Nietolerancja produktów mlecznych stanowi problem globalny. Szacuje się, że w Polsce kwestia ta dotyczy 37% społeczeństwa. Przyczyną powstania nietolerancji jest niedobór enzymu laktazy służącego do rozkładu cukru mlecznego laktozy. Niestrawiony cukier pozostaje w jelicie, co stanowi najczęstszą przyczynę dyskomfortu żołądkowo-jelitowego po spożyciu produktów mlecznych. Poniższy artykuł nakreśla problem nietolerancji oraz pokazuje, jak radzić sobie w przypadku wykluczenia mleka i produktów mlecznych.

 

SPIS TREŚCI:

1. Przyczyny nietolerancji laktozy

2. Jakie są objawy nietolerancji?

3. Czy mam nietolerancję?

4. Źródła laktozy w diecie

5. Sposób żywienia – praktyczne rady

6. Dieta eliminacyjna w nietolerancji laktozy

7. Wpływ witaminy D na wapń

Za rok będziesz żałował, że nie zacząłeś dzisiaj!
Zobacz metamorfozy naszych użytkowników:

Zobacz więcej!

 

 

1. Przyczyny nietolerancji laktozy
Kluczem do zrozumienia nietolerancji laktozy jest znajomość etiologii schorzenia. Wyróżnia się całkowity niedobór laktazy, wtórny deficyt enzymu lub hipolaktazję typu dorosłego. Alaktazja, wrodzony niedobór laktazy, to całkowity barak enzymu, schorzenie o podłożu genetycznym. Objawy

z przewodu pokarmowego pojawiają się po spożyciu najmniejszych ilościach laktozy.


Wtórny niedobór laktazy towarzyszy chorobom przewlekłym i wnika

z uszkodzenia kosmków jelitowych. Następuje w przebiegu ostrych zakażeń żołądkowo-jelitowych (np. rotawirusa), alergii pokarmowej, celiakii, stosowania leków, alkoholu lub w przebiegu niedożywienia. Nietolerancja ma charakter odwracalny, przemija wraz z regeneracją śluzówki jelita.


Ostatnim rodzajem jest hipolaktazja typu dorosłego, czyli niedobór laktazy wynikający ze stopniowego zmniejszania ilość laktazy wraz z wiekiem. Aktywność laktazy w wieku dorosłym wynosi około 10% ilości oznaczonej

w czasie niemowlęcym.

Nie masz czasu? Nasi eksperci ułożą dla Ciebie plan. Kliknij tutaj!
Plany dietetyczne i treningowe
Plany dietetyczne i treningowe


2. Jakie są objawy nietolerancji?
Niestrawiony cukier pozostaje wykorzystany przez bakterie występujące

w przewodzie pokarmowym. W procesie fermentacji laktozy powstają gazy, takie jak: wodór, dwutlenek węgla, metan a także krótkołańcuchowe kwasy organiczne, min. kwas mlekowy, octowy, propionowy, masłowy. Produkty rozkładu wywołują wzdęcia, przelewania, kolki oraz działają drażniąco na przewód pokarmowy, wywołując biegunkę. Przedłużony stan może prowadzić do odwodnienia oraz niedożywienia organizmu.


3. Czy mam nietolerancję?
Diagnostyka nietolerancji bazuje na wywiadzie lekarskim, obrazie klinicznym oraz bezpośrednim lub pośrednim badaniu diagnostycznym. Najpopularniejszym badaniem jest wodorowy test oddechowy. Polega na podaniu określonej dawki laktozy, a następnie monitorowaniu stężenia wodoru w wydychanym powietrzu. Inne badania to: pH stolca, badanie aktywności laktazy w bioptacie błony śluzowej jelita cienkiego.


4. Źródła laktozy w diecie
Laktoza jest cukrem mlecznym, pojawia się w mleku i produktach mlecznych. Przez wielu producentów dodawana jest do pieczywa, margaryn, zupek instant, przetworów mięsnych. Ukrytym źródłem laktozy są również niektóre leki.


