Fitoestrogeny są ostatnio bardzo modnym tematem, będącym przedmiotem dyskusji badaczy, lekarzy i dietetyków. Czym więc jest ta grupa związków chemicznych tak szeroko komentowanych w świecie nauki, żywienia

i kosmetologii? Zachęcamy do lektury.

 

SPIS TREŚCI:
1. Czym są fitoestrogeny
2. Źródła fitoestrogenów w diecie
3. Korzystne aspekty spożywania fitoestrogenów
4. Fitoestrogeny w diecie mężczyzn
5. Podsumowanie


Wielki FINAŁ! "180 dni od Krzycha do Ronaldo" za nami!

Mistrz Świata w Freestyle-u vs Plany treningowe Fabryka Siły

 


1. Czym są fitoestrogeny
Fitoestrogeny to roślinne związki chemiczne o charakterze podobnym do estrogenów. Wykazują efekt antyestrogenowy i wywołują słabszą niż w przy-padku estradiolu odpowiedź komórek.
Mają też działanie antymutagenne, przeciwutleniające oraz estrogenne.

Wyróżnia się 3 główne grupy fitoestrogenów:
– flawonoidy (izoflawony, izoflawanony, izoflawany i kumestany);
– lignany (głównie sekoizolaricirezinol, matairezinol);
– stilbeny (głównie resweratrol).

 

Co ciekawe, do fitoestrogenów, jednak o zdecydowanie słabszym działaniu, zaliczana jest również kwercetyna, która jest bardzo popularnym środkiem przeciwzapalnym i przeciwalergicznym dodawanym np. do suplementów.

 

Nie masz czasu? Nasi eksperci ułożą dla Ciebie plan. Kliknij tutaj!
Plany dietetyczne i treningowe
Plany dietetyczne i treningowe

2. Źródła fitoestrogenów w diecie
Przeciętny Europejczyk czy Amerykanin zjada nawet 100 razy mniej fitoestrogenów niż mieszkańcy Azji, którzy dziennie potrafią z dietą dostarczyć aż 100 mg izoflawonów. W Japonii ich spożycie dochodzi nawet do 200 mg dziennie. Z kolei mieszkańcy Holandii, Wielkiej Brytanii czy Włoch zjadają 3–11 mg izoflawonów w codziennej diecie.

Gdzie zatem znajdziemy fitoestrogeny?


Najprościej mówiąc – głównie w roślinach.
Izoflawony znajdują się w: soi i jej przetworach np. tofu, tempeh, koniczynie, roślinach strączkowych, soczewicy oraz szpinaku. Co ciekawe, ilość izoflawonów w soi może się wahać od 560 do aż 3800 mg/kg. Tak duże różnice wynikają ze sposobu czy miejsca uprawy, sposobu zbioru i obróbki.

Z kolei dużą ilość kumestanów znajdziemy w lucernie, nasionach soi, szpinaku i kiełkach.


Stilbeny i najsłynniejszy z ich przedstawicieli resweratrol znajdziemy w wino-gronach i ich przetworach. Oprócz wina źródłami resweratrolu mogą być również morwa, czarna porzeczka i orzeszki ziemne. Lignany znajdziemy głównie w zbożach, ziarnach kawy oraz nasionach lnu i słonecznika. Co ciekawe, ich potencjalnymi źródłami mogą być również marchew, cebula, jabłka, wiśnie, jagody kawa i herbata (czarna i zielona).

 

3. Korzystne aspekty spożywania fitoestrogenów
W wielu badaniach zaobserwowano korzystne skutki wyższego spożycia fitoestrogenów w diecie. Przede wszystkich wyróżniono działania antynowotworowe oraz protekcyjne w zakresie osteoporozy oraz chorób sercowo-naczyniowych.

