do mrożenia z zapisana datą. W takiej formie można przechowywać ją do roku.


Pestki dyni zachowują trwałość nawet do 5 lat. Aby nadać im jeszcze lepszy smak, przed włożeniem do słoika można je doprawić i podpiec. 2 filiżanki oczyszczonych pestek dyni należy rozłożyć na papierze do pieczenia, polać łyżką stopionego masła lub oliwy i posypać solą według uznania. Następnie włożyć do piekarnika i suszyć w temperaturze ok. 100°C, co jakiś czas mieszając, aby zapobiec przywarciu pestek do papieru.


Dynia i jej pestki to niewątpliwie zdrowy rarytas. Warto pamiętać o pestkach dyni na co dzień. Świetnie sprawdzą się w sałatkach, koktajlach czy jako samodzielna przekąska. Smacznego!

 

 

Bibliografia
Damiano R. et al., The role of Cucurbita pepo in the management of patients affected by lower urinary tract symptoms due to benign prostatic hyperplasia: A narrative review, „Archivio Italiano di Urologia e Andrologia” 2016, 88(2), 136–143.
Zdrojewicz Z., Błaszczyk A., Wróblewska M., Dynia – zdrowa, ale zapomniana, „Medycyna rodzinna” 2016, 2, 70–74.
Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, red. Jarosz M., Warszawa 2012.
Pumpkin, raw, USDA National Nutrient Database for Standard Reference, https://ndb.nal.usda.gov (06.02.2018).
Seeds, pumpkin and squash seeds, whole, roasted, without salt, USDA National Nutrient Database for Standard Reference, https://ndb.nal.usda.gov (06.02.2018).
Strona internetowa mortonpumpkinfestival.org (06.02.2018).
Stuart, M.E., All About Pumpkins, The University of Arizona. Cooperative extention, Tucson 2004.
Dynia – królowa jesieni. Rodzaje i odmiany dyni, lokalnyrolnik.pl/blog/dynia-krolowa-jesieni-rodzaje-i-odmiany-dyni/ (06.02.2018).