5. Sposób żywienia – praktyczne rady
Sposób żywienia w nietolerancji laktozy uzależniony jest od stopnia reakcji organizmu na produkty mleczne. Polega na ograniczeniu spożywania laktozy lub przyjmowania jej w niewielkiej ilości przy równoczesnym dostarczeniu enzymu pod postacią tabletek bądź całkowitym wykluczeniu produktów zawierających laktozę. Osoby ze zmniejszoną wrażliwością na laktozę mogą spożywać mleko w małych ilościach, w określonych odstępach czasowych. Spożycie jednorazowej dawki produktu zawierającego od 5-10 g laktozy, np. 100-200 ml jogurtu nie powinno przyczyniać się do rozwoju uczucia dyskomfortu. Chorzy mogą spożywać produkty mleczne zawierające żywe kultury bakterii, np. jogurty, kefiry. Bakterie produkują laktazę – enzym po części rozkłada laktozę w przewodzie pokarmowym. Dobrym wyborem są sery twarde dojrzewające, tj. parmezan, cheddar, które zawierają małe ilości laktozy. Dodatkowo na rynku dostępne są produkty o obniżonej zawartości laktozy, np. mleko bezlaktozowe, sery bezlaktozowe – warto rozważyć je

w codziennym jadłospisie.


6. Dieta eliminacyjna w nietolerancji laktozy
Osoby o wysokim stopniu wrażliwości wymagają wykluczenia mleka, produktów mlecznych i „ukrytych źródeł laktozy”. Nawet najmniejsze dawki mogą wywołać dyskomfort oraz dolegliwości przewodu pokarmowego.

W wyniku wprowadzenia ograniczeń, chorzy narażeni są na ryzyko powstania niedoborów pewnych składników odżywczych, takich jak: wapń, witaminy B1 i B12. Ustalając plan żywieniowy, należy wprowadzić produkty, które zapewnią dostarczenie składników deficytowych.


Źródłem wapnia w diecie są min: mleko sojowe fortyfikowane wapniem, mleko kokosowe, tofu, ryby, szprotki, fasola, nasiona, kapusta włoska, jarmuż, figi, zarodki pszenne. Przyswajalność wapnia z wymienionych wyżej produktów jest niestety niższa niż z mleka i produktów mlecznych.


Źródłem witaminy B2 w diecie osób z nietolerancją jest: mleko sojowe, kasza gryczana, jaglana, płatki owsiane, rośliny strączkowe, brukselka, szpinak, kapusta włoska. Bogatym źródłem witaminy B12 jest: mięso, wątróbka, ryby, jaja.


7. Wpływ poziomu witaminy D na wapń
Niski status witaminy D może zaburzyć wchłanianie wapnia. Poza mlekiem znajdziemy ją w produktach spożywczych, takich jak jaja, ryby – przyjmowana jako produkt spożywczy jest jednak niewystarczająca. Aby uzyskać odpowiednią ilość witaminy, wymagana jest ekspozycja słoneczna. W naszej szerokości geograficznej ekspozycja słoneczna w okresie od maja do sierpnia trwająca od 10-15 minut, przy odsłoniętych przedramionach oraz dolnej części nóg (bez filtrów) jest wystarczająca. Osoby, które nie przebywają na słońcu, wymagają rocznej suplementacji lub dostarczenia witaminy D w okresie od września do końca kwietnia. W przypadku dzieci

i młodzieży (1-18 lat) w ilości: 600-1000 (IU)/ dziennie, dla dorosłych: 800-2000 IU/dziennie, dla sportowców: 1000-2 000 IU/ dziennie. Rozsądnym działaniem jest sprawdzanie witaminy D, poprzez wykonanie badania poziomu 25-hydroksy witaminy D w surowicy krwi.

 

 

Bibliografia

Pyne D., Probiotics supplementation for athletes, Clinical and physiological effects, "European Journal of Sport Science" 2015

Zatwarnicki P., Nietolerancja laktozy – przyczyny, objawy, diagnostyka, Piel. Zdr. Publ., 2014.

Rychlik U., Nietolerancja laktozy – współczesny stan wiedzy, "Journal of Laboratory Diagnostics" 2013.

Myszka M., Klinger M., Immunomodulacyjne działanie witaminy D, "Postepy Hig Med Dosw" 2014.

Cichocka A., Dieta dla osób dorosłych z nietolerancją laktozy, Medycyna Praktyczna.

 

REKLAMA
Rewolucja w spalaniu tłuszczu! Zobacz najskuteczniejsze spalacze
9,4
Trizer
137
Zobacz więcej Dieta GRATIS!
TRIZER To przede wszystkim zestaw! Producent zapewnia 30 dniową dietę oraz pełną opiekę dietetyków do każdego zakupionego Trizera!