Obecnie produkcja cukru na świecie sięga 10 milionów ton. Wiadomo, że jest to produkt szkodliwy dla naszego zdrowia, dlatego zaleca się ograniczenie jego spożycia. Wiele osób dlatego zamienia cukier biały na brązowy (trzcinowy), ale czy rzeczywiście jest to zdrowszy zamiennik?

 

SPIS TREŚCI:
1. Historia produkcji cukru trzcinowego
2. Rodzaje cukru
3. Właściwości cukru trzcinowego
4. Porównanie cukru trzcinowego i cukru białego

Zobacz więcej! -23 kg -10 kg -23 kg -7 kg -25 kg -7 kg +13 kg -15 kg -23 kg -6 kg -18 kg -11 kg

 

 

1. Historia produkcji cukru trzcinowego
Cukier trzcinowy zaczęli stosować mieszkańcy Polinezji. Stamtąd trafił do Indii, a następnie do Persji. Ekspansja ludów arabskich w VII wieku spowodowała dalsze rozprzestrzenianie się cukru trzcinowego. W miarę upływu czasu uprawa trzciny objęła tereny Afryki oraz Hiszpanii.


Kiedy 3 tysiące lat temu w Indiach produkowano już czysty cukier trzcinowy, w Europie nadal słodzono miodem. Do Europy cukier przywędrował dopiero w okresie wypraw krzyżowych (XI wiek) Pierwsze wzmianki o tym produkcie pojawiły się w Anglii w 1099 roku. W XIV wieku cukier był sprzedawany w Londynie po 2 szylingi za funt, czyli był towarem luksusowym (cena ta odpowiadała miesięcznemu wynagrodzeniu robotnika). W związku z tym cukier gościł tylko na stołach bogaczy. Rzeźby bądź ozdoby wykonane z cukru świadczyły o wysokim statusie społecznym. W tych czasach ze względu właśnie na wysoką cenę cukier był traktowany jako cudowne lekarstwo na wzmocnienie, np. dla osób niepełnosprawnych.


Największy wzrost produkcji cukru nastąpił jednak po odkryciu Ameryki. Kolumb ze swoich wypraw przywiózł trzcinę cukrową, aby rozpocząć uprawę na terenach Karaibów. Panował tam doskonały klimat do rozwoju tej rośliny, dlatego szybko rozwinął się przemysł produkcyjny. Uprawa trzciny cukrowej została rozwinięta na masową skalę. Do pracy potrzebna była duża ilość pracowników, głównie niewolników sprowadzanych z Afryki i Indii.
Do końca XIX wieku cukier wciąż był towarem luksusowym. Dopiero po zniesieniu podatku zaczął być dostępny dla przeciętnego obywatela.


2. Rodzaje cukru
Najbardziej popularne w Polsce są dwa rodzaje cukru:
– biały (kryształ, buraczany),
– brązowy (trzcinowy).
Zarówno cukier biały, jak i brązowy składają się głównie z sacharozy. Stanowi ona co najmniej 99,7% produktu. Tak naprawdę jedyna różnica między cukrem białym i brązowym polega na różnym pochodzeniu i procesie otrzymywania.


3. Produkcja cukru trzcinowego
Pierwszym etapem jest umycie surowca. Następnie surowiec musi zostać rozdrobniony. Cukier jest ekstrahowany (wydobywany) przy pomocy gorącej wody. Powstały sok jest oczyszczany przez zastosowanie mleka wapiennego. Zmienia się pH i łatwiej jest usunąć wtedy zanieczyszczenia (przez odfiltrowanie). Wodę odparowuje się aż do rozpoczęcia krystalizacji. Po odwirowaniu pozostaje gotowy produkt.


W przypadku cukru brązowego pomija się etap oczyszczania, przez co w produkcie pozostaje melasa nadająca charakterystyczny kolor. Ze względu na to pozostają śladowe ilości składników mineralnych, tj. żelazo, wapń, magnez czy potas. Niewielka ilość pierwiastków nie może jednak stanowić istotnego ich źródła w diecie człowieka.


4. Porównanie cukru trzcinowego i cukru białego
Kaloryczność cukru brązowego (373 kcal) jest podobna do cukru białego (396 kcal), dlatego nie ma znaczenia, jaki rodzaj zostanie użyty do słodzenia. Należy pamiętać, że jest to nadal produkt dostarczający „pustych kalorii” w postaci cukrów prostych. Nadmiar tego składnika nie jest wskazany dla osób dbających o linię i cukrzyków.


Warto zauważyć, że nie ma istotnych różnic między tymi produktami. Jedyną korzyścią z zastosowania cukru trzcinowego jest subtelna różnica w smaku oraz śladowe ilości składników mineralnych, w tym żelazo, magnez, potas i wapń. Są to jednak ilości minimalne, niemające znaczenia w pokryciu zapotrzebowania dobowego organizmu człowieka.


Niektóre osoby wolą smak cukru trzcinowego i dlatego wykorzystują ten produkt do słodzenia napojów, pieczenia. W Polsce nie jest on popularnym środkiem spożywczym, za to znajduje zastosowanie w kuchni azjatyckiej, indyjskiej czy meksykańskiej.


Często mamy również do czynienia z fałszowaniem cukru trzcinowego. Poprzez dodatek karmelu nadaje się barwę cukrowi buraczanemu. Cena cukru trzcinowego jest wyższa od cukru białego.


Zdecydowanie lepszą alternatywą dla cukru trzcinowego są naturalne słodziki o obniżonej kaloryczności takie jak stewia, ksylitol lub erytrol.
Cukier trzcinowy często przedstawiany jest jako produkt dietetyczny o właściwościach prozdrowotnych. Okazuje się jednak, że pod względem wartości odżywczej nie różni się on znacząco od cukru białego.

 

 

Bibliografia
Chmielewski L., Podstawowe informacje o trzcinie cukrowej i produkowanym z niej cukru, „Burak Cukrowy” 2009, 3, 22.
Kłosiewicz-Latoszek L., Cybulska B., Cukier a ryzyko otyłości, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2011, 92(2), 181–186.
Kolanowski W., Ciemna słodycz, „Przegląd Gastronomiczny” 2004, 58(11), 16.
Kolanowski W., Trzcina dająca miód. Cukier trzcinowy, „Przegląd Gastronomiczny” 2012, 66(11), 11.
Malec J., Konkurencja cukru trzcinowego z buraczanym na przestrzeni wieków, „Gazeta Cukrownicza” 2007, 115(09), 298–303.
Stępień M., Bursztynowa słodycz, „Cukiernictwo i Piekarstwo” 2008, 12(9), 78–80.
Zawadzka M., Cukrowy zawrót głowy, „Gazeta Cukrownicza” 2015, 12, 38–39.
Historia cukru, https://www.diamant.pl/historia-cukru (25.01.2018).
Kukwa A., Cukier – brązowe nieporozumienie, http://badania.net/cukier-brazowe-nieporozumienie/ (25.01.2018).
Cukier – brązowe nieporozumienie, czyli nie warto przepłacać, http://polimaty.pl/2015/03/cukier-brazowe-nieporozumienie/ (25.01.2018).
Historia cukru, http://www.food-info.net/pl/products/sugar/history.htm (25.01.2018).
http://www.sucrose.com/ (25.01.2018).