Jaja to doskonałe źródło wartości odżywczych. Są źródłem cennych witamin, pełnowartościowego białka, składników mineralnych. Skład chemiczny jaja jest uzależniony od wielu czynników, m.in. sposobu karmienia niosek, czynników genetycznych czy wieku kur. Ma na to wpływ również leczenie medyczne.


Surowe jajo składa się w ponad 70% z wody. Wartość energetyczna jaja, którego waga wynosi około 50 g, to 70 kcal. Zawartość białka to około 6,2 g, tłuszczu 4,8 g, węglowodanów 0,3 g, a cholesterolu 212 mg.


SPIS TREŚCI:

1. Jaja – białko

2. Tłuszcze

3. Węglowodany

4. Składniki mineralne

5. Witaminy

6. Składniki bioaktywne

7. Alergie

8. Cholesterol

Indywidualne plany
dietetyczne i treningowe
-23 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -10 kg -11 kg już od 39,99 zł za miesiąc



1. Jaja – białko

Pełnowartościowe białko jaja kurzego zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne, czyli takie, których organizm człowieka nie jest w stanie sam wytworzyć, a które są niezbędne w prawidłowym żywieniu. Ich proporcje są tak odpowiednie dla człowieka, że przez wiele lat służyły jako wzorzec do porównania wartości biologicznej innych białek.


2. Tłuszcze

Tłuszcze wchodzące w skład jaja to: trójglicerydy, fosfolipidy, cholesterol

i wolne kwasy tłuszczowe. Zawartość tych pierwszych wynosi 60%, fosfolipidy stanowią ok. 30%, cholesterol w formie wolnej

i zestryfikowanej 6%, a kwasy tłuszczowe to ok. 1%.


3. Węglowodany

Jaja nie są dobrym źródłem węglowodanów, bo zawierają zaledwie 0,6 g tych związków w 100 g produktu.


4. Składniki mineralne

Jaja są źródłem takich pierwiastków, jak: cynk, fosfor, żelazo. Zawierają naturalny selen, który jest silnym antyutleniaczem, zapobiegającym rakowi prostaty. Jod zawarty w jajach wspomaga pracę tarczycy. W skorupie jaja znajdują się ogromne ilości wapnia, który jest dobrze przyswajalny przez organizm człowieka.


5. Witaminy

Żółtko jaja kurzego jest doskonałym źródłem witamin rozpuszczalnych

w tłuszczach, a więc: A, D, E, K. Witamina A występuje tutaj w dwóch postaciach – retinolu oraz prowitaminy, czyli beta-karotenu. Pierwsza

z tych postaci jest charakterystyczna dla produktów pochodzenia zwierzęcego, druga natomiast częściej spotykana jest w produktach roślinnych.


Witamina D nie występuje często w produktach spożywczych, natomiast jaja są jej dobrym źródłem. Wśród witamin rozpuszczalnych w wodzie i jedno-cześnie znajdujących się w jajach, wskazać należy głównie witaminy z grupy B, a wśród nich kwas foliowy, cholina oraz niacyna (która reguluje poziom cukru oraz cholesterolu we krwi). Na szczególną uwagę zasługuje obecność w jajach witaminy B12, która w żywności nie jest powszechna.


6. Składniki bioaktywne

Omawiając rolę jaj w żywieniu, nie sposób nie wspomnieć o składnikach wykazujących aktywność biologiczną, która przejawia się we wspomaganiu procesów obronnych organizmu.


Rolę taką stanowią białka jaja. Zawarty w nim lizozym, konalbumina, cystatyna, kwas sialowy działają przeciwwirusowo i antybakteryjnie. Chronią również treść jaja przed zepsuciem. Spożywane przez człowieka w postaci ugotowanych na miękko, mogą te funkcje wykazywać w jego organizmie.


Należy także wspomnieć o białku, które unieczynnia biotynę. Awidyna, bo

o niej mowa, niszcząc biotynę w surowym jaju, przyczynia się do rozwoju szkodliwych drobnoustrojów. Obróbka termiczna jaja niszczy te właściwości awidyny. Kolejne związki bioaktywne w jaju to związki karotenoidowe: beta-karoten, kryptoksantyna, luteina i zeaksantyna.


Luteina i zeaksantyna są odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku i zapobieganie degeneracji plamki żółtej. Spożywanie jednego jaja dziennie, znacząco zwiększa stężenie luteiny we krwi. Nie powoduje to negatywnego wpływu na poziom cholesterolu, za to zmniejsza ryzyko katarakty.


Cholina, kolejny składnik bioaktywny jaja, to witamina, która bierze udział

w budowie mózgu i układu nerwowego, a także ma wpływ na ich funkcjonowanie. Zmniejsza wchłanianie cholesterolu, obniża koncentrację homocysteiny w organizmie, przez co zmniejsza się ryzyko miażdżycy.


7. Alergie

Białko jaja jest silnym alergenem. Zwłaszcza u dzieci może wywoływać alergie pokarmowe. Najsilniejsze działanie alergizujące ma owomukoid, który nie traci tych właściwości nawet po ugotowaniu. Frakcja żółtkowa zawiera liwetynę, która również ma właściwości uczulające.


8. Cholesterol

Cholesterol stanowi 0,3% masy jajka. Jest niezbędnym i naturalnym składnikiem jaja jako komórki rozrodczej. Wątroba człowieka wytwarza dziennie 1–3 gramów cholesterolu, a jedno jajo zawiera ok. 180 mg tego związku. Podczas konsumpcji jaj, wątroba zmniejsza produkcję cholesterolu w organizmie, by utrzymać jego właściwy poziom.


Najnowsze badania dowodzą, że cholesterol w jajach ma niewielki wpływ na poziom cholesterolu we krwi. Wynika to z faktu, że poziom cholesterolu

w organizmie zależy od jego syntezy w wątrobie, a za to odpowiedzialne są geny. Osoby z wrodzoną skłonnością do nadprodukcji cholesterolu, muszą więc uważać na produkty z wysoką zawartością tego związku. Jaja są wartościowym produktem, który jako źródło cennych składników powinien często gościć na naszych talerzach.