 

Działanie antynowotworowe
Świetnym dowodem na korzystne działanie antykancerogenne są badania przeprowadzone wśród populacji japońskiej, gdzie spożycie izoflawonów jest największe na świecie.
Działanie przeciwnowotworowe wynika z powinowactwa fitoestrogenów do receptorów estrogenowych, które wykazują działanie antyproliferacyjne. Lignany i izoflawony hamują więc produkcję estrogenów przez organizm człowieka, co w konsekwencji zmniejsza ryzyko indukowania nowotworów estrogenozależnych. Podejrzewa się, że fitoestrogeny regulują również apoptozę komórek, dzięki czemu pomagają usuwać komórki poddane mutacjom.


Naukowcy najczęściej z działaniem antynowotworowym łączą genisteinę. Hamuje ona proliferację, działa antymutagennie. Wykazano, że rdzenne Azjatki o wiele rzadziej chorują na nowotwory piersi, endometrium i sutka niż przedstawicielki rasy azjatyckiej mieszkające w innych częściach świata. Tradycyjna dieta azjatycka obfituje w duże ilości soi oraz innych roślin strączkowych, które zapewniają wysoką podaż fitoestrogenów. Badacze zwrócili uwagę, że spożycie już 20 mg izoflawonów na dobę zmniejsza ryzyko raka sutka o nawet 29%.


Również panowie mieszkający w Azji w związku z wyższym spożyciem fitoestrogenów są mniej narażeni na wystąpienie nowotworu prostaty.
Badania wskazują również na niższe ryzyko zapadnięcia na nowotwór okrężnicy wśród mieszkańców Azji stosujących tradycyjna dietę ich kontynentu.

 

Działanie ochronne w zakresie chorób układu krążenia
U pań w okresie menopauzalnym wzrasta ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Dzieje się tak w wyniku spadku ilości własnych estrogenów. Fitoestrogeny pozwalają nie tylko na zmniejszenie niekorzystnych efektów ubocznych menopauzy, np. uderzeń gorąca, osłabienia, wahań nastroju

i zdenerwowania, ale również obniżają poziom złego cholesterolu, triglicerydów i tym samym pomagają zachować elastyczność naczyń krwionośnych. Dzieje się tak dzięki zdolności obniżania wchłaniania cholesterolu, który jest dostarczany z pożywieniem, a dodatkowo poprawia wydzielanie soli żółciowych. Genisteina zmniejsza agregację krwinek, przez co może zapobiegać powstawaniu niebezpiecznych zakrzepów.
Fitoestrogeny są również stosowane w hormonalnej terapii zastępczej,

w leczeniu objawów menopauzy.

 

Działanie protekcyjne w osteoporozie
W okresie menopauzalnym, kiedy, jak już wspomniano, spada synteza estrogenów w organizmie kobiety, wzrasta ryzyko powstania osteoporozy. Ubytki masy kostnej, większa aktywność osteoklastów i mniejsza osteoblastów doprowadzają do degradacji struktury kostnej i dużych ubytków w masie kostnej.


Badacze dowiedli jednak, że fitoestrogeny mogą zapobiegać wystąpieniu osteoporozy. Dzieje się tak, ponieważ izoflawony hamują aktywność osteoklastów (komórek kościogubnych), a pobudzają pracę osteoblastów (komórek kościotwórczych).


Co ciekawe, genisteina i biochanina A pozwalają nie tylko przeciwdziałać ubytkom masy kostnej, ale również zahamować jej dalsze straty u kobiet, które już mają stwierdzoną osteopenię. Zwłaszcza dotyczy to kręgów kręgosłupa i szyjki kości udowej. Jak wiemy, złamanie szyjki kości udowej rodzi wiele komplikacji w przypadku starszych kobiet, ze śmiercią włącznie. Dlatego warto zadbać, aby nasze mamy i babcie zadbały o odpowiednią dietę bogatą nie tylko w wapń, witaminę D, ale również izoflawony. Już spożywanie ok. 90 mg izoflawonów dziennie na korzystny wpływ na poprawę gęstości i struktury kości.

 

Inne pozytywne działania
Badacze wykazali również, że wysoka podaż fitoestrogenów w diecie może pomagać w przeciwdziałaniu starzeniu się skóry. Fitoestrogeny poprawiają syntezę kolagenu, dzięki czemu skóra dłużej zachowuje jędrność i elasty-czność. Wpływają również korzystnie na nawilżenie skóry i ilość lipidów w obecnych w warstwach naszej skóry.

 

4. Fitoestrogeny w diecie mężczyzn
Podaż fitoestrogenów w diecie powinna być jednak kontrolowana przez mężczyzn, zwłaszcza będących na diecie roślinnej oraz kobiety w ciąży noszące chłopców.
Przeprowadzone badania wykazały, iż wysokie spożycie fitoestrogenów może zaburzać funkcje rozrodcze mężczyzn. Uzyskane dane co do liczby plemników są jednak sprzeczne. Nie możemy zatem jednogłośnie stwierdzić, jaki jest rzeczywisty wpływ fitoestrogenów na jakość nasienia.

 

Zauważono jednak protekcyjne działanie w zakresie nowotworów prostaty.
Poważniejsze konsekwencje niesie jednak wysoka ekspozycja płodów męskich na fitoestrogeny. Synowie mam, które w okresie ciąży spożywały dużą liczbę fitoestrogenów, są bardziej narażeni na wystąpienie cyst najądrza, niezstąpienie jąder, spadek ilości plemników, zmniejszenie masy jąder oraz zaburzenia w budowie kanalików nasiennych.

 

5. Podsumowanie
Fitoestrogeny to niewątpliwie grupa związków, która kryje w sobie jeszcze wiele nieznanych nam właściwości. Coraz to nowsze odkrycia badaczy wskazują jednak, że związki te mają bardzo dużą ilość korzystnych działań, zwłaszcza dla zdrowia kobiet. Ich działanie antynowotworowe, przeciwzakrzepowe, łagodzące skutki menopauzy, zmniejszające ryzyko osteoporozy, poprawa profilu lipidowego i ochrona przed chorobami układu krążenia są wystarczającymi powodami, aby włączyć produkty bogate w fito-estrogeny do diety. Mimo wszystko mężczyźni borykający się z kłopotami hormonalnymi oraz przyszłe mamy powinni zasięgnąć porady u lekarza bądź doświadczonego dietetyka klinicznego, jaka podaż fitoestrogenów

w diecie będzie dla nich bezpieczna.


Jeśli jednak jesteś osoba zdrową, która chciałaby zadbać o swoje zdrowie

w przedstawionych wcześniej aspektach, nie należy bać się fitoestrogenów

i zadbać o ich obecność w diecie.

 

 

Bibliografia
Badowski P., Urbanek-Karłowska B., Fitoestrogeny – występowanie w żywności, „Rocznik PZH” 2001, 52, 3, 203–212.
Cassidy A., Potential risk and benefits of phytoestrogen rich diets, "Inter J Vit Nut Res" 2003, 120−126.
Czupryńska K., Marchlewicz M., Wiszniewska B., Wpływ ksenoestrogenów na męski układ płciowy, "Postępy Biol Komórki" 2007, 317−333.
Dittfel A., Koszowska A., Puzoń Brończyk A. et al., Fitoestrogeny − czy mogą być alternatywą dla hormonalnej terapii zastępczej u kobiet w okresie menopauzy?, "Wiadomości Lekarskie" 2015, 68, 2.
Kwiatkowska E., Fitoestrogeny – rola prozdrowotna i zawartość w pro-duktach, "Postępy Fitoterapii" 2009, 2, 106–112.
Prescha A., Biernat J., Wpływ fitoestrogenów pokarmowych na organizm człowieka, "Bromat. Chem. Toksykol" 41, 2008, 3, 209–214.
Tomaszewski J., Fitoestrogeny, w: Klimakterium, hormonalna terapia zastępcza, poradnik terapeutyczny, Lublin 2001.
Wojas-Pelc A., Nastałek M., Sułowicz J., Oestrogens and skin – slowdown of skin aging.

REKLAMA
Rewolucja w spalaniu tłuszczu! Zobacz najskuteczniejsze spalacze
9,4
Trizer
137
Zobacz więcej Dieta GRATIS!
TRIZER To przede wszystkim zestaw! Producent zapewnia 30 dniową dietę oraz pełną opiekę dietetyków do każdego zakupionego Trizera!